iiiABSTRACTEXPERIMENTAL INVESTIGATION OF EFFECTS OF GEOMETRICALPARAMETERS ON THE PERFORMANCE OF AN EJECTORREFRIGERATION SYSTEMMaster ThesisSelçuk UniversityGraduate School of Natural and Applied SciencesMechanical Engineering DepartmentSupervisor: Assist. Prof. Dr. Rafet YAPICI2006, 61 PagesJury: Prof.Dr.Şefik BİLİRJury: Assist Prof. Dr. H.Kürşat ERSOYAssist Prof. Dr. Rafet YAPICIIn this experimental study, in order to investigate the effects of thegeometrical parameters on the performance of an ejector refrigeration system, aspecial ejector was designed and manufactured; it was mounted on the systemwhich has constructed for low-pressure refrigerants before. In this ejector, thesupersonic nozzle can be moved axially, can be used supersonic nozzles andmixing chambers in different geometry and dimensions. The developedrefrigeration system has successfully operated and tested by using the heat energyat low level (hot water at 83ºC). Using R-123 which is recognizableenvironmentally friend, as refrigerant, the effect of the primary nozzle exitposition and the area ratio on the cooling capacity and performance coefficient ofthe system were investigated experimentally. In the literature research, such anexperimental study carried out by using R-123 was not encountered. In the arearatio range which varies to 11.5 from 6.5, optimum vapor generator temperatureswere determined at evaporator temperature 10ºC and condenser pressure 125kPa, when primary nozzle position was optimum, for two different mixingchambers and three different supersonic nozzles area ratios. The optimum vaportemperature changed between 83 and 103ºC in the given area ratio range. At thevapor generator temperature of 103ºC, a performance coefficient of 0.40 wasobtained. Moreover, effects of operating parameters on the system performancewere also studied for constant area ratios.Key words: Refrigeration, ejector, R-123, Geometrical parameters,optimum operating conditions.

iiÖZETYüksek Lisans TeziEJEKTÖRLÜ SOĞUTMA SİSTEMİNİN PERFORMANSINAGEOMETRİK PARAMETRELERİN ETKİSİNİNDENEYSEL İNCELENMESİAbdülkadir AKTOPRAKOĞLU2006,61 sayfaSelçuk ÜniversitesiFen Bilimleri Enstitüsü Makine Mühendisliği Anabilim DalıJüri: Prof. Dr. Şefik BİLİRJüri: Yrd. Doc.Dr. H.Kürşat ERSOYDanışman: Yrd. Doç. Dr. Rafet YAPICIBu deneysel çalışmada, ejektörlü soğutma sisteminin performansınageometrik parametrelerin etkisini incelemek için özel bir ejektör tasarlandı, imaledilerek düşük basınçlı akışkanlar için daha önce kurulmuş olan sisteme monteedildi. Bu özel ejektörde, tahrik (sesüstü) lülesi eksenel olarak hareketettirilebilir, değişik geometri ve boyutlarda sesüstü lüleleri ve karışma odalarıkullanılabilir. Geliştirilen bu soğutma sistemi, düşük seviyedeki ısı enerjisiyle(83ºC'deki su) başarıyla çalıştırıldı ve test edildi. Soğutucu akışkan olarak çevredostu kabul edilebilecek R-123 kullanılarak, tahrik lülesi konumunun ve karışmaodası kesit alanının tahrik lülesi boğaz alanına oranı olan alan oranının, ejektörlüsoğutma sisteminin soğutma kapasitesine ve performans katsayına etkisi deneyselolarak incelendi. Literatür araştırmasında R-123 akışkanı kullanılarak yapılanböyle bir deneysel çalışmaya rastlanmamıştır. Yaklaşık 6.5'den 11.5'e kadardeğişen alan oranı sahasında, farklı iki karışma odası için üç alan oranında ayrıayrı optimum tahrik lülesi konumu ve evaporatör sıcaklığı 10ºC ve kondenserbasıncı 125 kPa'da optimum buhar üreteci sıcaklıkları bulundu. Bu optimumsıcaklık, belirtilen alan oranı sahasında yaklaşık 83ºC ile 103ºC arasında değişti.103ºC'lik buhar üreteci sıcaklığında yaklaşık %40'lık bir performans katsayısıelde edildi. Ayrıca sabit alan oranlarında çalışma parametrelerinin sisteminperformansına etkisi de incelendi.Anahtar Kelimeler: Soğutma, Ejektör, R123, Geometrik parametreler,Optimum çalışma şartları.