ROMA HUKUKUNDA AKIL HASTALARININ FİİL EHLİYETİ

Mehmet Mert Özyıldırım

Article Details

ROMA HUKUKUNDA AKIL HASTALARININ FİİL EHLİYETİ

Authors:

Mehmet Mert Özyıldırım

Publisher:

Ankara University

Main Topics:

Hukuk

Journal:

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Vol.72 Issue 3, pp.1511-1558

Document Type:

Article

Publication Date:

10/2023

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2001302390

pISSN:

1301-1308

Keywords:

Abstract:

 Fiil ehliyeti kavramı, kişinin kendi fiilleri aracılığıyla hukuki sonuç doğurabilecek işlemleri bizzat yapabilme salâhiyetini ifade etmektedir. Akıl hastalarının, her ne kadar belirli koşullarda hak ehliyetine sahip olmaları mümkün olsa da Roma Hukukunun Eski Hukuk Döneminden beri fiil ehliyetlerinin kısıtlanması gerektiğine karar verilmiştir. Bu kapsamda, ilgili kişilerin malvarlıklarının yönetimi açısından kendilerine bir kayyım curator furiosi tayin edilmesi uygun görülmüştür. Tayin edilen kayyımların, akıl hastasının hukuki işlemlerine izin veya onam vermesi yetmemekte, fakat bu işlemleri akıl hastası adına bizzat kendilerinin yapması gerekmektedir. Ancak istisnai olarak, akıl hastalarının bizzat kendi fiilleri sonucunda taraf olabileceği hukuki işlemler de mevcut olduğu için konunun dikkatlice irdelenmesi önem arz etmektedir. Bu bağlamda çalışmada, öncelikle akıl hastalığının tanımına yer verilerek Roma Hukukundaki terminoloji sorunu üzerinde durulmuş, daha sonra hastalığın teşhis edilmesi ile curator atanması süreçleri incelenmiş, son olarak da bu kişilerin fiil ehliyetinin kısıtlanmasının hukuki sonuçları, aile hukuku, borçlar hukuku ve eşya hukuku kapsamında ayrı ayrı ele alınmıştır.

 Fiil ehliyeti kavramı, kişinin kendi fiilleri aracılığıyla hukuki sonuç doğurabilecek işlemleri bizzat yapabilme salâhiyetini ifade etmektedir. Akıl hastalarının, her ne kadar belirli koşullarda hak ehliyetine sahip olmaları mümkün olsa da Roma Hukukunun Eski Hukuk Döneminden beri fiil ehliyetlerinin kısıtlanması gerektiğine karar verilmiştir. Bu kapsamda, ilgili kişilerin malvarlıklarının yönetimi açısından kendilerine bir kayyım curator furiosi tayin edilmesi uygun görülmüştür. Tayin edilen kayyımların, akıl hastasının hukuki işlemlerine izin veya onam vermesi yetmemekte, fakat bu işlemleri akıl hastası adına bizzat kendilerinin yapması gerekmektedir. Ancak istisnai olarak, akıl hastalarının bizzat kendi fiilleri sonucunda taraf olabileceği hukuki işlemler de mevcut olduğu için konunun dikkatlice irdelenmesi önem arz etmektedir. Bu bağlamda çalışmada, öncelikle akıl hastalığının tanımına yer verilerek Roma Hukukundaki terminoloji sorunu üzerinde durulmuş, daha sonra hastalığın teşhis edilmesi ile curator atanması süreçleri incelenmiş, son olarak da bu kişilerin fiil ehliyetinin kısıtlanmasının hukuki sonuçları, aile hukuku, borçlar hukuku ve eşya hukuku kapsamında ayrı ayrı ele alınmıştır.

 Fiil ehliyeti kavramı, kişinin kendi fiilleri aracılığıyla hukuki sonuç doğurabilecek işlemleri bizzat yapabilme salâhiyetini ifade etmektedir. Akıl hastalarının, her ne kadar belirli koşullarda hak ehliyetine sahip olmaları mümkün olsa da Roma Hukukunun Eski Hukuk Döneminden beri fiil ehliyetlerinin kısıtlanması gerektiğine karar verilmiştir. Bu kapsamda, ilgili kişilerin malvarlıklarının yönetimi açısından kendilerine bir kayyım curator furiosi tayin edilmesi uygun görülmüştür. Tayin edilen kayyımların, akıl hastasının hukuki işlemlerine izin veya onam vermesi yetmemekte, fakat bu işlemleri akıl hastası adına bizzat kendilerinin yapması gerekmektedir. Ancak istisnai olarak, akıl hastalarının bizzat kendi fiilleri sonucunda taraf olabileceği hukuki işlemler de mevcut olduğu için konunun dikkatlice irdelenmesi önem arz etmektedir. Bu bağlamda çalışmada, öncelikle akıl hastalığının tanımına yer verilerek Roma Hukukundaki terminoloji sorunu üzerinde durulmuş, daha sonra hastalığın teşhis edilmesi ile curator atanması süreçleri incelenmiş, son olarak da bu kişilerin fiil ehliyetinin kısıtlanmasının hukuki sonuçları, aile hukuku, borçlar hukuku ve eşya hukuku kapsamında ayrı ayrı ele alınmıştır.

 Fiil ehliyeti kavramı, kişinin kendi fiilleri aracılığıyla hukuki sonuç doğurabilecek işlemleri bizzat yapabilme salâhiyetini ifade etmektedir. Akıl hastalarının, her ne kadar belirli koşullarda hak ehliyetine sahip olmaları mümkün olsa da Roma Hukukunun Eski Hukuk Döneminden beri fiil ehliyetlerinin kısıtlanması gerektiğine karar verilmiştir. Bu kapsamda, ilgili kişilerin malvarlıklarının yönetimi açısından kendilerine bir kayyım curator furiosi tayin edilmesi uygun görülmüştür. Tayin edilen kayyımların, akıl hastasının hukuki işlemlerine izin veya onam vermesi yetmemekte, fakat bu işlemleri akıl hastası adına bizzat kendilerinin yapması gerekmektedir. Ancak istisnai olarak, akıl hastalarının bizzat kendi fiilleri sonucunda taraf olabileceği hukuki işlemler de mevcut olduğu için konunun dikkatlice irdelenmesi önem arz etmektedir. Bu bağlamda çalışmada, öncelikle akıl hastalığının tanımına yer verilerek Roma Hukukundaki terminoloji sorunu üzerinde durulmuş, daha sonra hastalığın teşhis edilmesi ile curator atanması süreçleri incelenmiş, son olarak da bu kişilerin fiil ehliyetinin kısıtlanmasının hukuki sonuçları, aile hukuku, borçlar hukuku ve eşya hukuku kapsamında ayrı ayrı ele alınmıştır.

Article Details

ROMA HUKUKUNDA AKIL HASTALARININ FİİL EHLİYETİ

Authors:

Mehmet Mert Özyıldırım

Publisher:

Ankara University

Main Topics:

Hukuk

Journal:

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Vol.72 Issue 3, pp.1511-1558

Document Type:

Article

Publication Date:

10/2023

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2001302390

pISSN:

1301-1308

Akıl Hastalığı

Kayyım Tayini

Furiosus

Dementia

Akli Melekelerin Yeniden Kazanılması

Issues

Article Details

ROMA HUKUKUNDA AKIL HASTALARININ FİİL EHLİYETİ

Authors: Mehmet Mert Özyıldırım

Publisher: Ankara University

Main Topics: Hukuk

Journal: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Vol.72 Issue 3, pp.1511-1558

Document Type: Article

Publication Date: 10/2023

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2001302390

pISSN: 1301-1308

Akıl Hastalığı

Kayyım Tayini

Furiosus

Dementia

Akli Melekelerin Yeniden Kazanılması

Issues

Authors:

Mehmet Mert Özyıldırım

Publisher:

Ankara University

Main Topics:

Hukuk

Journal:

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Vol.72 Issue 3, pp.1511-1558

Document Type:

Article

Publication Date:

10/2023

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2001302390

pISSN:

1301-1308