Ali Şir Nevâyî’nin Kırk Hadis Tercümesinin Leipzig Nüshası ve Nüshadaki Çağatayca-Osmanlıca Karşılıklar Üzerine

Yaşar ŞİMŞEK

Article Details

Ali Şir Nevâyî’nin Kırk Hadis Tercümesinin Leipzig Nüshası ve Nüshadaki Çağatayca-Osmanlıca Karşılıklar Üzerine

Authors:

Yaşar ŞİMŞEK

Publisher:

Adem ÖGER

Main Topics:

Social Sciences

Journal:

Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi 2020 Issue 15, pp.141-157

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2020

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000662822

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2458-827X

Abstract:

 


As well as being a great poet, Nevayi is one of the prominent figures of the Turkish history with his work in the fields of language, religion and history. Though several studies about his Divan and Hamse have been made, his religious works which are have gotten a little attention. Nevayi has got four works about religous subjects: Münacât, Çihil Hadis, Nazmü’l-Cevâhir, Kitâb-ı Sırâcü’l-Müslimîn. Çihil Hadis, which is one of these works, is Nevayi’s first work about religious subjects. The work is the Turkish translation of Molla Cami’s Farsi Forty Hadith. The work has a lot of manuscript in the libraries both in Turkey and abroad. In this essay, it will be dwelled upon the Leipzig copy of Çihil Hadis and Chagatai-Ottoman equivalent meanings. The copy is in the corpus which is recorded with the 073 number in Universitätsbibliotek Leipzig in Germany. In the margins of the copy, Ottoman Turkish equivalent meanings are wirtten with red and black ink for the Chagatai words and appendixes which are fortgotten and unknown or stranger to the Ottoman field. Scribal must have aimed to make the work understandable instead of translating the work entirely to Ottoman Turkish with adding these equivalent meanings to the copy. Chagatai-Ottoman Turkish equivalent meanings are valuable in terms of seeing some main differences in the same work in East and West field of Turkish written languages.

.

 

Nevâyî, büyük bir şair olduğu kadar dil, din ve tarih konularında da eserler vermiş Türk tarihinin önde gelen şahsiyetlerindendir. Divanları ve Hamse’si üzerine onlarca çalışma yapılmış, hacimce küçük dinî eserleri üzerinde ise daha az durulmuştur. Nevâyî’nin dinî konuda yazmış olduğu dört temel eser bulunmaktadır: Münacât, Çihil Hadis, Nazmü’l-Cevâhir, Kitâb-ı Sırâcü’l-Müslimîn. Bu eserlerden Çihil Hadis, Nevâyî’nin dinî bir konuda kaleme aldığı ilk eserdir. Eser, Molla Câmî’nin Farsça kırk hadisinin Türkçeye tercümesidir. Eserin Türkiye ve yurtdışı kütüphanelerinde onlarca yazma nüshası bulunmaktadır. Bu makalede, Çihil Hadis’in Leipzig Nüshası ve nüshadaki Çağatayca - Osmanlıca karşılıklar üzerinde durulacaktır. Nüsha, Almanya’da Universitätsbibliotek Leipzig’de Or. 073 numarası ile kayıtlı mecmuanın içinde bulunmaktadır. Nüshanın sayfa kenarlarında Osmanlı sahasında unutulan, bilinmeyen veya Osmanlı sahasına yabancı olan Çağatayca kelime ve ekler için kırmızı ve siyah mürekkeple Osmanlıca karşılıklar yazılıdır. Müstensih nüshaya bu karşılıkları ekleyerek eseri baştan sona Osmanlı Türkçesine aktarmak yerine anlaşılır kılmayı amaçlamış olmalıdır. Nüshadaki Çağatayca - Osmanlıca karşılıklar, Doğu ve Batı sahası Türk yazı dillerindeki bazı temel farkların aynı eser üzerinde görülebilmesi açısından kıymetlidir.

Article Details

Ali Şir Nevâyî’nin Kırk Hadis Tercümesinin Leipzig Nüshası ve Nüshadaki Çağatayca-Osmanlıca Karşılıklar Üzerine

Authors: Yaşar ŞİMŞEK

Publisher: Adem ÖGER

Main Topics: Social Sciences

Journal: Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi 2020 Issue 15, pp.141-157

Document Type: Article

Publication Date: 6/2020

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000662822

Frequency: Bi-Annual

eISSN: 2458-827X

Issues

Authors:

Yaşar ŞİMŞEK

Publisher:

Adem ÖGER

Main Topics:

Social Sciences

Journal:

Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi 2020 Issue 15, pp.141-157

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2020

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000662822

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2458-827X