Türk Medeni Kanununa Göre Yasal Önalım Hakkı

Fikret EREN

Article Details

Türk Medeni Kanununa Göre Yasal Önalım Hakkı

Authors:

Fikret EREN

Publisher:

Ankara Hacı Bayram Veli University

Journal:

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2008 Vol.12 Issue 1, pp.103-126

Document Type:

Article

Publication Date:

5/2008

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000851139

Frequency:

Quarterly

eISSN:

2667-4068

pISSN:

2651-4141

Keywords:

Abstract:

 

The legal right of preemption provides the other shareholders an option to buy  the share of real property subject to joint ownership at the same terms agreed between  the seller and a third party buyer when one of the shareholders sells his/her share to a  third party entirely or partially. Such a right has arisen from the law and it should be  exercised by commencing an action for the modifi cation of rights.  The legal right of preemption regulated under Turkish Civil Code, Art. 732 may  be considered as a limitation of the real property. This private law natured limitation is  derived from the law. When both one of the shareholders sells his/her share to a third  party and any or all of the other shareholders exercises this right by bringing an action,  than this kind of limitation exists.  Opposite to the former Turkish Civil Code, according to the new Turkish Civil  Code the preemption right should not be exercised by unilateral declaration based on a  right to infl uence a legal relationship, on the contrary by an action for the modifi cation  of rights. However, this amendment made by the legislator is inaccurate and only  leads to the increase of judicial bureaucracy.  The legal right of preemption may only be exercised, in the case of the contracts  based upon genuine assent (intention), partial subrogation and terminated with  consideration. A sales contract is the typic one causing of the legal fact of preemption.  The afore-mentioned right may be also exercised, in the case of a voluntarily sale  by auction, a prestation in lieu of the promised performance and also according to  Yargıtay (court of cassation) a sale of the share of the right to build over another’s  property. On the other hand, such a right can not be exercised in the case of the  contract of donation and the similar contracts.  The legal right of preemption forecloses within three months after the notifi cation  of the sale to the owner/s of the right; on the other hand this right should be exercised  within two years after the conclusion of the sales contract. As it is seen, the legislator  has regulated period of time as strict time limit.

 

Yasal önalım hakkı, paylı mülkiyette bir paydaşın, taşın maz mal üzerindeki payını  tamamen veya kısmen üçüncü bir kişiye satması halinde, diğer paydaş veya paydaşlara aynı şartlarla bu payı öncelikle satın alma yetkisi veren, eşyaya bağlı, kanun dan  doğan, yenilik doğurucu (inşai) bir dava ile kullanılan bir haktır  TMK. m 732’de düzenlenen yasal önalım hakkı, taşınmaz mülkiyetinin kanundan  doğan özel hukuk nitelikli bir kısıtlamasıdır. Bu itibarla, önalım hakkından doğan bu  kısıtlama ancak bir paydaşın payını üçüncü bir kişiye satması ve diğer paydaş veya  paydaşların bu hakkı dava yoluyla kullanmaları halinde ortaya çıkar.  Yeni Medeni Kanuna göre önalım hakkı, eski Medenî Kanunda olduğu gibi, özel  yenilik doğuran bir hakka dayalı irade beyanıyla değil, yenilik doğuran bir dava ile  kullanılabilir. Ancak, kanun koyucunun bu hakkın kullanılmasını, yenilik doğuran davaya bağlaması isabetli olmamış, sadece yargısal bürokrasinin artmasına yol açmıştır.  Yasal önalım hakkı, isteğe bağlı, ivazlı ve cüz’i halefi yete dayanan sözleşmelerde  kullanılabilir. Bu anlamda yasal önalım olgusunu doğuran en tipik sözleşme, satım  sözleşmesidir. İsteğe bağlı açık artırma yoluyla yapılan satışlarda, ifa yerine geçen  edimde ve Yargıtay’a göre bir üst hakkı payının satılması halinde de yasal önalım  hakkı kullanılabilir. Bağışlama ve benzeri sözleşmelerde bu hak kullanılamaz.  Yasal önalım hakkı, satışın hak sahibine bildirildiği tarihten itibaren üç ay ve herhalde satışın üzerinden iki yıl geçmekle düşer. Görülüyor ki, kanun koyucu bu süreleri  hak düşürücü süreler olarak düzenlemiştir.

Article Details

Türk Medeni Kanununa Göre Yasal Önalım Hakkı

Authors:

Fikret EREN

Publisher:

Ankara Hacı Bayram Veli University

Journal:

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2008 Vol.12 Issue 1, pp.103-126

Document Type:

Article

Publication Date:

5/2008

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000851139

Frequency:

Quarterly

eISSN:

2667-4068

pISSN:

2651-4141

Yasal önalım hakkı

paylı mülkiyet

yenilik doğuran hak

kanundan doğan hak

eşyaya bağlı borç (Realobligation)

hak düşürücü süre.

Issues

Article Details

Türk Medeni Kanununa Göre Yasal Önalım Hakkı

Authors: Fikret EREN

Publisher: Ankara Hacı Bayram Veli University

Journal: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2008 Vol.12 Issue 1, pp.103-126

Document Type: Article

Publication Date: 5/2008

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000851139

Frequency: Quarterly

eISSN: 2667-4068

pISSN: 2651-4141

Yasal önalım hakkı

paylı mülkiyet

yenilik doğuran hak

kanundan doğan hak

eşyaya bağlı borç (Realobligation)

hak düşürücü süre.

Issues

Authors:

Fikret EREN

Publisher:

Ankara Hacı Bayram Veli University

Journal:

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2008 Vol.12 Issue 1, pp.103-126

Document Type:

Article

Publication Date:

5/2008

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000851139

Frequency:

Quarterly

eISSN:

2667-4068

pISSN:

2651-4141