CUMHURİYET TARİHİNDE BİR ORDU-SİYASİ ERK ÇATIŞMASI: İSMET İNÖNÜ İKTİDARINA YÖNELİK DARBE GİRİŞİMLERİ VE 6 HAZİRAN 1950 TASFİYE HAREKETİ

Şakire ÇİMENLİ

Article Details

CUMHURİYET TARİHİNDE BİR ORDU-SİYASİ ERK ÇATIŞMASI: İSMET İNÖNÜ İKTİDARINA YÖNELİK DARBE GİRİŞİMLERİ VE 6 HAZİRAN 1950 TASFİYE HAREKETİ

Authors:

Şakire ÇİMENLİ

Publisher:

Dokuz Eylul University

Main Topics:

History

Journal:

Journal of Modern Turkish History Studies 2019 Vol.19 Issue 38, pp.195-219

Document Type:

Article

Publication Date:

8/2019

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000926067

Frequency:

Bi-Annual

pISSN:

1300-0756

Keywords:

Abstract:

 

The ruling Republican People’s Party’s (CHP) regulations inside the army during and after the Second World War,  its dominant behavior in the 1946 elections, and its restructuring of the military based on US standards have disturbed the military wing and led to the foundation of various organizations, which foresaw a revolution, within the army. One of these organizations was “The Raid Army” (Hücum Ordusu), which was founded by Seyfi Kurtbek. Other organizations got in touch with such commanders as Muzaffer Tugsavul, Ahmet Ekrem Turker, Nazmi Dora and Fahri Belen. The party, which these organizations that emerged in the Turkish Armed Forces lent their support, was the Democrat Party (DP) which was founded in 1946. 
The DP, which took over the government in 1950, had felt uneasy about Ismet Imonu’s influence over the high-ranking commanders and this uneasiness led the DP to worry about a coup attempt. A colonel’s report to Menderes immediately after the elections regarding that the high ranking commanders were having talks with Ismet Inonu aggravated this worry. Upon these developments, the DP decided to purge high ranking officers with the idea of creating an army loyal to the government.

 

Cumhuriyet Halk Fırkası (CHP) iktidarının İkinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında ordu içinde yaptığı düzenlemeler, 1946 seçimlerindeki baskın tavırları, ordunun ABD standartlarına göre yeniden şekillendirilmesi askeri kanadı rahatsız etmiş ve iktidara karşı -1941 yılından itibaren- ordu içinde darbeyi öngören örgütlerin kurulmasına neden olmuştur. Bu örgütlerden biri Seyfi Kurtbek’in kurduğu “ Hücum Ordusu”dur. Kurulan diğer örgütler Muzaffer Tuğsavul, Ahmet Ekrem Türker, Nazmi Dora ve Fahri Belen gibi komutanlarla temasa geçmişlerdir. Türk Silahlı Kuvvetleri’nde oluşan bu örgütlerin CHP iktidarını yıkma amaçlı destek verdikleri parti 1946’da kurulan Demokrat Parti (DP) olmuştur.
1950'de iktidarı devralan DP, İsmet İnönü'nün yüksek dereceli komutanlar üzerindeki nüfuzundan tedirgin olmuş ve bu tedirginlik DP'yi bir darbe girişimi endişesine sevk etmiştir. Bu endişeyi seçimlerin hemen sonrasında Menderes'e gelen bir albayın, üst dereceli komutanların İsmet İnönü ile görüştükleri yönündeki söylemi daha da arttırmıştır. Bu gelişmeler üzerine DP iktidara bağlı bir ordu yaratma düşüncesi ile Genelkurmay Başkanı dahil olmak üzere üst dereceli komutanları tasfiye kararı almıştır.

Article Details

CUMHURİYET TARİHİNDE BİR ORDU-SİYASİ ERK ÇATIŞMASI: İSMET İNÖNÜ İKTİDARINA YÖNELİK DARBE GİRİŞİMLERİ VE 6 HAZİRAN 1950 TASFİYE HAREKETİ

Authors:

Şakire ÇİMENLİ

Publisher:

Dokuz Eylul University

Main Topics:

History

Journal:

Journal of Modern Turkish History Studies 2019 Vol.19 Issue 38, pp.195-219

Document Type:

Article

Publication Date:

8/2019

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000926067

Frequency:

Bi-Annual

pISSN:

1300-0756

İsmet İnönü

Tasfiye

İhtilal

Askeri Müdahale

Nuri Yamut

Nafiz Gürman

Issues

Article Details

CUMHURİYET TARİHİNDE BİR ORDU-SİYASİ ERK ÇATIŞMASI: İSMET İNÖNÜ İKTİDARINA YÖNELİK DARBE GİRİŞİMLERİ VE 6 HAZİRAN 1950 TASFİYE HAREKETİ

Authors: Şakire ÇİMENLİ

Publisher: Dokuz Eylul University

Main Topics: History

Journal: Journal of Modern Turkish History Studies 2019 Vol.19 Issue 38, pp.195-219

Document Type: Article

Publication Date: 8/2019

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000926067

Frequency: Bi-Annual

pISSN: 1300-0756

İsmet İnönü

Tasfiye

İhtilal

Askeri Müdahale

Nuri Yamut

Nafiz Gürman

Issues

Authors:

Şakire ÇİMENLİ

Publisher:

Dokuz Eylul University

Main Topics:

History

Journal:

Journal of Modern Turkish History Studies 2019 Vol.19 Issue 38, pp.195-219

Document Type:

Article

Publication Date:

8/2019

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000926067

Frequency:

Bi-Annual

pISSN:

1300-0756