ÖZET İlköğretim İkinci ve Dördüncü Sınıf Öğrencilerine Genel Problem Çözme Becerilerinin Kazandırılmasında Eğitimin Etkisinin İncelenmesi Bu araştırmada, ilköğretim ikinci ve dördüncü sınıf öğrencilerine genel problem çözme becerilerinin kazandırılmasında yapılandırılmış ve yapılandırılmamış eğitim programlarının etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemi, Ankara İl Merkezindeki Nazım Akçan İlköğretim Okuluna devam eden ikinci ve dördüncü sınıf öğrencileri arasından seçilen 48 erkek ve 48 kız, toplam 96 öğrenciden oluşmuştur. Kura ile örneklemi oluşturan çocukların 32' si Deneyi (yapılandırılmış eğitim grubu), 32* si Deney2 (yapılandırılmamış eğitim grubu), 32' si ise Kontrol grubuna dahil edilmiştir. Araştırmada öntest-sontest kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Deneysel işlemde araştırmacı tarafından geliştirilen `Yapılandırılmış ve Yapılandırılmamış Problem Çözme Eğitim Programlan` kullanılmıştır. Bu programlar çerçevesinde, deney gruplarına 12 hafta süresince haftada iki gün 45-50 dakikalık 24 oturumluk eğitim programları uygulanırken, kontrol grubuna herhangi bir eğitim verilmemiştir. Araştırmaya katılan çocuklara ve ailelerine ait bilgileri edinmek için `Kişisel Bilgi Formu` ve çocukların genel problem çözme becerilerini ölçmek için Feldhusen, Houtz ve Ringenbach (1972) tarafından geliştirilen `Purdue İlköğretim Çocukları Problem Çözme Envanteri (Purdue Elementary Problem Solving Inventory-PEPSI)` kullanılmıştır. Ölçeğin Türkçe'ye uyarlama çalışmaları kapsamında bir ön uygulama gerçekleştirilmiş ve bu çalışmalar sonucunda envanterin geçerli ve güvenilir bir araç olduğu kabul edilmiştir.Araştırmada deneysel işlemden elde edilen verilerin analizinde; Tek Faktör Üzerinde İki Faktörlü ANOVA, İlişkili ve İlişkisiz Ömeklemler İçin T Testi, Pearson Korelasyon Katsayısı ve Mann- Whitney U Testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; Deneyi ve Deney2 grubundaki ikinci ve dördüncü sınıf öğrencilerin genel problem çözme becerilerine ilişkin puanlarında, uygulanan işlemlerin etkisine bağlı olarak deney öncesinden sonrasına bir artış gözlenmiş ve ikinci sınıf öğrencilerinde grup ile ölçümün problem çözme üzerindeki etkisi anlamlı bulunmuştur (p<01). Deneyi ve Deney2 grubundaki ikinci ve dördüncü sınıftaki öğrencilerin sontest ve kalıcılık testi puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunamamış (p>.05) ve sonuçta her iki grupta da deneysel işlem sonucunda elde edilen problem çözme eğitimi etkisinin devam ettiği belirlenmiştir. İkinci ve dördüncü sınıftaki Deneyi, Deney2 ve Kontrol grubu öğrencilerinin PEPSI envanterinden elde ettikleri genel problem çözme becerilerindeki erişi (sontest-öntest) puanlarında cinsiyet açısından anlamlı bir farklılık saptanmazken (p>.05), Deneyi grubundaki öğrencilerin PEPSI envanterinden elde ettikleri genel problem çözme becerilerindeki erişi (sontest-öntest) puanlarının okudukları sınıfa göre anlamlı bir farklılık gösterdiği (p<05), Deneyi ve kontrol grubunda ise bu farkın anlamlı olmadığı (p>.05) tespit edilmiştir. Deneyi grubundaki ikinci sınıf (p<01) ve dördüncü sınıf (p< 05) öğrencilerin deney sonrasında elde ettikleri problem çözme beceri puanları ile çalışma sayfalarından elde edilen puanlar arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca Deneyi grubundaki öğrencilerin çalışma sayfalarından elde ettikleri puanların sınıfa göre anlamlı bir farklılık gösterdiği (p<01); cinsiyete göre ise anlamlı bir farklılık göstermediği saptanmıştır (p>.05). Bu sonuçlara göre hem yapılandırılmış hem de yapılandırılmamış eğitim programlarının çocukların problem çözme becerilerini önemli ölçüde etkilediği görülmektedir. Bu nedenle eğitimin her aşamasında problem çözme becerilerininm kazandırılmasına ilişkin etkinlikler planlayarak, çocuklara problemleri kendilerinin çözebileceği uyarıcılarla zenginleştirilmiş ortamlar sunulabilir ve etkin problem çözme becerilerini destekleyici deneyimler planlanabilir. Anahtar Kelimeler: Problem Çözme, İlköğretim, İlköğretim Çocukları, Bilişsel Gelişim.

IV ABSTRACT Assessing The Effect of Education in Acquiring General Problem Solving Skills to Second and Fourth Grades Students in Elementary Schools. In this research, it was aimed to assess the effect of structured and unstructured problem solving education programs in acquiring general problem solving skills to second and fourth grades students in elementary schools. The sampling population of the research constituted of 96 students, 48 males and 48 females, among the students attending to second and fourth grades of Nazım Akcan Elementary School in City of Ankara. Of the sampling population selected randomly, 32 children participated to Experiment 1 (structured education group), 32 children participated to Experiment 2 (unstructured education group), and finally 32 children participated to Control Group. During the research, the pattern with pretest-posttest control group was used. For the experimental operation, `Structured and Unstructured Problem Solving Education Programs` were utilized. Within the framework of these programs, while the experiment groups applied education programs, which continued two days in a week during 12 week period, each of them lasted for 45-50 minutes, and reached total of 24 sessions. The control group was not given any education during the same period of time. In order to get information on children and their families who participated in the research, 'Tersonal Data Form` was used. To measure the general problem solving skills of the children, `Purdue Elementary Problem Solving Inventory- PEPSI`, which was developed by Feldhusen, Houtz ve Ringenbach (1972), was used. A trial application was performed within the studies for adapting the Scale into Turkish and at the end of these underlying studies, it was accepted that the inventory was a valid and reliable tool for this research.During the analysis of data obtained from experimental process, Two- Way ANOVA for Repeated Measures on One Factor, Paired and Independent Samples T Test, Pearson Correlation Coefficient and Mann- Whitney U Test were used. At the end of the research; Depending on the effect of the tasks applied, an increase was detected in points of problem solving skills of second and fourth grades students in Experiment 1 and Experiment 2 group, compared with their levels before the experiment and the effect of measurement with group on problem solving in second grade students was regarded as meaningful (p<01). There was not detected a remarkable difference among posttest and permanence test grades of second and fourth grades students in Experiment 1 and Experiment 2 groups (p>.05), and it was determined that the effect of problem solving education, which was gained at the end of experimental study, has continued in both experimental groups. Moreover it was seen that there wasn't a remarkable difference throughout pretest-posttest grades relevant to the general problem solving skills of second and fourth grades students in Experiment 1, Experiment 2 and Control Group obtained from PEPSI inventory depending on the gender of the students (p>05). On the other hand, although it was found that there was a considerable difference between pretest-posttest grades for the general problem solving skills in Experiment 1 group attained from PEPSI inventory depending on the grades of the students (p<05), a remarkable difference was not observed between Experiment 2 and Control Groups (p>.05). Additionally it was concluded that there was a positive and meaningful relations between the grades obtained from the experiments of problem solving skills and the experiments of practicing pages of second grade students (p<01) and fourth grade students (p<05) of Experiment 1 group. Moreover, it was detected that the points that students of Experiment 1 group from practicing pages revealed significantVI difference depending on classes of the children (p< 01); but there was not such a significant difference depending on the gender of the students (p>.05). According to these results, it is clear that structured and unstructured education programs have an immense effect on problem solving skills of children. For this reason, by means of planning the activities for acquiring the children problem solving skills in any phase of the education, the prosperous environment enriched with the stimulants that children can solve and supportive experiences can be taken to develop their problem solving skills. Key Words: Problem Solving, Elementary School, Elementary Schools Students, Cognitive Development.