19. Yüzyıl Başında Kültür Hayatı ve Beşiktaş Cemiyet-î İlmiyesi

Ekmeleddin İHSANOĞLU

Article Details

19. Yüzyıl Başında Kültür Hayatı ve Beşiktaş Cemiyet-î İlmiyesi

Authors:

Ekmeleddin İHSANOĞLU

Publisher:

Türk Tarih Kurumu

Main Topics:

History

Journal:

BELLETEN 1987 Vol.51 Issue 200, pp.801-828

Document Type:

Article

Publication Date:

8/1987

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000888350

Frequency:

Tri-annual

eISSN:

2791-6472

pISSN:

0041-4255

Keywords:

Abstract:

 

18. asırdan itibaren Batı devletleriyle siyasi münasebetlerin artması ve sıkı temaslar neticesinde yavaş yavaş Batı kültürü de Türkiye'ye girmiş ve fenne dâir eserler tercüme olunmaya ve bu eserlerden istifade ile yeni eserler yazılmaya başlanmıştır. Tanzimat'tan sonra Avrupa kültürünün hızla yayılması hakkında oldukça geniş araştırmalar ve incelemeler bulunmaktadır. Ancak, Tanzimat dönemi kültür, eğitim ve ilim anlayışını hazırlayan Tanzimat öncesi (18. asrın sonları ve 19. asrın başlarındaki) kültür, eğitim ve bilim hayatı incelenmeye muhtaçtır. Bu devirde daha önce tesis edilmiş olan ilim, eğitim ve kültür müesseseleri yanında, 1773'de Mühendishâne-i Bahri-i Hümâyûn, 1795'de Mühendishâne-i Berri-i Hümâyûn, 19. asırda Cerrahhâne, Tıbhâne ve Tıbbiye Mektebi, gibi Batı tarzı eğitim yapan müesseseler de kurulmuştur. Bu kurumlarda, medreseden yetişmiş, ancak daha sonra çeşitli yollarla yeni ilimler konusunda bilgilerini geliştirmiş, yabancı dil öğrenmiş müderrisler görev almış ve bilinçli bir şekilde Avrupa ilminin Türkiye'ye girmesine vasıta olmuşlardır. Bunlar arasında Gelenbevî İsmail Efendi, Bulgarîzâde Yahya Naci Efendi, Hekimbaşı Mustafa Behçet Efendi ve kardeşi Abdülhak Molla sayılabilirler. Bu sebeblerden dolayı inceleyeceğim bu dönem bir değişme, bir istihale devresidir. Bu geçiş döneminde entellektüel ve sosyal hayatta toplumun daha önce bilmediği bir takım problemler de ortaya çıkmıştır. Bu devirde, münevverler bir takım kanallardan Batı kültür ve bilimiyle temasta bulunmuşlardır. Bundan başka bir çok sahada yenilik hareketlerinin devlet tarafından benimsenip uygulanmasına çalışılmıştır. Bu araştırmanın amacı III. Selim'in son yılları ile II. Mahmud saltanatı yıllarını içine alan dönemde Osmanlı Devleti'nde özellikle eğitim ve kültür faaliyetlerini bir nebze ortaya çıkarmak ve bu döneme bir açıklık getirmektir.

Article Details

19. Yüzyıl Başında Kültür Hayatı ve Beşiktaş Cemiyet-î İlmiyesi

Authors:

Ekmeleddin İHSANOĞLU

Publisher:

Türk Tarih Kurumu

Main Topics:

History

Journal:

BELLETEN 1987 Vol.51 Issue 200, pp.801-828

Document Type:

Article

Publication Date:

8/1987

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000888350

Frequency:

Tri-annual

eISSN:

2791-6472

pISSN:

0041-4255

19. Yüzyıl

Kültür

Beşiktaş Cemiyet-i İlmiyesi

Türkiye

Osmanlı

Issues

Article Details

19. Yüzyıl Başında Kültür Hayatı ve Beşiktaş Cemiyet-î İlmiyesi

Authors: Ekmeleddin İHSANOĞLU

Publisher: Türk Tarih Kurumu

Main Topics: History

Journal: BELLETEN 1987 Vol.51 Issue 200, pp.801-828

Document Type: Article

Publication Date: 8/1987

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000888350

Frequency: Tri-annual

eISSN: 2791-6472

pISSN: 0041-4255

19. Yüzyıl

Kültür

Beşiktaş Cemiyet-i İlmiyesi

Türkiye

Osmanlı

Issues

Authors:

Ekmeleddin İHSANOĞLU

Publisher:

Türk Tarih Kurumu

Main Topics:

History

Journal:

BELLETEN 1987 Vol.51 Issue 200, pp.801-828

Document Type:

Article

Publication Date:

8/1987

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000888350

Frequency:

Tri-annual

eISSN:

2791-6472

pISSN:

0041-4255