YARGITAY KARARLARI IŞIĞINDA TBK M. 138 HÜKMÜNÜN ÖNGÖRDÜĞÜ UYARLAMA İMKÂNININ TACİR BAKIMINDAN UYGULANABİLİRLİĞİ

Esra Kaşak

Article Details

YARGITAY KARARLARI IŞIĞINDA TBK M. 138 HÜKMÜNÜN ÖNGÖRDÜĞÜ UYARLAMA İMKÂNININ TACİR BAKIMINDAN UYGULANABİLİRLİĞİ

Authors:

Esra Kaşak

Publisher:

Hacettepe University

Main Topics:

Hukuk (Diğer)

Journal:

Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi Vol.14 Issue 2, pp.147-179

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2024

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2001331702

pISSN:

2146-1708

Keywords:

Abstract:

 Sözleşmenin uyarlanması, sözleşmenin kurulması anında taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olguların meydana gelmesi sebebiyle karşılıklı edimler arasındaki dengenin bozulması hâlinde gündeme gelir. 818 sayılı Borçlar Kanunu BK döneminde eser sözleşmesi bakımından açıkça öngörülmüş uyarlama imkânı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu TBK m. 138 düzenlemesi sayesinde tüm sözleşmeler için uygulanabilir hâle gelmiştir. TBK m. 138de kişi yönünden herhangi bir sınırlandırma yapılmamasına rağmen, tacirin basiretli davranma yükümlülüğü gerekçesiyle uyarlama taleplerinin reddedildiği veya öngörülmezlik bakımından kendilerinden insanüstü bir özenin beklendiği görülmektedir. Bu kapsamda çalışmada tacirin, tarafı olduğu sözleşmelerin uyarlanmasını talep edip edemeyeceği ve kendilerinden beklenen özenin ölçüsünün ne olması gerektiği sorunları ele alınmış, anılan konulardaki yargı kararları incelenmiştir.

 Sözleşmenin uyarlanması, sözleşmenin kurulması anında taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olguların meydana gelmesi sebebiyle karşılıklı edimler arasındaki dengenin bozulması hâlinde gündeme gelir. 818 sayılı Borçlar Kanunu BK döneminde eser sözleşmesi bakımından açıkça öngörülmüş uyarlama imkânı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu TBK m. 138 düzenlemesi sayesinde tüm sözleşmeler için uygulanabilir hâle gelmiştir. TBK m. 138de kişi yönünden herhangi bir sınırlandırma yapılmamasına rağmen, tacirin basiretli davranma yükümlülüğü gerekçesiyle uyarlama taleplerinin reddedildiği veya öngörülmezlik bakımından kendilerinden insanüstü bir özenin beklendiği görülmektedir. Bu kapsamda çalışmada tacirin, tarafı olduğu sözleşmelerin uyarlanmasını talep edip edemeyeceği ve kendilerinden beklenen özenin ölçüsünün ne olması gerektiği sorunları ele alınmış, anılan konulardaki yargı kararları incelenmiştir.

 Sözleşmenin uyarlanması, sözleşmenin kurulması anında taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olguların meydana gelmesi sebebiyle karşılıklı edimler arasındaki dengenin bozulması hâlinde gündeme gelir. 818 sayılı Borçlar Kanunu BK döneminde eser sözleşmesi bakımından açıkça öngörülmüş uyarlama imkânı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu TBK m. 138 düzenlemesi sayesinde tüm sözleşmeler için uygulanabilir hâle gelmiştir. TBK m. 138de kişi yönünden herhangi bir sınırlandırma yapılmamasına rağmen, tacirin basiretli davranma yükümlülüğü gerekçesiyle uyarlama taleplerinin reddedildiği veya öngörülmezlik bakımından kendilerinden insanüstü bir özenin beklendiği görülmektedir. Bu kapsamda çalışmada tacirin, tarafı olduğu sözleşmelerin uyarlanmasını talep edip edemeyeceği ve kendilerinden beklenen özenin ölçüsünün ne olması gerektiği sorunları ele alınmış, anılan konulardaki yargı kararları incelenmiştir.

 Sözleşmenin uyarlanması, sözleşmenin kurulması anında taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olguların meydana gelmesi sebebiyle karşılıklı edimler arasındaki dengenin bozulması hâlinde gündeme gelir. 818 sayılı Borçlar Kanunu BK döneminde eser sözleşmesi bakımından açıkça öngörülmüş uyarlama imkânı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu TBK m. 138 düzenlemesi sayesinde tüm sözleşmeler için uygulanabilir hâle gelmiştir. TBK m. 138de kişi yönünden herhangi bir sınırlandırma yapılmamasına rağmen, tacirin basiretli davranma yükümlülüğü gerekçesiyle uyarlama taleplerinin reddedildiği veya öngörülmezlik bakımından kendilerinden insanüstü bir özenin beklendiği görülmektedir. Bu kapsamda çalışmada tacirin, tarafı olduğu sözleşmelerin uyarlanmasını talep edip edemeyeceği ve kendilerinden beklenen özenin ölçüsünün ne olması gerektiği sorunları ele alınmış, anılan konulardaki yargı kararları incelenmiştir.

Article Details

YARGITAY KARARLARI IŞIĞINDA TBK M. 138 HÜKMÜNÜN ÖNGÖRDÜĞÜ UYARLAMA İMKÂNININ TACİR BAKIMINDAN UYGULANABİLİRLİĞİ

Authors:

Esra Kaşak

Publisher:

Hacettepe University

Main Topics:

Hukuk (Diğer)

Journal:

Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi Vol.14 Issue 2, pp.147-179

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2024

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2001331702

pISSN:

2146-1708

Uyarlama

tacir

basiretli davranma yükümlülüğü

öngörülmezlik

aşırı ifa güçlüğü

Issues

Article Details

YARGITAY KARARLARI IŞIĞINDA TBK M. 138 HÜKMÜNÜN ÖNGÖRDÜĞÜ UYARLAMA İMKÂNININ TACİR BAKIMINDAN UYGULANABİLİRLİĞİ

Authors: Esra Kaşak

Publisher: Hacettepe University

Main Topics: Hukuk (Diğer)

Journal: Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi Vol.14 Issue 2, pp.147-179

Document Type: Article

Publication Date: 12/2024

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2001331702

pISSN: 2146-1708

Uyarlama

tacir

basiretli davranma yükümlülüğü

öngörülmezlik

aşırı ifa güçlüğü

Issues

Authors:

Esra Kaşak

Publisher:

Hacettepe University

Main Topics:

Hukuk (Diğer)

Journal:

Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi Vol.14 Issue 2, pp.147-179

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2024

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2001331702

pISSN:

2146-1708