Taxpayer rights are an increasingly prevalent and increasing concept, especially since the early 2000s. The taxpayer rights have a qualification which also explains the borders between the taxpayer and the state, and it is also true that the taxpayers have certain obligations.The rights of certain taxpayers are also included in the taxpayer rights notices issued by institutions such as the Department of Revenue Administration. However, it is difficult to say that taxpayer rights are fully and systematically put forward in terms of tax examinations. Tax investigations, in particular, due to the principle of tax privacy, have some unknown aspects in themselves. However, although tax confidentiality is a principle, it is very important to disclose and disclose these confidential information regarding the tax investigation process in a certain system. Significant work has been done recently in the field of taxpayer rights in our country and this area has been covered a certain distance. However, it is also known that this area is the work to be done again.It is also a fact that the taxpayer rights are constantly developing in our country and in the world. When we work in this sense, we have tried to bring some suggestions for the development of taxpayer rights.In the first part of the work, conceptual explanations about taxpayer rights were given, in the second part taxpayers' rights in tax examination were tried to be put forward and in the last part disputes and suggestions about taxpayer rights It was examined. In addition, the Constitutional Court, which has become increasingly important in the recent period, has been tried to be discussed in the light of the application path to the individual applicant and the ombudsman.

Mükellef hakları özellikle 2000' li yılların başlarından itibaren gideren yaygınlaşan ve önemi artan bir kavramdır. Mükellef hakları vatandaş (mükellef) ile devlet arasındaki sınırları da açıklayan bir niteliğe sahiptir. Buna paralel olarak mükelleflerin belli başlı yükümlülükleri olduğu da bir gerçektir. Birtakım mükellef hakları özellikle Gelir İdaresi Başkanlığı gibi kurumların açıkladığı mükellef hakları bildirgelerinde de yer almaktadır. Ama vergi incelemeleri açısından mükellef haklarının tam ve sistematik olarak ortaya konulduğunu söylemek zordur. Vergi incelemeleri özellikle vergi mahremiyeti ilkesi gereği kendi içinde bazı bilinmeyen yönleri barındırmaktadır. Ancak her ne kadar vergi mahremiyeti ilkesi olsa da, vergi inceleme sürecine ilişkin gizlilik içeren bu hususların belli bir sistem içinde açıklanması ve ortaya konulması oldukça önemlidir. Ülkemizde son dönemlerde mükellef hakları alanında önemli çalışmalar yapılmış ve bu alanda belli bir mesafe kat edilmiştir. Ancak bu alanda daha yapılacak çalışmalar olduğu da bilinmektedir.Bundan başka mükellef haklarının ülkemizde ve dünyada devamlı gelişim içinde olduğu da bir gerçektir. Bu anlamda çalışmamızda mükellef haklarının gelişimi için de birtakım öneriler getirilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde mükellef hakları ile ilgili kavramsal açıklamalara yer verilmiş, ikinci bölümde vergi incelemesi özelinde mükellef hakları ortaya konulmaya çalışılmış ve son bölümde ise mükellef hakları alanındaki uyuşmazlıklar ve çözüm önerileri irdelenmiştir. Ayrıca son dönemde giderek önem kazanan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu ve Kamu Denetçisine başvuru yolu da örnek kararlar ışığında ele alınmaya çalışılmıştır.