Today, colon and gastric cancers are common cancers in all types of cancer. The methods used for early detection of these cancers do not provide enough information as necessary. For this purpose, photodynamic diagnosis has started to be used recently. In this study; it was aimed to determine the conditions required for the most effective photodynamic recognition of the fluorescence produced by 5-ALA stimulated PpIX in colon cancer (HCT116) and gastric cancer (AGS and HCT116) in vitro.In this thesis, HCT116, AGS and MKN28 cell lines which were administered different 5-ALA (0, 100, 200, 300 300 μg / ml) concentrations and incubations time (0, 1, 2, 3, 5 hours), were performed on fluorescence images obtained by cell viability, fluorescence intensity analysis, cell migration and mobility analysis by imaging processing, early cell apoptosis analysis with caspase3/7.When the cells were stimulated by 200 μg / ml 5-ALA on 3 hours, the cell viability of AGS cell lines decreased more than the cell viability of MKN28 and HCT116 cell lines. Different fluorescence intensities of cancer cells were determined at various incubation times and 5-ALA concentrations of MKN28, HCT116 and AGS cell lines. The most pronounced fluorescence intensity was observed on the MKN 28 cell line. It was determined that the highest cell movement was in the MKN-28 cell line and the lowest cell movement was in the HCT116 cell line. Early detection of apoptosis in the HCT116 cell line stimulated with 300 μg / ml 5-ALA was more pronounced when compared to other cell lines.As a result, fluorescence observed after 3 hours in cells stimulated with 200 μg / ml 5-ALA was found to be the most suitable diagnosis for photodynamic diagnosis of gastric and colon cancers. Photodynamic diagnosis, which will show efficacy and sensitivity in future human studies, can be applied as a promising method in the early diagnosis of gastric and colon cancers clinically.Key word: 5-Aminolevulinic acid, photodynamic diagnosis, colon cancer, gastric cancer.

Günümüzde kolon ve mide kanserleri tüm kanser türleri içerisinde sık rastlanan kanserlerdendir. Bu kanserlerin erken tanısı için kullanılan yöntemler gerektiği kadar yeterli bilgi vermemektedir. Bu amaçla son zamanlarda fotodinamik tanı yöntemi kullanılmaya başlanmıştır. Bu çalışmada; in-vitro olarak kolon kanseri (HCT116) ve mide kanseri (AGS ve HCT116) hücre hatlarında 5-ALA ile uyarılmış PpIX'ın oluşturduğu flüoresansın teşhisi ile gerçekleştirilen fotodinamik tanının en etkin şekilde yapılması için gerektiği koşulların belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu tezde farklı dozlarda 5-ALA (0, 100, 200, 300 μg/ml) uygulanmış HCT116, AGS ve MKN28 hücre hatlarında 0, 1, 2, 3 ve 5 saat inkübasyon süresini takiben hücre canlılığı, flüoresans yoğunluk analizi, hücre göçü ve hareketliliği analizi, kaspaz 3/7 ile erken hücre ölümü analizi, mikroskop ile elde edilen flüoresans görüntülerde görüntü işleme gerçekleştirilmiştir. 200 μg/ml 5-ALA ile uyarılan ve 3 saat inkübe edilen hücrelerde uyarılmadan 3 saat sonra hücre canlılığı açısından karşılaştırıldığında AGS hücre hattının MKN28 ve HCT116 hücre hattına nazaran daha fazla hücre canlılığında azalma olduğu gözlenmiştir. MKN28, HCT116 ve AGS hücre hatlarının farklı inkübe sürelerinde ve 5-ALA konsantrasyonlarında hücreler de farklı flüoresans yoğunlukları gösterilmiştir. En belirgin flüoresans yoğunluğu MKN28 hücre hattında gözlenmiştir. En yüksek hücre hareketinin MKN-28 hücre hattında, en düşük hücre hareketinin ise HCT116 hücre hattında olduğu belirlenmiştir. 300 μg/ml 5-ALA ile uyarılmış HCT116 hücre hattında erken apoptoz bulguları diğer hücre hatları ile karşılaştırıldığında daha belirgin olarak gözlenmiştir.Sonuç olarak, 200 μg/ml 5-ALA ile uyarılan hücrelerde 3 saat sonra gözlenen flüoresansın mide ve kolon kanserlerinin fotodinamik tanı amacıyla kullanılabilecek en uygun tanı dozu olduğu saptanmıştır. İleride yapılacak insan çalışmalarında etkinliği ve duyarlılığı gösterilecek olan fotodinamik tanı, klinikte mide ve kolon kanserleri erken tanısında umut vaat eden bir yöntem olarak uygulanabilecektir.Anahtar Kelimeler: 5-Aminolevünelik Asit, Fotodinamik Tanı, Kolon kanseri, Mide kanseri.