TÜRKÇÜ BİR FİKİR DERGİSİ "DOĞU" VE CHP İLİŞKİSİ (1942-1945)

Yaşar ZORLU; Faruk TEMEL

Article Details

TÜRKÇÜ BİR FİKİR DERGİSİ "DOĞU" VE CHP İLİŞKİSİ (1942-1945)

Authors:

Yaşar ZORLU | Faruk TEMEL

Publisher:

Inonu University

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

İnönü University International Journal of Social Sciences (INIJOSS) 2019 Vol.8 Issue 2, pp.347-364

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2019

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000493175

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2147-0936

pISSN:

2147-0936

Abstract:

 


Dogu magazine was published on October
29, 1942 by Tahir Akın Karauguz to disseminate Turkic ideas. Dogu, which was
issued on behalf of People's House (Halkevi), with the support of Republican
People's Party (CHP), had the opportunity to be distributed to other cities
through the subscription system. Dogu magazine, which deals with social and
political issues with Turkist philosophy, was published once a month and
continued to be published until 1951. One of the most important aims of the
magazine was to explain the idea of Turkism from a philosophical
point of view. Dogu magazine also conducted a survey to explain Turkism; tried
to popularise Turkish history, great people of Turks elders and Turkish
language in his publications and to impose nationalist ideas on social and
political levels. Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin, Halide Edip Adıvar, Behcet Kemal
Çaglar, Orhan Saik Gökyay, Peyami Safa got frequently published in the
magazine. In 1944, as a result of the CHP's attitude towards PanTurkist
movements, the CHP withdrew its support for the magazine. While the Dogu was
backed by the CHP again in 1946, Turkic ideas in the magazine decreased and
changed form. In this context, the Dogu, which was published with the support
of the CHP during the single-party rule, was introduced alongside with the
content of the journal, its publication policy and its relations with the
government. In this respect, the documents showing the correspondence between
the collections of the Dogu magazine in the National Library between 1942-1945
and the CHP General Secretariat obtained from the Republican Archives and the
owner of the Dogu magazine are analyzed by qualitative content analysis method.
The research reveals that the CHP government experienced a shift in the meaning
of the idea of nationalism according to the changing political conjuncture in the
foreign policy and directed the publication policy of the Dogu magazine.


.

 


Doğu dergisi, 29 Ekim 1942 tarihinde
Tahir Akın Karauğuz tarafından Türkçü fikirleri yaymak üzere çıkarılmıştır.
Halkevi adına çıkarılan Doğu, CHP'nin de desteğiyle abonelik sistemi
aracılığıyla diğer şehirlere de dağıtılma imkanı bulmuştur. Toplumsal ve
siyasal meseleleri Türkçü felsefeyle işleyen Doğu dergisi, ayda bir çıkarılmış
ve 1951 yılına dek yayın hayatını sürdürmüştür. Derginin en önemli amaçlarından
biri Türkçülük fikrini felsefi açıdan açıklamak olmuştur. Türkçülük'ü açıklamak
üzere anket de düzenleyen Doğu; Türk tarihini, Türk büyüklerini, Türk dilini
yayınlarında işleyerek, milliyetçi fikirleri toplumsal ve siyasal düzlemde
yerleştirmeye çabalamıştır. Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin, Halide Edip Adıvar,
Behçet Kemal Çağlar, Orhan Şaik Gökyay, Peyami Safa gibi isimlerin yazıları dergide
sıklıkla yayımlanmıştır. 1944 yılında CHP'nin Turancı akımlara karşı bir tavır
izlemesi sonucunda CHP dergiye verdiği desteği geri çekmiştir. 1946 yılında
Doğu, CHP tarafından yeniden desteklenirken, dergideki Türkçü fikirler azalmakla
birlikte form değiştirmiştir. Bu kapsamda çalışmada, CHP'nin milliyetçilik
anlayışı, Doğu Dergisi’nin içeriği, yayın politikası ve iktidarla ilişkilerinin
ortaya konulması hedeflenmektedir. Bu doğrultuda Doğu dergisinin Milli
Kütüphane'de yer alan 1942-1945 yılları arasındaki koleksiyonları ve Cumhuriyet
Arşivlerinden elde edilen CHP Genel Sekreterliği ve Doğu dergisi sahibi
arasındaki yazışmaları gösteren belgeler doküman analizi yapılarak niteliksel
içerik analizi yöntemiyle incelenmektedir. Araştırma, CHP iktidarının dış
siyasette değişen siyasal konjonktüre göre milliyetçilik düşüncesine ilişkin
anlam kaymaları yaşadığını ve bu doğrultuda Doğu dergisinin yayın politikasına
yön verdiğini ortaya koymaktadır.



.

Article Details

TÜRKÇÜ BİR FİKİR DERGİSİ "DOĞU" VE CHP İLİŞKİSİ (1942-1945)

Authors: Yaşar ZORLU | Faruk TEMEL

Publisher: Inonu University

Main Topics: Sociology and anthropology

Journal: İnönü University International Journal of Social Sciences (INIJOSS) 2019 Vol.8 Issue 2, pp.347-364

Document Type: Article

Publication Date: 12/2019

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000493175

Frequency: Bi-Annual

eISSN: 2147-0936

pISSN: 2147-0936

Issues

Authors:

Yaşar ZORLU | Faruk TEMEL

Publisher:

Inonu University

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

İnönü University International Journal of Social Sciences (INIJOSS) 2019 Vol.8 Issue 2, pp.347-364

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2019

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000493175

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2147-0936

pISSN:

2147-0936