Geleneksel Doğu Karadeniz Evleri

Seyfi BAŞKAN

Article Details

Geleneksel Doğu Karadeniz Evleri

Authors:

Seyfi BAŞKAN

Publisher:

Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı

Journal:

Erdem Dergisi 2008 Issue 52, pp.41-90

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2008

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000414543

eISSN:

2667-8713

pISSN:

1010-867X

Abstract:

 

Doğu Karadeniz'de halk yapı sanatı görsel ve biçimsel bir zenginliğe
sahiptir. Bu yapı sanatı taş dolgulu ahşap çatkılı yapı sistemi ile kütük veya kalasların yatay doğrultuda üst üste konulmasıyla oluşturulan ahşap duvar sistemi ve 'çakatura' denilen Bağdadi duvar sistemleri
ile bölgesel bir özellik gösterir. Doğu Karadeniz halk yapı sanatında
tümüyle ahşap veya tamamen taştan ya da bu malzemelerin bir arada kullanıldığı çeşitli yapılar görülmektedir. Yapı ustaları Ordu'da,
Gisesun'da, Sürmene'de, Artvin'de, Trabzon'da taşı ve ahşabı aynı şekil
ve teknikle kullanmıştır. Bundan farklı olarak Tirebolu'da, Fındıklı'da,
Bolaman'da, Akçaabat'ta, Ardanuç'ta yaşayan insanların farklı gereksinimleri ve farklı yaşam koşulları farklı görüntülerde bir Karadeniz sivil mimarlığı panoraması ortaya çıkartmıştır. Özellikle 19. yüzyılın son
yılları ile 20. yüzyılın ilk onbeş yılında, Karadeniz deniz ticaretinden
kazançlı çıkan ve bir bakıma ticari burjuvazinin oluştuğu sahil kentlerinde, çoğunlukla kagir yapım malzemesi, zengin planlama anlayışı ve
anıtsal ölçüleri bakımından bölge standartlarını da bir ölçüde aşan,
'Dersaadet'in yabancı, Levanten köşk ve konaklarını hatırlatan yapılar
yapılmıştır. Karadeniz'in eski kentsel yerleşmelerindeki eski kent kültürü veya Karadeniz'in yükseklerindeki dünyaya kapalı, kırsal yerleşmelerindeki geçmişle bağlarını sıkı sıkıya koruyan geleneksellik, aynılaştırıcı
bir rol oynamış ve birbirine benzer yapı ve plan tipolojilerinin ortaya
çıkmasına yol açmıştır.

Article Details

Geleneksel Doğu Karadeniz Evleri

Authors: Seyfi BAŞKAN

Publisher: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı

Journal: Erdem Dergisi 2008 Issue 52, pp.41-90

Document Type: Article

Publication Date: 12/2008

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000414543

eISSN: 2667-8713

pISSN: 1010-867X

Issues

Authors:

Seyfi BAŞKAN

Publisher:

Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı

Journal:

Erdem Dergisi 2008 Issue 52, pp.41-90

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2008

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000414543

eISSN:

2667-8713

pISSN:

1010-867X