TÜRK ÇOCUK EDEBİYATINDA TOPLUMSAL CİNSİYET (1): SOSYAL AKTÖR OLARAK KIZ’IN TEMSİLİ

Şahru PİLTEN UFUK; Gülhiz PİLTEN

Article Details

TÜRK ÇOCUK EDEBİYATINDA TOPLUMSAL CİNSİYET (1): SOSYAL AKTÖR OLARAK KIZ’IN TEMSİLİ

Authors:

Şahru PİLTEN UFUK | Gülhiz PİLTEN

Publisher:

Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University

Main Topics:

Linguistics

Journal:

Türkoloji 2022 Issue 109, pp.70-90

Document Type:

Article

Publication Date:

3/2022

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000809293

Frequency:

Quarterly

eISSN:

2664-3162

pISSN:

1727-060X

Keywords:

Abstract:

 

Children's literature products; have an important function in terms of preparing children for life, setting an example for them and giving them experience. Regardless of the age group, the child identifies with the heroes of the stories he reads and creates a model for himself from these characters. Fictional characters have an important role in helping children acquire the necessary skills to solve the problems they experience in daily life. Children seek answers to the questions that arise in their minds through these characters in the books.
This study is the first of a series of studies in which the concept of girl in Turkish children’s literatüre is planned to be examined in different dimensions. In this study, the representation of the term girl in Turkish children's books was investigated in the context of gender and gender roles. In the study, the collocation analysis method was used with a corpus-based approach, aiming to reach objective and more generalizable results based on a large database. In this context, firstly, the collocations of the kız (girl) in the Turkish Children's Literature Corpus, which is the most comprehensive corpus on Turkish children's literature, were determined and then evaluated in terms of overdetermination, identification, appraisement, nomination, individualisation, assimilation, indetermination, and differentiation categories, which Van Leeuwen (1996) emphasized the importance in the representation of social actors. As a result of the analysis, it has been revealed that the collocation patterns in Turkish children's literature can cause the formation of a girl prototype drawn in the minds of children within the framework of gender stereotypes.

 

Çocuk edebiyatı ürünleri; çocukları hayata hazırlama, onlara örnek olma ve deneyim kazandırma açısından önemli işleve sahiptir. Çocuk hangi yaş grubunda olursa olsun, okuduğu öykülerin kahramanlarıyla özdeşleşir ve bu karakterlerden kendine bir model yaratır. Çocukların günlük hayatta yaşadıkları problemlerin çözümü için gerekli beceriyi kazanmalarında hayalî karakterlerin önemli bir payı vardır. Çocuklar zihinlerinde oluşan sorulara kitaplardaki bu karakterler aracılığıyla yanıt ararlar. 
Bu çalışma Türk çocuk edebiyatında kız kavramının farklı boyutlarda incelenmesinin planlandığı bir araştırma dizisinin ilkidir. Bu çalışmada Türk çocuk edebiyatında kız kavramının nasıl temsil edildiği, toplumsal cinsiyet ve cinsiyet rolleri bağlamında araştırılmıştır. İncelemede, derlem temelli bir yaklaşımla büyük bir veri tabanına dayanan nesnel ve daha genelleştirilebilir sonuçlara ulaşılması hedeflenerek eş dizim çözümlemesi yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda öncelikle kız’ın Türk çocuk edebiyatı üzerine en kapsamlı derlem olan Türk Çocuk Yazını Derlemindeki eş dizimlilikleri belirlenmiş ardından Van Leeuwen’in (1996) sosyal aktörlerin temsilinde önemini vurguladığı üst belirleme, işlevselleştirme, kimlik, değerlendirme, isimlendirme, bireyselleştirme, benzeşim, belirsizlik, farklılaştırma kategorileri açısından değerlendirilmiştir. İnceleme sonucunda Türk çocuk edebiyatı eserlerinde yer verilen eş dizim örüntülerinin çocukların zihninde toplumsal cinsiyet kalıpları çerçevesinde çizilen bir kız prototipi oluşmasına sebebiyet verebileceğini ortaya koymuştur.

Article Details

TÜRK ÇOCUK EDEBİYATINDA TOPLUMSAL CİNSİYET (1): SOSYAL AKTÖR OLARAK KIZ’IN TEMSİLİ

Authors:

Şahru PİLTEN UFUK | Gülhiz PİLTEN

Publisher:

Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University

Main Topics:

Linguistics

Journal:

Türkoloji 2022 Issue 109, pp.70-90

Document Type:

Article

Publication Date:

3/2022

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000809293

Frequency:

Quarterly

eISSN:

2664-3162

pISSN:

1727-060X

çocuk edebiyatı

sosyal aktör olarak kız

toplumsal cinsiyet

cinsiyet rolleri

Issues

Article Details

TÜRK ÇOCUK EDEBİYATINDA TOPLUMSAL CİNSİYET (1): SOSYAL AKTÖR OLARAK KIZ’IN TEMSİLİ

Authors: Şahru PİLTEN UFUK | Gülhiz PİLTEN

Publisher: Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University

Main Topics: Linguistics

Journal: Türkoloji 2022 Issue 109, pp.70-90

Document Type: Article

Publication Date: 3/2022

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000809293

Frequency: Quarterly

eISSN: 2664-3162

pISSN: 1727-060X

çocuk edebiyatı

sosyal aktör olarak kız

toplumsal cinsiyet

cinsiyet rolleri

Issues

Authors:

Şahru PİLTEN UFUK | Gülhiz PİLTEN

Publisher:

Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University

Main Topics:

Linguistics

Journal:

Türkoloji 2022 Issue 109, pp.70-90

Document Type:

Article

Publication Date:

3/2022

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000809293

Frequency:

Quarterly

eISSN:

2664-3162

pISSN:

1727-060X