Türk İşaret Dili’nde Sözdizime Deneysel Bir Yaklaşım

Engin ARIK

Article Details

Türk İşaret Dili’nde Sözdizime Deneysel Bir Yaklaşım

Authors:

Engin ARIK

Publisher:

Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Bilig 2020 Vol. Issue 94, pp.75-96

Document Type:

Article

Publication Date:

7/2020

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000896360

Frequency:

Quarterly

pISSN:

1301-0549

Keywords:

Abstract:

 

The present study offers an experimental linguistic perspective to investigate word order in sign languages, focusing particularly on word order in Turkish Sign Language (Türk İşaret Dili-TİD), one of the oldest, yet relatively understudied, sign languages. Two experiments were conducted to investigate TİD signers’ acceptability judgments of various orders of linguistic forms in a sentence. Experiment 1 consisted of 26 intransitive sentences with a 2x2 (SV vs. VS; Human vs. Animal) within-subjects design whereas Experiment 2 consisted of 28 transitive sentences with a 3x2 (Subject order: First vs. Middle vs. Last; Object order: Object-before-Verb vs. Object-after-Verb) within-subjects design. Both experiments asked native TİD signers (n=8 and n=6, respectively) to rate sentences using 5-point Likert scales. Results from Experiment 1 showed that there was a significant main effect of Sign Order, indicating that participants gave significantly higher ratings to SV order over VS order. There was no main effect of Subject Type but an interaction between Sign Order and Subject Type. Results from Experiment 2 showed a significant main effect of object-verb order indicating that participants’ ratings for the Object-before-Verb order were significantly higher than those for the Verb-before-Object order. In Experiment 2, there was no significant main effect of subject order or interaction. These findings suggested that TİD has a preference for SV and OV over other possible orders.

 

Bu çalışma en eski işaret dillerinden birisi olmasına rağmen görece üzerine az çalışma yapılmış olan Türk İşaret Dili’nde (TİD) sözdizimine odaklanarak deneysel dilbilim bakış açısıyla işaret dillerinde sözdizim çalışmasını sunmaktadır. değişik sözcük/işaret sıralamalarının yer aldığı tümcelerde TİD işaretçilerinin kabuledilebilirlik yargılarını araştırmak üzere iki deney yürütüldü. Deney 1 katılımcılar-arası 2x2 (Özne-Eylem / Eylem-Özne; İnsan / Hayvan) deseniyle oluşturulan 26 geçişsiz tümceden oluşurken Deney 2 katılımcılar-arası 3x2 (Özne sırası: Başta / Ortada / Sonda; Nesne sırası: Nesne eylemden önce / Nesne eylemden sonra) deseniyle oluşturulan 28 geçişli tümceden oluşmaktaydı. Her iki deneyde de TİD işaretçilerinden (n=8 ve n=6) 5-noktalı Likert tipi ölçek kullanarak tümceleri puanlamaları istendi. Deney 1’den elde edilen sonuçlarda İşaret Sırasının anlamlı bir etkisi bulundu: Katılımcılar Özne-Eylem sıralamasıyle yer alan tümcelere EylemÖzne sıralamasıyla verilen tümcelerden daha yüksek puan verdiler. Özne Tipinin bir ana etkisi bulunmazken İşaret Sırası ve Özne Tipi anlamlı bir etkileşimdeydiler. Deney 2’nin sonuçları ise Nesne Sırasının anlamlı bir etkisini gösterdi: Katılımcılar Nesne eylemden önce tümcelerine Nesne eylemden sonra tümcelerinden daha yüksek puan verdiler. Bu deneyde ne Özne Sırasının bir etkisi ne de bir etkileşim bulundu. Bulgular göstermektedir ki TİD Özne-Eylem ve Nesne eylemden önce sıralamasını diğer sıralamalara
göre daha çok tercih etmektedirler.

Article Details

Türk İşaret Dili’nde Sözdizime Deneysel Bir Yaklaşım

Authors:

Engin ARIK

Publisher:

Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Bilig 2020 Vol. Issue 94, pp.75-96

Document Type:

Article

Publication Date:

7/2020

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000896360

Frequency:

Quarterly

pISSN:

1301-0549

Sözdizim

Türk İşaret Dili

Deneysel Dilbilim

Issues

Article Details

Türk İşaret Dili’nde Sözdizime Deneysel Bir Yaklaşım

Authors: Engin ARIK

Publisher: Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University

Main Topics: Sociology and anthropology

Journal: Bilig 2020 Vol. Issue 94, pp.75-96

Document Type: Article

Publication Date: 7/2020

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000896360

Frequency: Quarterly

pISSN: 1301-0549

Sözdizim

Türk İşaret Dili

Deneysel Dilbilim

Issues

Authors:

Engin ARIK

Publisher:

Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Bilig 2020 Vol. Issue 94, pp.75-96

Document Type:

Article

Publication Date:

7/2020

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000896360

Frequency:

Quarterly

pISSN:

1301-0549