Müsnedün İleyhin Tevâbi‘ Unsurlarla İfade Ettiği Anlamsal Yorumlar -Sekkâkî’nin Miftâḥu’l-ʿulûm’u Bağlamında-

Abdullah HACIBEKİROĞLU

Article Details

Müsnedün İleyhin Tevâbi‘ Unsurlarla İfade Ettiği Anlamsal Yorumlar -Sekkâkî’nin Miftâḥu’l-ʿulûm’u Bağlamında-

Authors:

Abdullah HACIBEKİROĞLU

Publisher:

İsmail ŞİMŞEK

Main Topics:

Religions (General)

Journal:

Universal Journal of Theology 2022 Vol.7 Issue 1, pp.169-187

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2022

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000670296

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2548-0952

Abstract:

 

Abstract
In the science of rhetoric, the cases related to al-musnad ilayh and musnad, which are the basic elements of the sentence, are examined in the maʿānī section. Rhetoricists deal with a significant part of the isnād with its different rhetorical aspects, with issues such as the musnad ilayh (subject) ḥadhf-dhikr, being maʿrifa-nakira, presentation (taḳdīm)-postponement (teʾk̲h̲īr), tawābiʿ (sentence expansion) elements and separating pronouns. The same is done for musnad (predicate), which is the other pillar of the sentence. The fact that maʿrifa a musnad ilayh receives the adjective, tawkīd, badal, ʿatf al-bayān, ʿatf al-nasaq and the tawābiʿ elements called separating pronoun adds a lot of eloquence to the sentence. In a sentence, musnad ilayh taking subordinate words or separating pronouns and not taking them are not the same thing. Although the tawābiʿ elements and the separating pronoun are not words that relate to the essence of the sentence, the fact that maʿrifa musnad ilayh takes them both makes the intent clear and understandable and adds a richness of meaning to the sentence with different semantic interpretations. Abū Yaʿḳūb al-Sakkākī states that if a maʿrifa is a musnad ilayh, the sentence is affected by emphatic meanings such as declaration, praising-dispraising, specialization and tawkīd. In case of falsification, erroneous assumption is avoided or the general meaning is indicated. It is explained more with ʿatf al-bayān and detailed with ʿatf al-nasaq, changing or declaring the provision. When it takes a badal, it is intended to further clarify and reinforce. In case of taking a separating pronoun, musnad is allocated to musnad ilayh. In this study, the elements of tawābiʿ that a maʿrifa musnad ilayh and the different eloquent and semantic interpretations of the separating pronoun in the syntax are discussed in the context of al-Sakkākī’s Miftāḥ al-ʿulūm. The fact that maʿrifa musnad ilayh takes tawābiʿ elements and separating pronoun depending on the caste changes the semantic dimension of the sentence. According to al-Sakkākī, the contextual reasons for musnad ilayh’s taking the elements of tawābiʿ are also emphasized.

 

Belâgat ilminde cümlenin temel rükünleri olan müsnedün ileyh ve müsnede ilişkin hâller meânî bölümünde incelenmektedir. Belâgatçılar, müsnedün ileyhin (özne) hazfi-zikri, ma‘rife-nekre olması, takdim-tehiri, tevâbi‘ ögeler ile fasıl zamiri alması vb. konularla isnadın önemli bir kısmını farklı belâgī yönleriyle ele almaktadır. Aynı şey cümlenin diğer rüknü olan müsned (yüklem) için de yapılmaktadır. Ma‘rife bir müsnedün ileyhin sıfat, tekit, bedel, atf-ı beyân, atf-ı nesak denilen tevâbi‘ unsurlar ile fasıl/ayırma zamiri alması cümleye pek çok belâgī nükte kazandırmaktadır. Bir cümlede müsnedün ileyhin tâbi/bağlı kelimeler ya da fasıl zamiri alması ile almaması sözdizimsel açıdan aynı şey değildir. Her ne kadar tevâbi‘ ögeler ile fasıl zamiri cümlenin esasına taalluk eden sözcükler olmasa da ma‘rife müsnedün ileyhin bunları alması hem kastı açık ve anlaşılır kılmakta hem de farklı semantik yorumlar ile cümleye anlam zenginliği katmaktadır. Ebû Ya‘kūb es-Sekkâkî, ma‘rife bir müsnedün ileyhin sıfat alması durumunda cümlenin beyân, medih-zem, tahsis ve tekit gibi vurgulu anlamlarla etkilendiğini belirtmektedir. Tekit edilmesi durumunda yanlış anlama önlenmekte veya umumi anlam işaret edilmektedir. Atf-ı beyân ile daha fazla izah edilmekte atf-ı nesak ile de detaylandırılmakta, hükmü değiştirmekte veya açıklamaktadır. Müsnedün ileyh bedel aldığında daha fazla açıklığa kavuşturma ve pekiştirme kastı güdülmektedir. Fasıl zamiri alması hâlinde de müsned, müsnedün ileyhe tahsis edilmektedir. Bu çalışmada, ma‘rife bir müsnedün ileyhin aldığı tevâbi‘ unsurlar ile fasıl zamirinin sözdizimdeki farklı belâgī ve anlamsal yorumları Sekkâkî’nin Miftâḥu’l-ʿulûm’u bağlamında ele alınmıştır. Ma‘rife müsnedün ileyhin kasta bağlı olarak tâbi sözcükler ve fasıl zamiri alması cümlenin semantik boyutunu değiştirmektedir. Sekkâkî’ye göre müsnedün ileyhin tevâbi‘ ögeleri almasının bağlamsal gerekçeleri de ayrıca vurgulanmıştır.

Article Details

Müsnedün İleyhin Tevâbi‘ Unsurlarla İfade Ettiği Anlamsal Yorumlar -Sekkâkî’nin Miftâḥu’l-ʿulûm’u Bağlamında-

Authors: Abdullah HACIBEKİROĞLU

Publisher: İsmail ŞİMŞEK

Main Topics: Religions (General)

Journal: Universal Journal of Theology 2022 Vol.7 Issue 1, pp.169-187

Document Type: Article

Publication Date: 6/2022

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000670296

Frequency: Bi-Annual

eISSN: 2548-0952

Issues

Authors:

Abdullah HACIBEKİROĞLU

Publisher:

İsmail ŞİMŞEK

Main Topics:

Religions (General)

Journal:

Universal Journal of Theology 2022 Vol.7 Issue 1, pp.169-187

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2022

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000670296

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2548-0952