Selanik’teki XVI. Yüzyıla Ait Vakıflardan Biri: Yakub Paşa’nın Vakıf Eserleri ve Vakfettikleri

Meral BAYRAK FERLİBAŞ

Article Details

Selanik’teki XVI. Yüzyıla Ait Vakıflardan Biri: Yakub Paşa’nın Vakıf Eserleri ve Vakfettikleri

Authors:

Meral BAYRAK FERLİBAŞ

Publisher:

Türk Tarih Kurumu

Main Topics:

History

Journal:

BELLETEN 2020 Vol.84 Issue 299, pp.135-202

Document Type:

Article

Publication Date:

4/2020

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000932420

Frequency:

Tri-annual

eISSN:

2791-6472

pISSN:

0041-4255

Keywords:

Abstract:

 

Yakub Pasha, one of the viziers of Bayezid II, is known to have had a mosque, a derwish lodge and a fountain constructed in the centrum of Salonika in the early
XVI. century and founded a religious foundation, together with numerous books donated, possibly to establish a library affiliated with the latter. These works of waqf,
which are told to have been constructed in the district of “Bayır” according to the foundation charter, expanded over time so as to include an “imaret”, the continuation
of whose services soon became a priority for the waqf. Yakub Pasha, in order to guarantee the continuation of the services of the institutions of the waqf, endowed a predominantly non-muslim village called Maruda/ Karoye and a big house and donated a good deal of moveables wchich were intended to turn into cash and invest in estates as a source of income for the waqf. Later on, another muslim village called Virlanova/Virlaniç and numerous households and shops were added to the sources of income of the waqf. The taxes of the villagers, the rents and the amounts paid for title deeds assured the continouity of the services, which involved the payment of the salaries of the staff and the financing of all kind of expenditures associated with waqf institutions. This research, based on the foundation charter of the waqf, makes use of certain archival materials and reviews the state of the waqf through the XVIth century. The life of the waqf, actually, lasted longer and, throughout the Ottoman sovereignity in Salonika, its sources of income and the services of the waqf institutions were maintaind in line with the stipulations of the endowment.

 

II. Bayezid dönemi vezirlerinden olan Yakub Paşa, XVI. yüzyıl başlarında Selanik merkezde cami, zaviye ve çeşme inşa ettirerek bir vakıf kurmuş ayrıca -muhtemelen
bir zaviye kütüphanesi oluşturmak amacıyla- çok sayıda kitap bağışlamıştır. Vakfiyede Bayır Mahallesi’nde yaptırıldığı ifade edilen bu vakıf eserlere zamanla bir
imaret de dahil olmuş, imaretin hizmetini devam ettirmesini sağlamak neredeyse vakfın birincil gayesi haline gelmiştir. Paşa bu vakıf eserlerin faaliyetlerini sürdürebilmesi için nüfusunun büyük kısmının gayrimüslim olduğu Maruda/Karoye isimli bir köy ile büyük bir ev bağışlamış, satılarak elde edilen parayla vakfa gelir sağlayacak mülk alınması şartıyla ayrıca çok sayıda menkul vakfetmiştir. Bu gayrimenkullerden başka Virlanova/Virlaniç adındaki bir Müslüman köyü ile çok sayıda hane ve dükkan sonradan vakfın gelir kaynakları arasına katılmıştır. Köylerden alınan vergiler ve diğer taşınmazların kiralarıyla zemin gelirleri, vakfın kesintisiz hizmet vermesini sağlamış, vakıf çalışanlarının ücretleri ve kurumlar için yapılan tüm harcamalar bu gelirlerden karşılanmıştır. Vakfiyenin esas alındığı çalışmada, bazı arşiv materyaline dayanarak vakfın XVI. yüzyılı değerlendirilmiş, verilen bilgiler bu dönemle sınırlandırılmıştır. Aslında vakıf uzun ömürlü olmuş, Selanik’te Osmanlı egemenliği boyunca hayrâtını ve akarâtını koruyarak kuruluş amacı doğrultusunda hizmet sunmuştur.

Article Details

Selanik’teki XVI. Yüzyıla Ait Vakıflardan Biri: Yakub Paşa’nın Vakıf Eserleri ve Vakfettikleri

Authors:

Meral BAYRAK FERLİBAŞ

Publisher:

Türk Tarih Kurumu

Main Topics:

History

Journal:

BELLETEN 2020 Vol.84 Issue 299, pp.135-202

Document Type:

Article

Publication Date:

4/2020

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000932420

Frequency:

Tri-annual

eISSN:

2791-6472

pISSN:

0041-4255

Vakıf

Yakup Paşa

Selanik

Maruda/Karoye

Virlanova/Virlaniç/Virlançe

Issues

Article Details

Selanik’teki XVI. Yüzyıla Ait Vakıflardan Biri: Yakub Paşa’nın Vakıf Eserleri ve Vakfettikleri

Authors: Meral BAYRAK FERLİBAŞ

Publisher: Türk Tarih Kurumu

Main Topics: History

Journal: BELLETEN 2020 Vol.84 Issue 299, pp.135-202

Document Type: Article

Publication Date: 4/2020

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000932420

Frequency: Tri-annual

eISSN: 2791-6472

pISSN: 0041-4255

Vakıf

Yakup Paşa

Selanik

Maruda/Karoye

Virlanova/Virlaniç/Virlançe

Issues

Authors:

Meral BAYRAK FERLİBAŞ

Publisher:

Türk Tarih Kurumu

Main Topics:

History

Journal:

BELLETEN 2020 Vol.84 Issue 299, pp.135-202

Document Type:

Article

Publication Date:

4/2020

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000932420

Frequency:

Tri-annual

eISSN:

2791-6472

pISSN:

0041-4255