Mekkî b. Ebî Tâlib’in Sarf ve Nahiv İlmine Dair Bazı Görüşleri

Nasrettin Akan; İzzet Marangozoğlu

Article Details

Mekkî b. Ebî Tâlib’in Sarf ve Nahiv İlmine Dair Bazı Görüşleri

Authors:

Nasrettin Akan | İzzet Marangozoğlu

Publisher:

Izmir Katip Celebi University

Main Topics:

Arap Dili ve Belagatı

Journal:

Mizanü'l-Hak: İslami İlimler Dergisi Issue 20, pp.623-646

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2025

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2001351502

pISSN:

2149-9896

Keywords:

Abstract:

 Bu çalışmada, Mekkî b. Ebî Tâlib ö. 4371045in sarf ve nahiv ilmi ile alakalı görüşlerine yer verilmiştir. Mekkî, kırâat ve tefsir ilimlerindeki derin bilgi ve yetkinliği ile öne çıkan, bu alanlarda kapsamlı çalışmalarıyla tanınmış bir âlimdir. Ancak onun bazı eserlerinde sarf ve nahiv konularını derinlemesine ele alması, aynı zamanda dilci yönünü de ortaya koymaktadır. Bu eserler, irâb yönünden müşkil gibi görünen Kurân âyetlerini sarf ve nahiv açısından ele alarak söz konusu işkâli ortadan kaldırmayı hedeflediği Müşkilü iʿrâbil-Kurʾân adlı eseri ile kırâat farklılık illetlerini yine sarf ve nahiv konularıyla açıkladığı el-Keşf ʿan vücûhil-Kırâʾâtis-sebʿ ve ʿilelihâ ve hucecihâ adlı eseridir. Mekkî hakkında yapılan çalışmalarda genellikle kırâat ve tefsirci kişiliği ele alınmış, dilci yönüne ise pek değinilmemiştir. Bu çalışmada ise onun mezkûr eserlerinden hareketle sarf ve nahiv ilmi ile alakalı görüşlerine yer vermek suretiyle dilci yönüne temas edilecektir. Bu bağlamda yapılacak çeşitli değerlendirmelerle Mekkînin sarf ve nahiv alanındaki ilmî birikimine ışık tutulacaktır.

 Bu çalışmada, Mekkî b. Ebî Tâlib ö. 4371045in sarf ve nahiv ilmi ile alakalı görüşlerine yer verilmiştir. Mekkî, kırâat ve tefsir ilimlerindeki derin bilgi ve yetkinliği ile öne çıkan, bu alanlarda kapsamlı çalışmalarıyla tanınmış bir âlimdir. Ancak onun bazı eserlerinde sarf ve nahiv konularını derinlemesine ele alması, aynı zamanda dilci yönünü de ortaya koymaktadır. Bu eserler, irâb yönünden müşkil gibi görünen Kurân âyetlerini sarf ve nahiv açısından ele alarak söz konusu işkâli ortadan kaldırmayı hedeflediği Müşkilü iʿrâbil-Kurʾân adlı eseri ile kırâat farklılık illetlerini yine sarf ve nahiv konularıyla açıkladığı el-Keşf ʿan vücûhil-Kırâʾâtis-sebʿ ve ʿilelihâ ve hucecihâ adlı eseridir. Mekkî hakkında yapılan çalışmalarda genellikle kırâat ve tefsirci kişiliği ele alınmış, dilci yönüne ise pek değinilmemiştir. Bu çalışmada ise onun mezkûr eserlerinden hareketle sarf ve nahiv ilmi ile alakalı görüşlerine yer vermek suretiyle dilci yönüne temas edilecektir. Bu bağlamda yapılacak çeşitli değerlendirmelerle Mekkînin sarf ve nahiv alanındaki ilmî birikimine ışık tutulacaktır.

 Bu çalışmada, Mekkî b. Ebî Tâlib ö. 4371045in sarf ve nahiv ilmi ile alakalı görüşlerine yer verilmiştir. Mekkî, kırâat ve tefsir ilimlerindeki derin bilgi ve yetkinliği ile öne çıkan, bu alanlarda kapsamlı çalışmalarıyla tanınmış bir âlimdir. Ancak onun bazı eserlerinde sarf ve nahiv konularını derinlemesine ele alması, aynı zamanda dilci yönünü de ortaya koymaktadır. Bu eserler, irâb yönünden müşkil gibi görünen Kurân âyetlerini sarf ve nahiv açısından ele alarak söz konusu işkâli ortadan kaldırmayı hedeflediği Müşkilü iʿrâbil-Kurʾân adlı eseri ile kırâat farklılık illetlerini yine sarf ve nahiv konularıyla açıkladığı el-Keşf ʿan vücûhil-Kırâʾâtis-sebʿ ve ʿilelihâ ve hucecihâ adlı eseridir. Mekkî hakkında yapılan çalışmalarda genellikle kırâat ve tefsirci kişiliği ele alınmış, dilci yönüne ise pek değinilmemiştir. Bu çalışmada ise onun mezkûr eserlerinden hareketle sarf ve nahiv ilmi ile alakalı görüşlerine yer vermek suretiyle dilci yönüne temas edilecektir. Bu bağlamda yapılacak çeşitli değerlendirmelerle Mekkînin sarf ve nahiv alanındaki ilmî birikimine ışık tutulacaktır.

 Bu çalışmada, Mekkî b. Ebî Tâlib ö. 4371045in sarf ve nahiv ilmi ile alakalı görüşlerine yer verilmiştir. Mekkî, kırâat ve tefsir ilimlerindeki derin bilgi ve yetkinliği ile öne çıkan, bu alanlarda kapsamlı çalışmalarıyla tanınmış bir âlimdir. Ancak onun bazı eserlerinde sarf ve nahiv konularını derinlemesine ele alması, aynı zamanda dilci yönünü de ortaya koymaktadır. Bu eserler, irâb yönünden müşkil gibi görünen Kurân âyetlerini sarf ve nahiv açısından ele alarak söz konusu işkâli ortadan kaldırmayı hedeflediği Müşkilü iʿrâbil-Kurʾân adlı eseri ile kırâat farklılık illetlerini yine sarf ve nahiv konularıyla açıkladığı el-Keşf ʿan vücûhil-Kırâʾâtis-sebʿ ve ʿilelihâ ve hucecihâ adlı eseridir. Mekkî hakkında yapılan çalışmalarda genellikle kırâat ve tefsirci kişiliği ele alınmış, dilci yönüne ise pek değinilmemiştir. Bu çalışmada ise onun mezkûr eserlerinden hareketle sarf ve nahiv ilmi ile alakalı görüşlerine yer vermek suretiyle dilci yönüne temas edilecektir. Bu bağlamda yapılacak çeşitli değerlendirmelerle Mekkînin sarf ve nahiv alanındaki ilmî birikimine ışık tutulacaktır.

Article Details

Mekkî b. Ebî Tâlib’in Sarf ve Nahiv İlmine Dair Bazı Görüşleri

Authors:

Nasrettin Akan | İzzet Marangozoğlu

Publisher:

Izmir Katip Celebi University

Main Topics:

Arap Dili ve Belagatı

Journal:

Mizanü'l-Hak: İslami İlimler Dergisi Issue 20, pp.623-646

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2025

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2001351502

pISSN:

2149-9896

Arap Dili ve Belâgatı

Mekkî b. Ebî Tâlib

Nahiv

Sarf

İ‘râb

Issues

Article Details

Mekkî b. Ebî Tâlib’in Sarf ve Nahiv İlmine Dair Bazı Görüşleri

Authors: Nasrettin Akan | İzzet Marangozoğlu

Publisher: Izmir Katip Celebi University

Main Topics: Arap Dili ve Belagatı

Journal: Mizanü'l-Hak: İslami İlimler Dergisi Issue 20, pp.623-646

Document Type: Article

Publication Date: 6/2025

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2001351502

pISSN: 2149-9896

Arap Dili ve Belâgatı

Mekkî b. Ebî Tâlib

Nahiv

Sarf

İ‘râb

Issues

Authors:

Nasrettin Akan | İzzet Marangozoğlu

Publisher:

Izmir Katip Celebi University

Main Topics:

Arap Dili ve Belagatı

Journal:

Mizanü'l-Hak: İslami İlimler Dergisi Issue 20, pp.623-646

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2025

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2001351502

pISSN:

2149-9896