Mozart’ın Zaide Operasının 18. Yüzyıldaki Benzer Temalı Eserlerle Olan İlişkisi

Ayşe Bozkurt; Ebru Gökdağ

Article Details

Mozart’ın Zaide Operasının 18. Yüzyıldaki Benzer Temalı Eserlerle Olan İlişkisi

Authors:

Ayşe Bozkurt | Ebru Gökdağ

Publisher:

Süleyman Demirel University

Main Topics:

Plastik Sanatlar (Diğer)

Journal:

Art-e Sanat Dergisi Vol.17 Issue 34, pp.969-997

Document Type:

Article

Publication Date:

7/2025

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2001328689

pISSN:

1308-2698

Keywords:

Abstract:

 Çalışmada Mozartın Zaide operasını bestelerken Avrupanın büyük bölümünü etkisi altına alan Türk modası ve bu modadan etkilenen diğer önemli yazar ve müzisyenlerle olan etkileşiminin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Araştırma Mozartın Zaide operasını bestelemeden önce eserle benzerlik gösteren Franz Joseph Sebastianinin Das Serail isimli müzikli oyunu ve François Marie Arouet Voltairein Zaire başlıklı tragedyası ile olan ilişkisi bağlamında sınırlandırılmıştır. Makale kapsamında ilk olarak Avrupada oryantalizmin nasıl ortaya çıktığı ve 17. yüzyılda etkili olan Türk opera akımı hakkında bilgi verilmiştir. Das Serail ve Zaide eserlerinin librettoları ilişkilendirilerek metinlerarası bağlantısı ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca Zaire tragedyası kullanılan tema ve konu benzerliği bakımından Das Serail ve Zaide ile karşılaştırılarak irdelenmiştir. Yapılan araştırma sonucunda Mozartın Zaide operasını bestelerken dönemin önde gelen yazarlarından Voltaire ve Sebastianiden esinlendiği saptanmıştır. Bestecinin yüksek olasılıkla bu iki eseri de izlemiş ya da basılan metinlerinden haberdar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Literatür tarama yöntemi, doküman analizi ve nitel araştırma tekniği ile yapılan bu çalışma araştırmacılara Zaide operası hakkında kapsamlı bir kaynak oluşturması bakımından önemlidir.

 Çalışmada Mozartın Zaide operasını bestelerken Avrupanın büyük bölümünü etkisi altına alan Türk modası ve bu modadan etkilenen diğer önemli yazar ve müzisyenlerle olan etkileşiminin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Araştırma Mozartın Zaide operasını bestelemeden önce eserle benzerlik gösteren Franz Joseph Sebastianinin Das Serail isimli müzikli oyunu ve François Marie Arouet Voltairein Zaire başlıklı tragedyası ile olan ilişkisi bağlamında sınırlandırılmıştır. Makale kapsamında ilk olarak Avrupada oryantalizmin nasıl ortaya çıktığı ve 17. yüzyılda etkili olan Türk opera akımı hakkında bilgi verilmiştir. Das Serail ve Zaide eserlerinin librettoları ilişkilendirilerek metinlerarası bağlantısı ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca Zaire tragedyası kullanılan tema ve konu benzerliği bakımından Das Serail ve Zaide ile karşılaştırılarak irdelenmiştir. Yapılan araştırma sonucunda Mozartın Zaide operasını bestelerken dönemin önde gelen yazarlarından Voltaire ve Sebastianiden esinlendiği saptanmıştır. Bestecinin yüksek olasılıkla bu iki eseri de izlemiş ya da basılan metinlerinden haberdar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Literatür tarama yöntemi, doküman analizi ve nitel araştırma tekniği ile yapılan bu çalışma araştırmacılara Zaide operası hakkında kapsamlı bir kaynak oluşturması bakımından önemlidir.

 Çalışmada Mozartın Zaide operasını bestelerken Avrupanın büyük bölümünü etkisi altına alan Türk modası ve bu modadan etkilenen diğer önemli yazar ve müzisyenlerle olan etkileşiminin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Araştırma Mozartın Zaide operasını bestelemeden önce eserle benzerlik gösteren Franz Joseph Sebastianinin Das Serail isimli müzikli oyunu ve François Marie Arouet Voltairein Zaire başlıklı tragedyası ile olan ilişkisi bağlamında sınırlandırılmıştır. Makale kapsamında ilk olarak Avrupada oryantalizmin nasıl ortaya çıktığı ve 17. yüzyılda etkili olan Türk opera akımı hakkında bilgi verilmiştir. Das Serail ve Zaide eserlerinin librettoları ilişkilendirilerek metinlerarası bağlantısı ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca Zaire tragedyası kullanılan tema ve konu benzerliği bakımından Das Serail ve Zaide ile karşılaştırılarak irdelenmiştir. Yapılan araştırma sonucunda Mozartın Zaide operasını bestelerken dönemin önde gelen yazarlarından Voltaire ve Sebastianiden esinlendiği saptanmıştır. Bestecinin yüksek olasılıkla bu iki eseri de izlemiş ya da basılan metinlerinden haberdar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Literatür tarama yöntemi, doküman analizi ve nitel araştırma tekniği ile yapılan bu çalışma araştırmacılara Zaide operası hakkında kapsamlı bir kaynak oluşturması bakımından önemlidir.

 Çalışmada Mozartın Zaide operasını bestelerken Avrupanın büyük bölümünü etkisi altına alan Türk modası ve bu modadan etkilenen diğer önemli yazar ve müzisyenlerle olan etkileşiminin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Araştırma Mozartın Zaide operasını bestelemeden önce eserle benzerlik gösteren Franz Joseph Sebastianinin Das Serail isimli müzikli oyunu ve François Marie Arouet Voltairein Zaire başlıklı tragedyası ile olan ilişkisi bağlamında sınırlandırılmıştır. Makale kapsamında ilk olarak Avrupada oryantalizmin nasıl ortaya çıktığı ve 17. yüzyılda etkili olan Türk opera akımı hakkında bilgi verilmiştir. Das Serail ve Zaide eserlerinin librettoları ilişkilendirilerek metinlerarası bağlantısı ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca Zaire tragedyası kullanılan tema ve konu benzerliği bakımından Das Serail ve Zaide ile karşılaştırılarak irdelenmiştir. Yapılan araştırma sonucunda Mozartın Zaide operasını bestelerken dönemin önde gelen yazarlarından Voltaire ve Sebastianiden esinlendiği saptanmıştır. Bestecinin yüksek olasılıkla bu iki eseri de izlemiş ya da basılan metinlerinden haberdar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Literatür tarama yöntemi, doküman analizi ve nitel araştırma tekniği ile yapılan bu çalışma araştırmacılara Zaide operası hakkında kapsamlı bir kaynak oluşturması bakımından önemlidir.

Article Details

Mozart’ın Zaide Operasının 18. Yüzyıldaki Benzer Temalı Eserlerle Olan İlişkisi

Authors:

Ayşe Bozkurt | Ebru Gökdağ

Publisher:

Süleyman Demirel University

Main Topics:

Plastik Sanatlar (Diğer)

Journal:

Art-e Sanat Dergisi Vol.17 Issue 34, pp.969-997

Document Type:

Article

Publication Date:

7/2025

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2001328689

pISSN:

1308-2698

Mozart

Türk Modası

Zaide Operası

Das Serail

Zaire

Issues

Article Details

Mozart’ın Zaide Operasının 18. Yüzyıldaki Benzer Temalı Eserlerle Olan İlişkisi

Authors: Ayşe Bozkurt | Ebru Gökdağ

Publisher: Süleyman Demirel University

Main Topics: Plastik Sanatlar (Diğer)

Journal: Art-e Sanat Dergisi Vol.17 Issue 34, pp.969-997

Document Type: Article

Publication Date: 7/2025

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2001328689

pISSN: 1308-2698

Mozart

Türk Modası

Zaide Operası

Das Serail

Zaire

Issues

Authors:

Ayşe Bozkurt | Ebru Gökdağ

Publisher:

Süleyman Demirel University

Main Topics:

Plastik Sanatlar (Diğer)

Journal:

Art-e Sanat Dergisi Vol.17 Issue 34, pp.969-997

Document Type:

Article

Publication Date:

7/2025

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2001328689

pISSN:

1308-2698