Türkiye’de Yutma Bozuklukları ile İlgili Yapılmış Lisansüstü Tez Çalışmalarının İncelenmesi

Serkan BENGİSU; Evrim GERÇEK

Article Details

Türkiye’de Yutma Bozuklukları ile İlgili Yapılmış Lisansüstü Tez Çalışmalarının İncelenmesi

Authors:

Serkan BENGİSU | Evrim GERÇEK

Publisher:

Dil ve Konuşma Terapistleri Derneği

Main Topics:

Promotion of health

Journal:

Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi 2019 Vol.2 Issue 1, pp.77-103

Document Type:

Article

Publication Date:

5/2019

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000954376

Frequency:

Tri-annual

eISSN:

2651-2548

Keywords:

Abstract:

 


Amaç: İnsan beslenmesinin kaynağı olan besinlerin, sindirim sistemine geçişi yutma işlevi ile gerçekleşir.
Yutma işlevi oral hazırlık, oral, farengeal ve özofageal fazları içerir. Yutma için gerekli kaslardaki fizyolojik
değişiklikler sonucu yutma bozukluğu (disfaji) oluşur. Yutma bozukluğu bir hastalık olmamasına karşın birçok
nörolojik, nörodejeneratif hastalıklar ve baş-boyun kanserleri gibi birçok hastalık ya da durumun semptomu
olarak görülür. Özellikle geriatrik popülasyonda yaygınlığı daha fazladır. Yutma bozuklukları multifaktöriyel
olduğu için birçok sağlık disiplini tarafından çalışılmaktadır. Gelişmiş birçok ülkede işlev gösteren yutma
bozukluğu ekiplerinin üyelerinden biri de dil ve konuşma terapistleridir. Dil ve konuşma terapistleri yutma
ekibinde öncül bir rol oynamakta ve ekipteki diğer profesyoneller arasında da koordinasyonu sağlamaktadır. Bu
araştırmanın amacı, yutma bozuklukları alanında Türkiye’de yapılan lisansüstü tez çalışmalarının çeşitli
değişkenler açısından incelenmesidir. Araştırmanın bir diğer amacı yapılan bu inceleme sonrasında “Dil ve
Konuşma Terapisi” mesleği açısından durumun ortaya konmasıdır. Yöntem: Bu araştırmada nitel araştırma
yöntemlerinden doküman incelemesi tekniği kullanılmıştır. Araştırma için veri toplama sürecinde
Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi veri tabanı esas alınarak “yutma, disfaji, yutma bozukluğu” anahtar
kelimeleri ile arama gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Bu incelemede 1979-2018 yılları arasında yapılmış 75
lisansüstü teze ulaşılmış, erişime açık olan 45 tez araştırmacı tarafından belirlenen 11 ölçüt üzerinden (tezin türü,
yapıldığı yıl, yapıldığı enstitü/üniversite/anabilim dalı, uygulama türü, katılımcı yaş grubu, katılımcı tanı grubu,
örneklem büyüklüğü, değerlendirme araçları, yutma fazı) değerlendirilmiştir. Türkiye’de yutma bozukluğu
alanında yapılan lisansüstü tezlerin büyük çoğunluğunu tıpta uzmanlık tezlerinin oluşturduğu, en fazla
çalışmanın Nöroloji ve Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Anabilim Dallarında yapıldığı, daha çok yetişkin
popülasyona yönelik ve değerlendirme uygulamasına yönelik çalışma yapıldığı tespit edilmiştir. DKT alanında
yapılan lisansüstü tezlerin tümünün yüksek lisans tezi olduğu, 4 tezin üçünün değerlendirmeye yönelik olduğu,
sadece bir tezde terapi uygulandığı, çalışmaların üçünün yetişkin popülasyona, birinin ise çocuk popülasyona yönelik olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Dil ve konuşma terapistlerinin uğraşı alanlarından biri olan yutma
bozukluklarının değerlendirilmesi ve tedavisi alanında yapılan lisansüstü tezlerin önemli bir bölümünün diğer
disiplinler tarafından gerçekleştirildiği belirlenmiştir. Sayıları gün geçtikçe artan Dil ve Konuşma Terapisi
lisansüstü programlarında yutma bozukluğuna yönelik lisansüstü tez çalışmalarına ilginin artmasına ve terapi
uygulaması içeren çalışmaların artmasına ihtiyaç olduğu düşünülmektedir. Ayrıca pediatrik yutma bozukluğuna
yönelik çalışmalara da ilginin artması gerektiği düşünülmektedir. 

.

Article Details

Türkiye’de Yutma Bozuklukları ile İlgili Yapılmış Lisansüstü Tez Çalışmalarının İncelenmesi

Authors:

Serkan BENGİSU | Evrim GERÇEK

Publisher:

Dil ve Konuşma Terapistleri Derneği

Main Topics:

Promotion of health

Journal:

Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi 2019 Vol.2 Issue 1, pp.77-103

Document Type:

Article

Publication Date:

5/2019

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000954376

Frequency:

Tri-annual

eISSN:

2651-2548

Yutma

disfaji

yutma bozukluğu

yutma güçlüğü

beslenme

çiğneme

yutma değerlendirmesi

Issues

Article Details

Authors: Serkan BENGİSU | Evrim GERÇEK

Publisher: Dil ve Konuşma Terapistleri Derneği

Main Topics: Promotion of health

Journal: Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi 2019 Vol.2 Issue 1, pp.77-103

Document Type: Article

Publication Date: 5/2019

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000954376

Frequency: Tri-annual

eISSN: 2651-2548

Issues

Authors:

Serkan BENGİSU | Evrim GERÇEK

Publisher:

Dil ve Konuşma Terapistleri Derneği

Main Topics:

Promotion of health

Journal:

Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi 2019 Vol.2 Issue 1, pp.77-103

Document Type:

Article

Publication Date:

5/2019

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000954376

Frequency:

Tri-annual

eISSN:

2651-2548