Türk İslam Edebiyatında Tezkire ve Evliyâ Tezkireleri

Recep Şükrü GÜNGÖR

Article Details

Türk İslam Edebiyatında Tezkire ve Evliyâ Tezkireleri

Authors:

Recep Şükrü GÜNGÖR

Publisher:

Kahramanmaras Sutcu Imam University

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

The University of Kahramanmaraş Sütçü İmam Review of The Faculty of Theology 2018 Issue 31, pp.207-231

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2018

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000497505

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2651-2637

pISSN:

1304-4524

Abstract:

 



Tadhkira (collection of biographies), which
is one of the basic resources of Turkish classical literature, is an Arabic
word meaning to remember. Tadhkiras originated
from the books of Ṭabaqāt (biographical dictionary) in Arabic Literature. This genre was named Ṭabaqāt by Arabs
and tadhkira by Persians
and Turks. It started in the 12th century in Turkish literature and continued
until the 20th century. There are hundreds of
examples of tadhkiras, which are among the indispensable resources of
Turkish Islamic literature. We learn about the lives of the poets of the
classical era in the Muslim Turkish countries from tadhkiras; we also
learn about the lives, extraordinary incidents and stories of saints from the tadhkiras. We get detailed information about Turkish Ṣūfi literature and its history thanks to tadhkiras. Tadhkiras of saints
are mostly translated works in Turkish literature. We
managed to determine that thirteen theses were prepared on tadhkiras of saints,
which are regarded among the indispensable resources of Turkish Islamic
literature, starting with Mullā Jāmiʿ and Alī Shīr Navāʾī.  Two of them were graduation theses, seven of
them were postgraduate theses and four of them were doctoral theses. In this
article, we give information on tadhkira, tadhkira in Turkish Islamic literature and tadhkiras of saints,
and on the other hand we present the main tadhkiras of saints. The
aim of the article is to inform the academic world about tadhkiras of saints
that have original properties and to shed a new light on our cultural
life. 










.

 


Klasik
edebiyatımızın temel kaynaklarından olan tezkire, hatırlamak, anmak anlamına
gelen Arapça bir kelimedir. Tezkireler Arap Edebiyatındaki tabakat
kitaplarından esinlenerek ortaya çıkmıştır. Araplarda tabakat, Farslarda ve
Türklerde tezkire adını almıştır. Türk edebiyatında 12. yüzyılda başlamış, 20.
Yüzyıla kadar devam etmiştir. Türk İslam Edebiyatının vazgeçilmez
kaynaklarından olan tezkirenin yüzlerce örneğine rastlanmaktadır. Müslüman Türk
coğrafyasında klasik dönem şairlerinin hayatlarını tezkirelerden öğrendiğimiz
gibi Evliyanın hayatını, kerametlerini, menkıbelerini de evliya tezkirelerinden
öğrenmekteyiz. Tezkireler sayesinde Türk tasavvuf edebiyatı ve tarihi hakkında
geniş bilgiler elde etmekteyiz. Evliyâ tezkireleri edebiyatımızda daha çok
çeviri olarak yer almaktadır. Molla Câmi ve Ali Şir Nevâî ile başlayan ve Türk
İslam Edebiyatının vazgeçilmez kaynaklarından kabul edilen evliyâ tezkireleri
üzerine 13 tez hazırlandığını tespit edebildik. Bunlardan ikisi mezuniyet,
yedisi yüksek lisans, dördü doktora tezi olarak hazırlanmıştır. Bu makalede,
tezkire, Türk İslam Edebiyatında tezkire ve evliyâ tezkireleri hakkında bilgi
verilmiş, evliyâ tezkirelerinin belli başlıları tanıtılmıştır. Makalede, orijinal
özellikler taşıyan evliya tezkirelerinin ilim âlemine tanıtılması ve kültür
hayatımıza yeni bir ışık tutması amaçlanmıştır. 


.

Article Details

Türk İslam Edebiyatında Tezkire ve Evliyâ Tezkireleri

Authors: Recep Şükrü GÜNGÖR

Publisher: Kahramanmaras Sutcu Imam University

Main Topics: Sociology and anthropology

Journal: The University of Kahramanmaraş Sütçü İmam Review of The Faculty of Theology 2018 Issue 31, pp.207-231

Document Type: Article

Publication Date: 6/2018

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000497505

Frequency: Bi-Annual

eISSN: 2651-2637

pISSN: 1304-4524

Issues

Authors:

Recep Şükrü GÜNGÖR

Publisher:

Kahramanmaras Sutcu Imam University

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

The University of Kahramanmaraş Sütçü İmam Review of The Faculty of Theology 2018 Issue 31, pp.207-231

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2018

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000497505

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2651-2637

pISSN:

1304-4524