SEHÎ BEY’İN ŞİİRLERİNİN NECÂTÎ BEY’İN ŞİİRLERİYLE KARŞILAŞTIRILMASI

Müslüm YILMAZ

Article Details

SEHÎ BEY’İN ŞİİRLERİNİN NECÂTÎ BEY’İN ŞİİRLERİYLE KARŞILAŞTIRILMASI

Authors:

Müslüm YILMAZ

Publisher:

Istanbul University

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Journal of Turkology 2019 Vol.29 Issue 1, pp.215-248

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2019

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000695735

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2651-3188

Abstract:

 


Turkish Classical Poetry in the fifteenth century, which is the first
century from its birth, witnessed the rise of distinguished poets who would
guide the literature of the two nations under whose influence they were
flourished. The foremost figure of these poets is Necâtî Bey, one of the leading
representatives of Classical Turkish Literature. Thanks to his poetic
brillance, he developed a style peculiar to himself and made successful use of
the proverbs, idioms and popular sayings in his poems. Necâtî Bey has mastered
the literary assemblies he has created and has been influential in the
flourishing of many poets, as stated in the tezkires, the main sources of the
period. The top example for those who were brought up in the literary
assemblies of Necâtî Bey is Sehî Bey, who is called "the apprentice of
Necâtî" and who received the first monument to the throne in Anatolia.


When we evaluate
the poems of Sehî Bey, who has a regular divan, in consideration with Necatî
Bey, it is noteworthy that Sehî has similarities with the poems of his master.
As a matter of fact, it is seen that these similarities are in a form of
"plagiarism" today, and that some sentences are exactly the same
except for a few words. Noticing this resemblance, Evliyâ Çelebi claims that
Sehî Bey's divan is plagiarised from Necatî Bey's poems by saying, "Sehî
Bey prepared a divan with the writings of Necatî."


After giving
information about the life and works of Sehî Bey in this article, this claim of
Evliya Çelebi will be evaluated by comparing the poems of Necatî Bey with the
poems of Sehî Bey within the master-apprentice relation.


.

 


Klasik şiirimiz 15. yüzyılda henüz
daha doğuşunun ilk asrında, etkisinde geliştiği iki milletin edebiyatına yön
verecek derecede olgun şairler yetiştirmiştir. Bu şairlerin başında Klasik
Türk Edebiyatı’nın önde gelen temsilcilerinden olan Necâtî
Bey gelmektedir. Necâtî Bey, yaratılışındaki şairlik dehası sayesinde
şiirlerinde kendine has bir üslup geliştirmiş ve atasözleri, deyimleri, halk
tabirlerini şiirlerinde başarıyla kullanmıştır. Dönemin başlıca kaynakları olan
tezkirelerde de belirtildiği gibi Necâtî Bey kendi oluşturmuş olduğu edebi
meclislere üstadlık etmiş ve birçok şairin de yetişmesine vesile olmuştur. 


Necâtî Bey’in edebi meclislerinde
yetişen şairlerin başında “Necâtî’nin çırağı” olarak adlandırılan ve Anadolu
sahasındaki ilk şuara tezkiresini kaleme alan Sehî Bey
gelmektedir. Sehî Bey, şiirlerinde üslub olarak dönemin en büyük
şairlerinden olan Necâtî Bey’in etkisinde Dîvân’ını oluşturmuştur. 


Mürettep bir divan sahibi olan
Sehî Bey’in şiirlerini Necâtî Bey’le karşılıklı değerlendirdiğimizde
Sehî’nin şiirlerinin üstadının şiirleriyle benzerlikler taşıdığı dikkat
çekmektedir. Sehî’nin şiirlerinin dîvânında
Necâtî Bey’e nazîre olarak yazıldığı ifade edilmediği gibi bazı mısraların
birkaç kelime farklılığıyla birebir olduğu görülmektedir. Bu benzerliği gören
Evliyâ Çelebi, “Hatta Edirnevî Sehî Bey Necâtî Bey’in duhter-i pakize-ahterin alup
Necâtî Bey’in intikalinden sonra Sehî Bey evrâk-ı perîşân-ı Necâtî ile Sehî
namıyla bir dîvân tertip etmişdir” diyerek Sehî Bey’in dîvânının Necâtî
Bey’in şiirlerinden alıntı (intihal) olduğunu iddia etmektedir. Sehî Bey’in üstadına damat olduğu dair
kaynaklarda net bir bilgi bulunmadığı gibi dönemin tezkire yazarları
dikkat etmedikleri bu yakınlığa yaklaşık bir asır sonra Evliyâ Çelebi'nin
tarafından iddia olarak ortaya atılması oldukça önemlidir. 


Bu makalede Sehî Bey’in hayatı ve
eserleri hakkında bilgi verildikten sonra, usta-çırak ilişkisi içinde Necâtî
Bey’in dîvânındaki şiirler ile Sehî Bey’in dîvânındaki şiirleri
karşılaştırılarak Evliya Çelebi’nin bu iddiası değerlendirilecektir.


.

Article Details

SEHÎ BEY’İN ŞİİRLERİNİN NECÂTÎ BEY’İN ŞİİRLERİYLE KARŞILAŞTIRILMASI

Authors: Müslüm YILMAZ

Publisher: Istanbul University

Main Topics: Sociology and anthropology

Journal: Journal of Turkology 2019 Vol.29 Issue 1, pp.215-248

Document Type: Article

Publication Date: 6/2019

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000695735

Frequency: Bi-Annual

eISSN: 2651-3188

Issues

Authors:

Müslüm YILMAZ

Publisher:

Istanbul University

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Journal of Turkology 2019 Vol.29 Issue 1, pp.215-248

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2019

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000695735

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2651-3188