İBN HALDUN'DA ERDEMLİ YÖNETİM OLARAK DİNİ SİYASETİN İMKÂNSIZLIĞI

Zeynel Abidin Kılınç

Article Details

İBN HALDUN'DA ERDEMLİ YÖNETİM OLARAK DİNİ SİYASETİN İMKÂNSIZLIĞI

Authors:

Zeynel Abidin Kılınç

Publisher:

Sakarya University

Main Topics:

Politika ve Yönetim (Diğer)

Journal:

Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi Vol.12 Issue 4, pp.463-478

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2023

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2001309201

pISSN:

2147-0790

Keywords:

Abstract:

 Erdemli yönetim arayışı siyaset felsefesinin kadim konularındandır. Birçok siyaset felsefecisi erdemli yönetimin mümkün olup olmadığı, mümkünse şatlarının neler olduğu ve devamlılığının sağlanıp sağlanamayacağı sorularına cevap aramıştır. Bu çalışmada, erdemli yönetim konusuna İbn Haldunun yaklaşımı incelenmiştir. Mukaddimede riyaset, tabiî mülk, siyasi mülk aklî siyaset, dini siyaset hilafet ve siyaset-i medeniyye siyasal ütopya olmak üzere beş farklı siyasal yönetim biçimini değerlendiren İbn Haldun, tabiî mülkü, yöneticinin keyfî eğilimlerine hizmet eden despotik bir yönetim olduğu için tümüyle kötü kabul eder. Siyaset-i medeniyyeyi gerçekçi olmadığı gerekçesiyle reddeder. Bedevi topluma özgü riyaseti ve bazı hadari toplumlarda ortaya çıkan yasaya bağlı aklî siyaseti, toplumun dünyevi menfaatine hizmet ettikleri için genel anlamda iyi yönetimler olarak görmekle birlikte gerçek anlamda erdemli saymaz. İbn Halduna göre, vahyin rehberliğinde insanın hem dünyevi hem de uhrevi mutluluğunu sağlamak üzere toplumu yönettiği için hâlis adaleti gerçekleştirebilen gerçek anlamda tek erdemli yönetim dini siyasettir. Öte yandan, İbn Haldun dini siyasetin sadece Asrı Saadette Hz. Peygamberin rehberliğinde istisna olarak gerçekleştiğini ve hadari toplumda tekrarlanamayacağını söyler. Ona göre, erdemli yönetimin gerçekleşmesi sadece o dönemde bir araya gelen belirli şartların ürünüdür ve bu şartlar hadari toplumda tekrarlanamayacağı için artık erdemli yönetim imkânsızdır. İbn Haldunun, erdemli yönetimin tekrarlanmasının imkânsız olduğu görüşü insan doğası anlayışı ve bedevi ve hadari toplumların mahiyetine dair düşünceleri dikkate alındığında açıklığa kavuşur.

 Erdemli yönetim arayışı siyaset felsefesinin kadim konularındandır. Birçok siyaset felsefecisi erdemli yönetimin mümkün olup olmadığı, mümkünse şatlarının neler olduğu ve devamlılığının sağlanıp sağlanamayacağı sorularına cevap aramıştır. Bu çalışmada, erdemli yönetim konusuna İbn Haldunun yaklaşımı incelenmiştir. Mukaddimede riyaset, tabiî mülk, siyasi mülk aklî siyaset, dini siyaset hilafet ve siyaset-i medeniyye siyasal ütopya olmak üzere beş farklı siyasal yönetim biçimini değerlendiren İbn Haldun, tabiî mülkü, yöneticinin keyfî eğilimlerine hizmet eden despotik bir yönetim olduğu için tümüyle kötü kabul eder. Siyaset-i medeniyyeyi gerçekçi olmadığı gerekçesiyle reddeder. Bedevi topluma özgü riyaseti ve bazı hadari toplumlarda ortaya çıkan yasaya bağlı aklî siyaseti, toplumun dünyevi menfaatine hizmet ettikleri için genel anlamda iyi yönetimler olarak görmekle birlikte gerçek anlamda erdemli saymaz. İbn Halduna göre, vahyin rehberliğinde insanın hem dünyevi hem de uhrevi mutluluğunu sağlamak üzere toplumu yönettiği için hâlis adaleti gerçekleştirebilen gerçek anlamda tek erdemli yönetim dini siyasettir. Öte yandan, İbn Haldun dini siyasetin sadece Asrı Saadette Hz. Peygamberin rehberliğinde istisna olarak gerçekleştiğini ve hadari toplumda tekrarlanamayacağını söyler. Ona göre, erdemli yönetimin gerçekleşmesi sadece o dönemde bir araya gelen belirli şartların ürünüdür ve bu şartlar hadari toplumda tekrarlanamayacağı için artık erdemli yönetim imkânsızdır. İbn Haldunun, erdemli yönetimin tekrarlanmasının imkânsız olduğu görüşü insan doğası anlayışı ve bedevi ve hadari toplumların mahiyetine dair düşünceleri dikkate alındığında açıklığa kavuşur.

 Erdemli yönetim arayışı siyaset felsefesinin kadim konularındandır. Birçok siyaset felsefecisi erdemli yönetimin mümkün olup olmadığı, mümkünse şatlarının neler olduğu ve devamlılığının sağlanıp sağlanamayacağı sorularına cevap aramıştır. Bu çalışmada, erdemli yönetim konusuna İbn Haldunun yaklaşımı incelenmiştir. Mukaddimede riyaset, tabiî mülk, siyasi mülk aklî siyaset, dini siyaset hilafet ve siyaset-i medeniyye siyasal ütopya olmak üzere beş farklı siyasal yönetim biçimini değerlendiren İbn Haldun, tabiî mülkü, yöneticinin keyfî eğilimlerine hizmet eden despotik bir yönetim olduğu için tümüyle kötü kabul eder. Siyaset-i medeniyyeyi gerçekçi olmadığı gerekçesiyle reddeder. Bedevi topluma özgü riyaseti ve bazı hadari toplumlarda ortaya çıkan yasaya bağlı aklî siyaseti, toplumun dünyevi menfaatine hizmet ettikleri için genel anlamda iyi yönetimler olarak görmekle birlikte gerçek anlamda erdemli saymaz. İbn Halduna göre, vahyin rehberliğinde insanın hem dünyevi hem de uhrevi mutluluğunu sağlamak üzere toplumu yönettiği için hâlis adaleti gerçekleştirebilen gerçek anlamda tek erdemli yönetim dini siyasettir. Öte yandan, İbn Haldun dini siyasetin sadece Asrı Saadette Hz. Peygamberin rehberliğinde istisna olarak gerçekleştiğini ve hadari toplumda tekrarlanamayacağını söyler. Ona göre, erdemli yönetimin gerçekleşmesi sadece o dönemde bir araya gelen belirli şartların ürünüdür ve bu şartlar hadari toplumda tekrarlanamayacağı için artık erdemli yönetim imkânsızdır. İbn Haldunun, erdemli yönetimin tekrarlanmasının imkânsız olduğu görüşü insan doğası anlayışı ve bedevi ve hadari toplumların mahiyetine dair düşünceleri dikkate alındığında açıklığa kavuşur.

 Erdemli yönetim arayışı siyaset felsefesinin kadim konularındandır. Birçok siyaset felsefecisi erdemli yönetimin mümkün olup olmadığı, mümkünse şatlarının neler olduğu ve devamlılığının sağlanıp sağlanamayacağı sorularına cevap aramıştır. Bu çalışmada, erdemli yönetim konusuna İbn Haldunun yaklaşımı incelenmiştir. Mukaddimede riyaset, tabiî mülk, siyasi mülk aklî siyaset, dini siyaset hilafet ve siyaset-i medeniyye siyasal ütopya olmak üzere beş farklı siyasal yönetim biçimini değerlendiren İbn Haldun, tabiî mülkü, yöneticinin keyfî eğilimlerine hizmet eden despotik bir yönetim olduğu için tümüyle kötü kabul eder. Siyaset-i medeniyyeyi gerçekçi olmadığı gerekçesiyle reddeder. Bedevi topluma özgü riyaseti ve bazı hadari toplumlarda ortaya çıkan yasaya bağlı aklî siyaseti, toplumun dünyevi menfaatine hizmet ettikleri için genel anlamda iyi yönetimler olarak görmekle birlikte gerçek anlamda erdemli saymaz. İbn Halduna göre, vahyin rehberliğinde insanın hem dünyevi hem de uhrevi mutluluğunu sağlamak üzere toplumu yönettiği için hâlis adaleti gerçekleştirebilen gerçek anlamda tek erdemli yönetim dini siyasettir. Öte yandan, İbn Haldun dini siyasetin sadece Asrı Saadette Hz. Peygamberin rehberliğinde istisna olarak gerçekleştiğini ve hadari toplumda tekrarlanamayacağını söyler. Ona göre, erdemli yönetimin gerçekleşmesi sadece o dönemde bir araya gelen belirli şartların ürünüdür ve bu şartlar hadari toplumda tekrarlanamayacağı için artık erdemli yönetim imkânsızdır. İbn Haldunun, erdemli yönetimin tekrarlanmasının imkânsız olduğu görüşü insan doğası anlayışı ve bedevi ve hadari toplumların mahiyetine dair düşünceleri dikkate alındığında açıklığa kavuşur.

Article Details

İBN HALDUN'DA ERDEMLİ YÖNETİM OLARAK DİNİ SİYASETİN İMKÂNSIZLIĞI

Authors:

Zeynel Abidin Kılınç

Publisher:

Sakarya University

Main Topics:

Politika ve Yönetim (Diğer)

Journal:

Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi Vol.12 Issue 4, pp.463-478

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2023

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2001309201

pISSN:

2147-0790

İbn Haldun

Erdemli Yönetim

Dini Siyaset

Bedevi Toplum

Hadari toplum

Issues

Article Details

İBN HALDUN'DA ERDEMLİ YÖNETİM OLARAK DİNİ SİYASETİN İMKÂNSIZLIĞI

Authors: Zeynel Abidin Kılınç

Publisher: Sakarya University

Main Topics: Politika ve Yönetim (Diğer)

Journal: Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi Vol.12 Issue 4, pp.463-478

Document Type: Article

Publication Date: 12/2023

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2001309201

pISSN: 2147-0790

İbn Haldun

Erdemli Yönetim

Dini Siyaset

Bedevi Toplum

Hadari toplum

Issues

Authors:

Zeynel Abidin Kılınç

Publisher:

Sakarya University

Main Topics:

Politika ve Yönetim (Diğer)

Journal:

Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi Vol.12 Issue 4, pp.463-478

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2023

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2001309201

pISSN:

2147-0790