PLANT BIODIVERSITY AND ETHNOBOTANICAL PROPERTIES OF VARIOUS PLANTS IN AMEDI (DUHOK-NORTHERN IRAQ)(M.Sc. THESIS)SHIMAL AHMED TAHIR TAHIRABSTRACTThis study was conducted at Amedi District (Duhok / Northern Iraq) to investigate flora, life forms, geographical distributions an ethnobotanical property of vascular plants. Settlement centre of Amedi is a plain and the district totally has an area of 2723,7 km2. It is located in the far north of Iraq also is in the north-eastern part of Dohuk province, just about 50 km away according to air distance. The Study area is situated between the latitudes (37º 07' 30,00` & 37º 00' 50,45` N) and (43º 32' 40,00` & 43º 32' 55,90` E) longitudes, with an altitude between 1000-1700 meters. The complicated topography and habitat heterogeneity, in addition to influencing the plain by cold semi-arid climate and precipitation regime of Mediterranean climate type caused variable environmental formations, landscapes and distinctive flora which included by diverse vegetation types including mountain and riparian forests, and steppe grasslands. Local inhabitants directed us to describe plant taxa that are traditionally used as medicinal, edible, forage, ornamental and poisonous plants. Plant samples were collected from the district including 21 villages.In the present study, 294 plant taxa belonging to 67 families and 178 genera were identified and geolocated. Of the total taxa, 247 are herbaceous (84.0 %), and 20 trees (6.8%), 25 shrubs (8.5%), 1 fern (0.3%) and one parasitic taxon (0.3%). The life form spectrum was determined using Raunkiaerʼs classification system and compared with the normal spectrum. The families with the greatest number of species were Asteraceae with 29 plant taxa (18.4%), Fabaceae with 26 plant taxa (16.5%), Brassicaceae with 18 plant taxa (11.4%), Lamiaceae with 17 plant taxa (10.8%), Poaceae and Rosaceae with 13 plant taxa (8.2%) for each, Apiaceae with 12 plant taxa (7.6%), Boraginaceae with 11 plant taxa (7.0%), Ranunculaceae and Scrophulariaceae with 9 plant taxa (5.7%) for each.The results revealed that the life-form spectrum in the present study was characteristic of a cold semi-arid climate region and dominated by Therophytes (40.4%), Hemicryptophytes (29.2%), Phanerophyte (15.3%), Cryptophyte-Geophyte (10.5%) and Chamaephyte (4.0%). Results showed that the ratios of Therophytes, Hemicryptophytes and Cryptophytes (Geophytes) were more than the normal spectrum, while the ratios of Phanerophytes and Chamaephytes were less than the normal spectrum. In geographical distribution, Irano-Turanian phytogeographical region was the most frequency with the ratio 50.6%, (149 plant taxa).Keywords: Plant biodiversity, ethnobotany, medicinal, edible, ornamental, poisonous, Amedi, Northern Iraq.Kahramanmaraş Sütçü İmam UniversityGraduate School of Natural and Applied ScienceDepartment of Bioengineering and Sciences, March / 2017Supervisor: Asst. Prof. Dr. Alper UZUNNumber of pages: 184.

AMEDI'DE BİTKİ BİYOÇEŞİTLİLİĞİ VE ÇEŞİTLİ BİTKİLERİN ETNOBOTANİK ÖZELLİKLERİ (DUHOK – KUZEY IRAK)(YÜKSEK LİSANS TEZİ)SHIMAL AHMED TAHIR TAHIRÖZETBu çalışma, Amedi ilçesindeki (Duhok / kuzey Irak) vasküler bitkilerin florasını, yaşam formlarını, coğrafi dağılışlarını ve etnobotanik özelliklerini araştırmak için yürütülmüştür. Amedi yerleşim merkezi düz bir platodur ve ilçe 2723,7 km2'lik bir alana sahiptir. İlçe Irak'ın uzak kuzey ucunda, Dohuk ilinin kuzeydoğu kesiminde, kuş uçuş mesafesine göre bu ile yaklaşık 50 km uzaklıktadır. Çalışma alanı (37º 07 '30,00 `ve 37º 00' 50,45`) Kuzey enlemleri ile (43º 32 '40,00 `ve 43º 32' 55,90`) Doğu boylamları arasında yer almaktadır ve yükseklik 1000-1700 metreler arasında değişmektedir.Soğuk yarı kurak iklim ve Akdeniz iklim türünün yağış rejimi ile platoyu etkileyen karmaşık topografya ve habitat farklılıkları, dağ ve dere kenarı ormanları ile step otlakları da dâhil olmak üzere çeşitli bitki türlerini içeren değişken çevre formasyonlarına, peyzaja ve farklı vejetasyon tiplerine neden olmuştur. Yerel sakinler bizi, geleneksel olarak tıbbi, yenilebilir, yem, süs ve zehirli bitkiler olmak üzere kullandıkları etnobotanik özelliğe sahip bitki taksonlarını tanımlayabilmemiz için yönlendirmiştir. İlçede 21 köy dâhil olmak üzere bitki örnekleri toplanmıştır.Bu çalışmada, 67 familyaya ve 178 cinse ait 294 bitki taksonu tespit edilmiş ve coğrafi olarak konumlandırılmıştır. Toplam taksonların 247'si otsu (% 84.0), 20'si ağaç (% 6.8), 25'i çalı (% 8.5), 1'i eğrelti (% 0.3) ve kalan 1 adeti de (% 0.3) parazit bitkidir. Yaşam formu spektrumu Raunkiaer'in sınıflandırma sistemi kullanılarak belirlenmiş ve normal spektrum ile karşılaştırılmıştır. En fazla sayıda tür 29 bitki taksonu (% 18.4) ile Asteraceae familyasında belirlenmiştir. Ayrıca Fabaceae familyasında 26 bitki taksonu (% 16.5), Brassicaceae familyasında 18 bitki taksonu (% 11.4), Lamiaceae familyasında 17 bitki taksonu (% 10.8), Poaceae ve Rosaceae familyalarının her birinde 13'er bitki taksonu (% 8,2), Apiaceae familyasında 12 bitki taksonu (% 7,6), Boraginaceae familyasında 11 bitki taksonu (% 7,0), Ranunculaceae ve Scrophulariaceae familyalarının her birinde ise 9'ar (% 5,7) bitki taksonu bulunmaktadır.Sonuçlar, mevcut çalışmadaki yaşam form spektrumunun ağırlıklı olarak Terofit'lerden (% 40,4) oluşan soğuk yarı-kurak iklim bölgesi karakterini yansttığını ortaya çıkartmıştır. Bu yaşam formunu diğerleri takip etmektedir. Bunlar; Hemikriptofitler (% 29,2), Fanerofitler (% 15,3), Kriptofitler (Geofit) (% 10,5) ve Kamefitler (% 4,0)'dir. Normal spektrumla karşılaştırma neticesinde; Terofit, Hemikriptofit ve Kriptofit (Geofit) oranlarının normal spektrumdan fazla olduğu, Fanerofit ve Kamefitlerin ise normal spektrumdaki oranlardan daha az olduğu belirlenmiştir.Fitocoğrafik dağılım bakımından ise, İran-Turan fitocoğrafik bölgesi % 50,6 oranı ile (149 bitki taksonu) en fazla element içeren bölge olmuştur. Anahtar Kelimeler: Bitki biyoçeşitliliği, etnobotanik, tıbbi, yenilebilir, süs, zehirli, Amedi, Kuzey Irak.Kahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüBiyomühendislik ve Bilimleri Anabilim Dalı, Mart / 2017Danışman: Yrd. Doç. Dr. Alper UZUNSayfa sayısı: 184.