Objective: This study is designed to compare the effects of thymoquinone with insulin, on leptin, vascular endothelial growth factor, blood sugar levels, uterus and pancreatic tissue changes in experimental gestational diabetic rats.Materials and Methods: 40 female rats were included in the experimental study at the KTU Surgical Application and Research Center. The group named K1 (n = 8) consisted only of female rats. The group named K2 (n = 8) was formed from pregnant rats. The remaining 24 pregnant rats were injected with streptozotocin to induce gestational diabetes. Gestational diabetic rats were divided into 3 groups. The group named GDM (n = 8) was formed only from gestational diabetic rats. The group named GDM + Tq (n = 8) was composed of gestational diabetic rats given thymoquinone and the group named GDM + Ins (n = 8) was composed of gestational diabetic rats given insulin. Rats were weighed and fasting blood sugar levels were measured on the 6th, 21st day of pregnancy and on the day the pregnancies were confirmed. Uterine and pancreatic tissues were taken for examination on the 21st day of pregnancy. Analysis was considered statistically significant when p value was below 0.05.Results: In gestational diabetic rats, thymoquinone has similar effects on body weight and fasting blood sugar as insulin and this effect is statistically significant. In gestational diabetic rats, VEGF level decreased and leptin level increased compared to the pregnant control group. Thymoquinone and insulin showed similar effects, increased VEGF levels and decreased leptin levels in gestational diabetic rats, but no statistically significant difference was found. Conclusion: In our study no statistically significant effect of thymoquinone was detected on leptin and VEGF but it's antihyperglycemic effect was similar to insulin. More studies are needed to be used in the future as a potent therapeutic agent for gestational diabetes mellitus treatment.Keywords: Thymoquinone, gestational diabetic rat, vascular endothelial growth factor, leptin, streptozotocin.

Amaç: Bu çalışma, deneysel gestasyonel diyabet oluşturulmuş ratlarda timokinonun; leptin, vasküler endotelyal büyüme faktörü (VEGF), kan şekeri düzeyleri, uterus ve pankreas dokusu değişiklikleri üzerine etkisini insülin ile karşılaştırmak için düzenlendi.Gereç ve Yöntem: KTÜ Cerrahi Uygulama ve Araştırma Merkezinde 40 dişi rat deneysel çalışmaya alındı. K1 adı verilen grup (n=8) sadece dişi ratlardan oluşturuldu. K2 adı verilen grup (n=8) gebe bırakılan ratlardan oluşturuldu. Kalan 24 gebe ratta streptozotosin enjeksiyonuyla gestasyonel diyabet oluşturuldu. Gestasyonel diyabet oluşturulan ratlar 3 gruba bölündü. GDM adı verilen grup (n=8) sadece gestasyonel diyabetik ratlardan oluşturuldu. GDM + Tq adı verilen grup (n=8) timokinon verilen gestasyonel diyabetik ratlardan, GDM + Ins adı verilen grup (n=8) ise insülin verilen gestasyonel diyabetik ratlardan oluşturuldu. Ratlar gebeliklerinin teyit edildiği gün, gebeliklerinin 6. ve 21. gününde tartıldı ve açlık kan şekerleri ölçüldü. Tüm ratların uterus ve pankreasları gebeliklerinin 21. gününde inceleme için alındı. Elde edilen verilerle yapılan analiz sonucunda p değerinin 0.05'in altında olduğu durumlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.Bulgular: Gestasyonel diyabetik ratlarda timokinonun açlık kan şekeri, vücut ağırlığı üzerine etkileri insülinle benzer ve istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Gestasyonel diyabetik ratlarda gebe kontrol grubuna göre VEGF düzeyi azalmış, leptin düzeyi ise artmıştır. Timokinon ve insülin benzer etki göstererek gestasyonel diyabetik ratlarda VEGF düzeylerini arttırmış, leptin düzeylerini ise azaltmıştır; fakat bu etkilerinde istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır.Sonuç: Timokinonun çalışmamızda leptin ve VEGF üzerine istatistiksel olarak anlamlı bır etkisi saptanmamış olup antihiperglisemik etkisi insüline benzer olarak görülmektedir. Gelecekte gestasyonel diyabet tedavisi için potansiyal bir terapötik ajan olarak kullanılması için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Timokinon, gestasyonel diyabetik rat, vasküler endotelyal büyüme faktörü, leptin, streptozotosin.