KLASİK İSLAM COĞRAFYACILARINA GÖRE ‘ERZURUM’

Hanefi PALABIYIK

Article Details

KLASİK İSLAM COĞRAFYACILARINA GÖRE ‘ERZURUM’

Authors:

Hanefi PALABIYIK

Publisher:

Ataturk University

Journal:

Journal of Institute of Fine Arts 2007 Vol.0 Issue 18, pp.127-162

Document Type:

Article

Publication Date:

2/2010

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000713653

Frequency:

Monthly

eISSN:

2687-4288

pISSN:

1300-9206

Abstract:

 

Bu makale, bazı Ortaçağ İslam coğrafyacıları ile Müslim ve gayr-i Müslim
 batılı bazı seyyahların Erzurum hakkında vermiş oldukları bilgileri içermektedir.
 Bu bilgiler ışığında aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır.
 Klasik İslam coğrafyacıları ile seyyahların, Erzurum hakkında verdikleri
 malumat, genellikle birbirlerine yakındır ve diğer yandan yabancı diplomat ve
 seyyahların verdikleri malumatla da yaklaşık olarak onlarla örtüşmektedir.
 1. Müslüman coğrafyacılar Erzurum için, ‘Kâlîkalâ’ ve ‘Erzen-i
 Rum/Erzenu’r-Rum’dan başka isim kullanmamaktadırlar. Doğru imla da bunlardır.
 2. Kâlîkalâ’nın Ermenistan veya Rum bölgesinde olduğuna dair ifadeler,
 Kâlîkalâ’nın bu beldelerin tam sınırında bulunduğunu, coğrafî veya yönetim
 bakımından bazen Ermenistan bazen de Bizans’a tâbî kabul edildiğini
 göstermektedir.
 3. Bir sınır ve geçit bölgesi olarak Kâlîkalâ, birçok müellife göre
 Müslümanlar için ‘suğur’dur, cihad bölgesidir. Ve Kâlîkalâ’daki mevcut kalede,
 tüccarlar kadar savaşçılar da vardır.
 4. Erzurum, bol sulu, yeşil, yaşama standardı son derece normal ve elverişli
 olmakla birlikte, oldukça soğuk hatta dünyanın en soğuk yerlerinden biridir.
 Şehirde ticarî bir canlılık vardır.
 5. Şehrin Kâlîkalâ olarak adlandırılmasının sebebini, Ermenice ‘KarnoiKal(gh)ak’ın
 veya Yunanca Qalonigala’nın Arapçalaştırılmış hâli olduğunu
 düşünmek daha makbul görünmektedir. Ayrıca, Kâlîkalâ’da sanatkârane dokunan
 yaygı (halı)ların çok meşhur olmasından dolayı bütün İslam ülkelerine
 gönderilmesinin, bu şehre nisbetle ‘halı’ya, ‘kali’ adı verilmesini doğurmuş olması
 daha makuldür.
 6. Halkın arasında Fırat ve Ress/Aras nehirleriyle alakalı bazı inançlar
 vardır.

Article Details

KLASİK İSLAM COĞRAFYACILARINA GÖRE ‘ERZURUM’

Authors: Hanefi PALABIYIK

Publisher: Ataturk University

Journal: Journal of Institute of Fine Arts 2007 Vol.0 Issue 18, pp.127-162

Document Type: Article

Publication Date: 2/2010

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000713653

Frequency: Monthly

eISSN: 2687-4288

pISSN: 1300-9206

Issues

Authors:

Hanefi PALABIYIK

Publisher:

Ataturk University

Journal:

Journal of Institute of Fine Arts 2007 Vol.0 Issue 18, pp.127-162

Document Type:

Article

Publication Date:

2/2010

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000713653

Frequency:

Monthly

eISSN:

2687-4288

pISSN:

1300-9206