Ermeni Sorununun Etkisinde Karadeniz Demiryolları Müzakereleri ve 1900 İtilafnamesi (Negotiations of the Black Sea Railways in the Impact of the Armenian Question and the 1900 Agreement)

Samet TUFAN

Article Details

Ermeni Sorununun Etkisinde Karadeniz Demiryolları Müzakereleri ve 1900 İtilafnamesi (Negotiations of the Black Sea Railways in the Impact of the Armenian Question and the 1900 Agreement)

Authors:

Samet TUFAN

Publisher:

Sakarya University

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD) 2018 Vol.4 Issue 8, pp.47-84

Document Type:

Article

Publication Date:

10/2018

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000621713

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2667-4718

pISSN:

2149-2778

Abstract:

 


XIX.
yüzyılda modern anlamda demiryollarının ortaya çıkışı ile birlikte Osmanlı
Devleti, savaş ve iç karışıklıklar durumunda demiryollarını ulaşım sorununu
çözecek çare olarak görmüştür. Bu yönde girişimlerde bulunurken ise diğer büyük
devletlerden farklı olarak Rusya ile inşa edeceği bu demiryolları konusunda
ihtilaf yaşamıştır. Osmanlı Devleti güçlenmek isterken, Rusya ise kendi
çıkarları açısından Osmanlı Devleti’nin her yönden güçsüz kalmasını
istemekteydi. 


Osmanlı Devleti, Anadolu – Bağdat
Demiryolu imtiyazını Almanya’ya vermesi üzerine Rusya bu demiryollarının kendi
nüfuz alanını tehdit ettiğini düşünerek Osmanlı Devleti’nden kendi hududu
boyunca uzanan Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgesinin demiryolu imtiyazını almak
için ortaya atıldı. Bunun üzerine Osmanlı Devleti her ne kadar Rusya’ya Karadeniz
Demiryolu imtiyazını vermek istemediyse de zaten var olan bir sorun olarak
sürüncemede kalan 1896 yılında Van dolaylarında çıkan Ermeni ayaklanmasının
sonunda Kafkasya’ya kaçan isyancı Ermenilerin memleketlerine dönmemelerine
karşılık, dönemin Padişahı II. Abdülhamit, Rusya’ya Karadeniz Demiryolu
ayrıcalığını verdi. Böylelikle Osmanlı Devleti ile Rusya ilişkilerinin
bilinmeyen bir yönü olan Karadeniz Demiryolları ile Ermeni meselesi bu süreçte
birbirine dahil olmuştur. Sonuç olarak ise, tarihe “1900 İtilafnamesi” olarak
geçen bu mutabakat Osmanlı Devleti ile Rusya arasında bir uzlaşmadır. 


Bu makalede Başbakanlık Osmanlı
Arşivi’ndeki arşiv belgeleri ve araştırma eserleri kullanılmıştır. Birkaç tane
Fransızca belge ile araştırma eser dışında yabancı kaynaklar kullanılmamıştır.


.

Article Details

Ermeni Sorununun Etkisinde Karadeniz Demiryolları Müzakereleri ve 1900 İtilafnamesi (Negotiations of the Black Sea Railways in the Impact of the Armenian Question and the 1900 Agreement)

Authors: Samet TUFAN

Publisher: Sakarya University

Main Topics: Sociology and anthropology

Journal: Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD) 2018 Vol.4 Issue 8, pp.47-84

Document Type: Article

Publication Date: 10/2018

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000621713

Frequency: Bi-Annual

eISSN: 2667-4718

pISSN: 2149-2778

Issues

Authors:

Samet TUFAN

Publisher:

Sakarya University

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD) 2018 Vol.4 Issue 8, pp.47-84

Document Type:

Article

Publication Date:

10/2018

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000621713

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2667-4718

pISSN:

2149-2778