Dirhelerin Kronoloji Sorunsalı Kapsamında Önemli Bir Veri: Pinişa (Şırnak-Uludere)

Nilgün COŞKUN

Article Details

Dirhelerin Kronoloji Sorunsalı Kapsamında Önemli Bir Veri: Pinişa (Şırnak-Uludere)

Authors:

Nilgün COŞKUN

Publisher:

Ankara University

Main Topics:

History of ancient world

Journal:

Anatolia 2020 Vol. Issue 46, pp.167-186

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2020

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000855843

Frequency:

Monthly

eISSN:

2667-5129

pISSN:

0570-0116

Keywords:

Abstract:

 

Van Gölü Havzası ile Kuzey Mezopotamya arasındaki yüksek rakımlı kuşağın büyük bir kısmını oluşturan Dağlık Şırnak bölgesinde, 2017’den itibaren sistematik yüzey araştırmaları yürütülmektedir. Bölge, Orta Demir Çağ’da Urartu ve Assur devletleri arasında tampon bölge durumundadır. Çalışmalarımız sıra-sında batıda Gabar Dağı’ndan başlayan ve doğuya doğru artan bir şekilde devam eden dirhe türü yapılar tespit edilmiştir.Dirhe, kiklopik tarza inşa edilmiş kule biçimli yapılara bölge halkı tarafından verilen isimdir. Birbirini görecek şekilde izlemsel noktalara yapılmış bu yapılar, gruplar halinde bir rota oluşturur. Kanımızca, büyük ölçüde askeri amaçlarla tasarlanmışlardır. Geniş bir coğrafyaya yayılmış, büyük bir mimarlık sisteminin par-çaları durumundaki dirheler ile ilgili bilinmeyen pek çok nokta vardır; en önemli sorulardan biri ise yapıldık-ları dönemdir. Kronoloji probleminin temel nedeni; Van Gölü Havzası’nın güneyi ve Kuzeybatı İran’da yapılan önceki yüzey araştırmalarında ve bizim çalışmalarımızda dirhelerin içinden kesin tarihlendirmeye yardımcı olacak miktarda materyal malzeme bulunamamış olmasıdır. Dönem önerileri çoğunlukla mimari özellikler göz önünde bulundurularak yapılmıştır.2019 yılında Şırnak-Uludere’de Pinişa mevkiinde bulduğumuz dirhe, hemen yanına yapılan yeni askeri noktanın inşaatı sırasında oldukça tahrip görmüştür ve yıkıntılar içinden toplanan, görece yoğun çanak çöm-lek buluntusu, bu tip yapıların tarihlendirilmesine katkı sunabilecek durumdadır. Pinişa dirhede bulunan çanak çömlekler, yüzey araştırmamız sırasında daha önce dirhelere çok yakın konumda bulduğumuz kale, yerleşim ve mezarlardan bulunan örnekler ile yakın benzerlik içindedir. Çanak çömlekler büyük ölçüde, Van Gölü Havzası ile özellikle de Hakkâri M2 mezarında tespit edilmiş olan Pembe-Devetüyü Mallar ile paralellik gösterir. Bazı form ve bezeme unsurlarının da Orta Demir Çağ’da bölgede kullanıldığı görülür. Dirhelerin hiç değilse bir kısmının Urartu Krallığı öncesinde yapıldığını ve belki de uzun süre kullanıldığını şu anki sonuçlarımızla söylemek yanlış olmayacaktır.

Article Details

Dirhelerin Kronoloji Sorunsalı Kapsamında Önemli Bir Veri: Pinişa (Şırnak-Uludere)

Authors:

Nilgün COŞKUN

Publisher:

Ankara University

Main Topics:

History of ancient world

Journal:

Anatolia 2020 Vol. Issue 46, pp.167-186

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2020

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000855843

Frequency:

Monthly

eISSN:

2667-5129

pISSN:

0570-0116

Dirhe

Dağlık Şırnak

Tampon Bölge

Yüzey Araştırması

Erken-Orta Demir Çağ

Issues

Article Details

Dirhelerin Kronoloji Sorunsalı Kapsamında Önemli Bir Veri: Pinişa (Şırnak-Uludere)

Authors: Nilgün COŞKUN

Publisher: Ankara University

Main Topics: History of ancient world

Journal: Anatolia 2020 Vol. Issue 46, pp.167-186

Document Type: Article

Publication Date: 12/2020

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000855843

Frequency: Monthly

eISSN: 2667-5129

pISSN: 0570-0116

Dirhe

Dağlık Şırnak

Tampon Bölge

Yüzey Araştırması

Erken-Orta Demir Çağ

Issues

Authors:

Nilgün COŞKUN

Publisher:

Ankara University

Main Topics:

History of ancient world

Journal:

Anatolia 2020 Vol. Issue 46, pp.167-186

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2020

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000855843

Frequency:

Monthly

eISSN:

2667-5129

pISSN:

0570-0116