MƏMMƏDAĞA ŞİRƏLİYEVİN “AZƏRBAYCAN DİALEKTOLOGİYASININ ƏSASLARI” DƏRSLİYİNDƏ TÜRKMƏN DİALEKTİNİN ÖZÜNƏMƏXSUS XÜSUSİYYƏTLƏRİNİN ƏKSİ

Aynur SEFERLİ

Article Details

MƏMMƏDAĞA ŞİRƏLİYEVİN “AZƏRBAYCAN DİALEKTOLOGİYASININ ƏSASLARI” DƏRSLİYİNDƏ TÜRKMƏN DİALEKTİNİN ÖZÜNƏMƏXSUS XÜSUSİYYƏTLƏRİNİN ƏKSİ

Authors:

Aynur SEFERLİ

Publisher:

Ahmet BURAN

Journal:

International Journal of Turkic Dialects Research (JTDR) 2018 Vol.2 Issue 2, pp.136-143

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2018

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000655564

Frequency:

Monthly

eISSN:

2587-1293

Abstract:

 


Tədqiqatda Məmmədağa Şirəliyevin “Azərbaycan
dialektologiyasının əsasları” dərsliyi haqqında məlumat verilmişdir. “Fonetika”, “Morfologiya”,
“Sintaksis”, “Leksika” bölmələri üzrə türkmən dilinin dialekti və şivələri
incələnmişdir. İlk dəfə bu dərslikdə təsviri, müqayisəli və tarixi-müqayisəli
üsullardan geniş istifadə olunmuşdur. Azərbaycan dili şivələrinin materialları
qədim türk abidələri, müasir türk dilləri və onların dialektlərilə əlaqəli
şəkildə şərh edilmişdir. Əsərdəki dialektoloji materiallar üç mənbədən
alınmışdır: 1) Müəllifin şəxsən topladığı materiallar Şuşa və onun kəndləri
(1938), Bakı və Bakı ətrafı kəndlər (1939-1940), Naxçıvan şəhəri və Babək
rayonunun Nehrəm kəndi (1941), Qazax (1942), Gəncə (1943), Ağdam rayonlarından
topladığı geniş materiallardan ibarətdir. 2) Ayrı-ayrı müəlliflərin əsərləridir
ki, bu əsərlərin bir qismi çapdan çıxmış, bir qismi namizədlik dissertasiyası
kimi müdafiə edilmiş və əlyazma şəklində Azərbaycan Dövlət Universitetinin
kitabxanasında saxlanılmış materiallardır. Buna N.İ.Aşmarin, M.İslamov,
R.Rüstəmov, İ.Hacıyev, B.İbrahimov, K.Ramazanov, T.Həmzəyevin elmi araşdırmaları
cəlb edilmişdir. 3) Üçüncü mənbə 1945-58-ci illər arasında ASSRA-nın Nizami
adına ədəbiyyat və dil institutunun ekspediyasının Zaqatala, Qax, Sabirabad,
Əlibayramlı, Naxçıvan, Ordubad, Əlibayramlı, Ağstafa, Tovuz, Qazax, Borçalı
rayonlarından, S.M.Kirov adına Azərbaycan dövlət Universitetinin dialektoloji
ekspediyasının Şamaxı, Mərəzə, İsmayıllı rayonlarından topladığı materiallar
təşkil edir. Ara-sıra digər türk dillərinə -çuvaş, başqırd, qazax, qırğız,
oyrot dillərinə də müqayisə üçün müraciət olunmuşdur.


.

Article Details

MƏMMƏDAĞA ŞİRƏLİYEVİN “AZƏRBAYCAN DİALEKTOLOGİYASININ ƏSASLARI” DƏRSLİYİNDƏ TÜRKMƏN DİALEKTİNİN ÖZÜNƏMƏXSUS XÜSUSİYYƏTLƏRİNİN ƏKSİ

Authors: Aynur SEFERLİ

Publisher: Ahmet BURAN

Journal: International Journal of Turkic Dialects Research (JTDR) 2018 Vol.2 Issue 2, pp.136-143

Document Type: Article

Publication Date: 12/2018

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000655564

Frequency: Monthly

eISSN: 2587-1293

Issues

Authors:

Aynur SEFERLİ

Publisher:

Ahmet BURAN

Journal:

International Journal of Turkic Dialects Research (JTDR) 2018 Vol.2 Issue 2, pp.136-143

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2018

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000655564

Frequency:

Monthly

eISSN:

2587-1293