1465-1466 Yıllarında Anadolu’dan Geçen Rus Tüccar Vasiliy ve Seyahatnamesi (Tercüme-Tahlil)

Alihan BÖYÜKÇOLAK

Article Details

1465-1466 Yıllarında Anadolu’dan Geçen Rus Tüccar Vasiliy ve Seyahatnamesi (Tercüme-Tahlil)

Authors:

Alihan BÖYÜKÇOLAK

Publisher:

Tekin Aycan TAŞCI

Main Topics:

History

Journal:

Rusya Araştırmaları Dergisi 2021 Issue 6, pp.1-21

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2021

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000611151

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2757-7899

Abstract:

 

Alongside realizing Russian political unification, Ivan the Great whose reign was one of the longest in Russian history, is the architect of state policies which followed by his successors. 15th century during which he ruled more than 40 years, was a period that Muscovy had serious political and cultural transformations. These transformations were followed by an institutionalization process during which archetype of professional bureaucracy staffs began to appear. Ivan the Great’s conjunctural approach based foreign policy indicates the existence of various intelligence networks. In XII century the journeys of people who were the members of the clergy class, were maintained as a tradition in order to establish those intelligence networks. In XV century merchants started to write their views in a certain format and wording during their journeys. Despite being the fruit of personal effort, Merchant Afanasiy Nikitin’s travel notes published under the name ‘‘Travel Beyond the Three Seas’’ show that Russian merchants had close interaction with bureaucrats and their travel notes contain wider information compared to clergy’s. Vasiliy Mamirev, who took the greatest initiative for this manuscript to reach the present day, was the most influential diac of Ivan the Great. With his nephew Diac Danil Kiprianovich Mamirev, they were among the most prominent diacs with their bright political careers in the internal and foreign affairs of the state in the period that state institutions yet had not been clearly separated. Vasiliy Mamirev, whose identity has been the subject of various debates in Russian historiography has played a distinct role in the emergence of rare works in Russian writing culture. After his appointment as a diac of Grand Prince in 1471, rapidly rose in his political career until 1480 when he became the regent of the great principality for 8 months. For an ordinary diac, this unique success in his political career can only be explained by being a reliable person in the eyes of the political elite of the era. It would be appropriate to explain the source of this trust with his intellectual profundity and/or religious privilege. This study and translations done by us tackle the Russian mission travelling to the Mamluk Sultanate and taking unusual route in Anatolia in the period of Ottoman-Mamluk struggle, and aim to contribute to the ongoing debates on the identity of Vasiliy Mamırev.

 

Rus tarihinde en uzun süre hüküm süren Büyük Knez III. İvan, Rus siyasi birliğini gerçekleştirmesinin yanında, ardılları tarafından takip edilecek devlet politikalarının da mimarıdır. Babası ile ortak hükümdarlık yaptığı yıllar da hesaba katıldığında büyük bir kısmında hüküm sürdüğü XV. asır ise, Moskova Rusya’sının ciddi siyasal ve kültürel dönüşümler tecrübe ettiği bir dönemdir ve aynı zamanda ruhban sınıfına mensup olmayan bir bürokrasi kadrosunun da oluşmaya başladığı kurumsallaşma sürecidir. III. İvan’ın konjoktürel yaklaşımlara sahip bir dış politika takip etmesi, çeşitli istihbarat ağlarının varlığına işaret etmektedir. Ruhban sınıfına mensup kişilerin seyahatleri, bu istihbarat ağlarının meydana getirilmesinde XII. asırdan itibaren eski bir gelenek olarak uygulanırken, XV. asırda artık tüccarların da yolculukları esnasındaki gözlemlerine dair belirli bir formatı ve üslubu takip eden metinler kaleme aldıkları görülmektedir. “Üç Denizin Ötesine Seyahat” adıyla neşredilen Tüccar Afanasiy Nikitin’in seyahat notları, her ne kadar şahsi bir gayretin mahsulü olsa da Rus tüccarlarının, bürokratları ile yakın ilişkileri olduğunu ve tüccar seyahatnamelerinin ruhban seyahatlerine göre çok daha geniş yelpazede bilgiler içerdiğini göstermektedir. Bu eserin günümüze ulaşmasında şüphesiz en büyük rolü olan Vasiliy Mamırev ise, III. İvan’ın en nüfuzlu dyağı idi. Yeğeni Danil Kiprianoviç Mamırev ile henüz devlet kurumlarının görev paylaşımının net bir şekilde ayrılmamış olduğu dönemde devletin iç ve dış meselelerinde en parlak siyasi kariyere sahip dyakların başında gelmektedirler. Rus tarihyazımında kimliği çeşitli tartışmalara konu olan Vasiliy Mamırev, 1471’de dyak olarak atanmasından sonra 8 ay kadar büyük knezliğin naipliğini yaptığı 1480 yılına dek siyasi kariyerinde hızla yükselirken, Rus yazı kültüründe de nadide eserlerin meydana çıkmasında belirgin bir rol üstlenmiştir. Sıradan bir dyak için siyasi kariyerindeki bu başarı, ancak devrin siyasi eliti nazarında güvenilir bir kişi olmasıyla açıklanabilir. Bu güvenin kaynağını, entelektüel birikime ve/veya dini bir imtiyaza sahip olmasıyla açıklamak yerinde olacaktır. Yaptığımız bu çalışma ve çeviri, Osmanlı-Memlûk mücadelesine denk gelen bir dönemde Anadolu’da olağandışı bir güzergâh üzerinden Memluk Sultanlığına seyahat eden bir Rus misyonunu konu etmekte, Vasiliy Mamırev’in kimliğine dair süren tartışmalara da bir katkı sunma amacı taşımaktadır.

Article Details

1465-1466 Yıllarında Anadolu’dan Geçen Rus Tüccar Vasiliy ve Seyahatnamesi (Tercüme-Tahlil)

Authors: Alihan BÖYÜKÇOLAK

Publisher: Tekin Aycan TAŞCI

Main Topics: History

Journal: Rusya Araştırmaları Dergisi 2021 Issue 6, pp.1-21

Document Type: Article

Publication Date: 12/2021

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000611151

Frequency: Bi-Annual

eISSN: 2757-7899

Issues

Authors:

Alihan BÖYÜKÇOLAK

Publisher:

Tekin Aycan TAŞCI

Main Topics:

History

Journal:

Rusya Araştırmaları Dergisi 2021 Issue 6, pp.1-21

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2021

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000611151

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2757-7899