“SEN OLMASAYDIN FELEKLERİ YARATMAZDIM” HADİS-İ KUDSİSİNİN KLASİK ŞİİRE YANSIMALARI

Ali YILDIRIM

Article Details

“SEN OLMASAYDIN FELEKLERİ YARATMAZDIM” HADİS-İ KUDSİSİNİN KLASİK ŞİİRE YANSIMALARI

Authors:

Ali YILDIRIM

Publisher:

İlyas KAYAOKAY

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları 2018 Vol.1 Issue 1, pp.154-168

Document Type:

Article

Publication Date:

8/2018

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000703476

Frequency:

Monthly

eISSN:

2651-3013

pISSN:

2651-3013

Abstract:

 


Kudsi
hadisler Hz. Peygamber tarafından söze getirilen; ancak manası Allah tarafından
ilham edilen sözlerdir. Şüphesiz bu sözler, bir ayet olmamakla birlikte
Allah’ın sözleridir. Edebiyatımızda ve özellikle klasik şiirimizde bu itibarla
yaygın olarak kullanılan bazı hadis-i kudsiler mevcuttur. Özellikle
mutasavvıfların sık sık başvurdukları “Ben gizli bir hazineydim; bilinmeyi
diledim” hadis-i kudsisi oldukça meşhurdur. Yine klasik şiirimizde sık sık
geçen hadis-i kudsilerden birisi de “Levlâke levlâk lemâ halaktü’l-eflâk” (sen
olmasaydın, sen olmasaydın, felekleri yaratmazdım) sözüdür. Hz. Peygamber sevgisi
ve övgüsü, edebiyatımızda müstakil eser veya şiirlerle yapılmakla birlikte
beyitlerin içine serpiştirilmiş ibareler şeklinde de geçmektedir. 





Dinî
bakımdan sahihliği çokça tartışılmış olan bu hadis, bütün bunlara rağmen
edebiyatımızda ve özellikle şiirimizde oldukça yaygın olarak kullanılmıştır.
Anlamı itibarıyla değerlendirildiğinde Hz. Peygamber’e olağanüstü bir paye
verilmiş olması, bu hadisin önemini ortaya koymaktadır. Çünkü kendi varlığının
bilinmesi için mevcudatı yaratmayı murat eden Allah, hadise göre varlığı
yaratma sebebi olarak Hz. Peygamber’i işaret etmektedir. Bu paye,
edebiyatımızda yüce bir makam, ulu bir sultanlık olarak telakki edilmiş ve bu ibare
ile genellikle saltanat bildiren kelimeler yan yana getirilmiştir. Kısmî
iktibasla ve “levlâk” kısaltmasıyla geçen hadis daha çok şah, taç, taht, otağ,
hil’at gibi saltanat bildiren kelimelerle terkiplere girmiştir. 


.

Article Details

“SEN OLMASAYDIN FELEKLERİ YARATMAZDIM” HADİS-İ KUDSİSİNİN KLASİK ŞİİRE YANSIMALARI

Authors: Ali YILDIRIM

Publisher: İlyas KAYAOKAY

Main Topics: Sociology and anthropology

Journal: Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları 2018 Vol.1 Issue 1, pp.154-168

Document Type: Article

Publication Date: 8/2018

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000703476

Frequency: Monthly

eISSN: 2651-3013

pISSN: 2651-3013

Issues

Authors:

Ali YILDIRIM

Publisher:

İlyas KAYAOKAY

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları 2018 Vol.1 Issue 1, pp.154-168

Document Type:

Article

Publication Date:

8/2018

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000703476

Frequency:

Monthly

eISSN:

2651-3013

pISSN:

2651-3013