Modernin İzini Sürmek: Yok Olan Bir Erken Cumhuriyet Dönemi Mimarlık Örneği Olarak Isparta Halkevi Binası

Ülkü ÇELEBİ GÜRKAN

Article Details

Modernin İzini Sürmek: Yok Olan Bir Erken Cumhuriyet Dönemi Mimarlık Örneği Olarak Isparta Halkevi Binası

Authors:

Ülkü ÇELEBİ GÜRKAN

Publisher:

İdeal Kent Yayınları

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

IDEALKENT 2022 Vol.13 Issue 35, pp.97-137

Document Type:

Article

Publication Date:

4/2022

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000482826

Frequency:

Tri-annual

eISSN:

2602-2133

pISSN:

1307-9905

Abstract:

 

Within the scope of the modernization practice transferred through the nation-state in the Early Republican Period; People’s Houses are educational and cultural institutions used in the reorganization of the spatial and socio-cultural life in cities and the modernization of social life. Isparta People’s House served the city of Isparta for this purpose. The People’s House Building, which offers a modern space experience with its urban, spatial, and structural features and a "modern" building with its educational-cultural program; played an important role in achieving the spatial and socio-cultural transformation aimed at the early Republican period. The People’s House Building was destroyed in the early 1990s and erased from the memory of the city. The aim of this study; The Isparta People’s House, which was one of the rational images of the modernization of the Early Republic in Isparta; was examined in terms of its urban location, institutional and spatial characteristics, changes, and transformations in the period until it was demolished. This work has been prepared to raise awareness of the spatial features of the Isparta People’s House, which is a long-lost member of the architectural heritage of the Early Republican Period so that it can enter the literature.

 

Erken Cumhuriyet döneminde ulus-devlet aracılığı ile aktarılan modernleşme pratiği kapsamında Halkevleri; kentlerdeki mekânsal ve sosyo-kültürel yaşamın yeniden düzenlenmesinde ve toplumsal yaşamın çağdaşlaştırılmasında kullanılan eğitim ve kültür kurumlarıdır. 24 Şubat 1933 tarihinde açılan Isparta Halkevi bu amaç doğrultusunda Isparta kentine hizmet etmiştir. 1941 yılında tamamlanan Halkevi binası Erken Cumhuriyet dönemi modernleşme projesinin Isparta kentindeki mekânsal bileşenlerinden biridir. Kentsel, mekânsal ve yapısal özellikleri ile modern mekân deneyimi sunan; bunun yanında içerdiği eğitim-kültür programı ile “modern” bir yapı olan Halkevi binası; Erken Cumhuriyet döneminde amaçlanan mekânsal ve sosyo-kültürel dönüşümü sağlama yönünde önemli rol üstlenmiştir. Yapı, Halkevlerinin 1951 yılında kapatılmasından sonra giderek işlevsiz kalan yapı 1990’lı yılların başında yıkılmıştır. Halkevi binası; Erken Cumhuriyet Döneminde inşa edilen ve günümüzde varlığını sürdüren “meydan-devlet yapıları-bulvar” sisteminin bir parçası olarak değerlendirilmek yerine yalnızca yapı ölçeğinde ele alınarak yıkılmış ve kent hafızasından silinmiştir. Bu çalışma kapsamında; Erken Cumhuriyet modernleşmesinin Isparta kentindeki rasyonel imgelerinden biri olan Isparta Halkevi binası kentsel konumu, kurumsal ve mekânsal özellikleri ve yıkılana kadar geçen süreçte yaşadığı değişim ve dönüşümler bakımından incelenmiştir. Bu çalışma; Erken Cumhuriyet Dönemi mimari mirasının çoktan yok olmuş bir üyesi olan Isparta Halkevi binasının mekânsal özellikleri ile literatüre girebilmesi için farkındalık yaratılması amacıyla hazırlanmıştır.

Article Details

Modernin İzini Sürmek: Yok Olan Bir Erken Cumhuriyet Dönemi Mimarlık Örneği Olarak Isparta Halkevi Binası

Authors: Ülkü ÇELEBİ GÜRKAN

Publisher: İdeal Kent Yayınları

Main Topics: Sociology and anthropology

Journal: IDEALKENT 2022 Vol.13 Issue 35, pp.97-137

Document Type: Article

Publication Date: 4/2022

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000482826

Frequency: Tri-annual

eISSN: 2602-2133

pISSN: 1307-9905

Issues

Authors:

Ülkü ÇELEBİ GÜRKAN

Publisher:

İdeal Kent Yayınları

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

IDEALKENT 2022 Vol.13 Issue 35, pp.97-137

Document Type:

Article

Publication Date:

4/2022

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000482826

Frequency:

Tri-annual

eISSN:

2602-2133

pISSN:

1307-9905