Sedat Veyis Örnek’in Etnoloji Sözlüğü ve Budunbilim Terimleri Sözlüğü’ne Terminolojik Açıdan Bir Bakış

Hülya UYSAL

Article Details

Sedat Veyis Örnek’in Etnoloji Sözlüğü ve Budunbilim Terimleri Sözlüğü’ne Terminolojik Açıdan Bir Bakış

Authors:

Hülya UYSAL

Publisher:

Cyprus International University

Main Topics:

Sociology and anthropology | Literature

Journal:

Folklor/Edebiyat 2015 Vol.21 Issue 82, pp.217-230

Document Type:

Article

Publication Date:

5/2015

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000419153

eISSN:

2791-6057

pISSN:

1300-7491

Abstract:

 


Türk halkbilimcisi Sedat Veyis Örnek, halkbilimi konusunda yaptığı çalışmaların yanı sıra

Türk Dil Devrimi’nin ilkeleri doğrultusunda Türk terimbilimine de Türkçe terimler kazandırmış,

ortaya koyduğu bilimsel ürünlerle Türklük bilimine katkılarda bulunmuş bir bilim insanıdır. Bu

yazıda, Türk bilim dilinin yabancı terimlerden arındırılmasına türettiği Türkçe terimlerle katkıda

bulunan Sedat Veyis Örnek’in Etnoloji Sözlüğü ve Budunbilim Terimleri Sözlüğü’nde yer alan

terimler, türetim morfolojisi ve terimbilimi açısından değerlendirilmiştir. Çalışma sürecinde, her

iki sözlükten terimler taranmış ve taramadan seçilen bu örnek terimler, yabancı terimlerin Türkçeleştirilmesinde

uygulanan yöntemler açısından sınıflandırılmıştır. Sedat Veyis Örnek’in yabancı

terimleri türetmede başvurduğu yöntemler sırasıyla öyküntü (calque): Alm. Weisse Magie / Fr.

magie blanche / İng. white magic > ak büyü; türetimsel biçimbirimlere başvurma: Alm. Vervollstaendigung,

Integration / Fr. Intégration / İng. Integration > bütünleşme; sözcük birleştirme:

Alm. Volkskunde / Fr., İng. folklore / es.t. halkıyyat, folklor > halkbilim; Türkiye Türkçesi ağızlarına

başvurma: Alm. Regenboden / Fr. arc-en-ciel / İng. rainbow / es. t. alaimisema > alkım; tarihî

metinlere başvurma: Alm. Ekstase / Fr. extase / İng. ecstasy / es.t. vecde gelme > esrime olarak

tespit edilmiştir. Sözlüklerde Doğu ve Batı kökenli terimler yer alsa da madde başı olan terimlerin

büyük bir oranda Türkçe olduğu sonucuna varılmıştır. Bu madde başları, Sedat Veyis Örnek’in

Türk Dil Devrimi’nin Türkçeleştirme politikasını benimseyip eserlerine yansıttığını ve bu politika

çerçevesinde yapılan çalışmaları desteklediğini göstermektedir.


.

Article Details

Sedat Veyis Örnek’in Etnoloji Sözlüğü ve Budunbilim Terimleri Sözlüğü’ne Terminolojik Açıdan Bir Bakış

Authors: Hülya UYSAL

Publisher: Cyprus International University

Main Topics: Sociology and anthropology | Literature

Journal: Folklor/Edebiyat 2015 Vol.21 Issue 82, pp.217-230

Document Type: Article

Publication Date: 5/2015

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000419153

eISSN: 2791-6057

pISSN: 1300-7491

Issues

Authors:

Hülya UYSAL

Publisher:

Cyprus International University

Main Topics:

Sociology and anthropology | Literature

Journal:

Folklor/Edebiyat 2015 Vol.21 Issue 82, pp.217-230

Document Type:

Article

Publication Date:

5/2015

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000419153

eISSN:

2791-6057

pISSN:

1300-7491