TANZİMAT’IN MISIR’DA UYGULANMASI   1851 TARİHLİ KANUNNAME

Mustafa ÖZTÜRK; Sevda ÖZER

Article Details

TANZİMAT’IN MISIR’DA UYGULANMASI 1851 TARİHLİ KANUNNAME

Authors:

Mustafa ÖZTÜRK | Sevda ÖZER

Publisher:

Fırat University

Journal:

Fırat Üniversitesi Orta Doğu Araştırmaları Dergisi 2008 Vol.5 Issue 2, pp.129-180

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2008

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000790391

Frequency:

Bi-Annual

pISSN:

1303-9075

Keywords:

Abstract:

 

After Egypt went under Ottoman rule Ottoman State started the studies in order  to building Ottoman system here, traditionally. So at conquered country’s old  system was protected with partial arrangement like Mamluks’ system in Egypt.  It is possible to say that Egypt that was under Kolaman rule for long years did  not changes seriously in economics and politics after joining Ottoman lands so  Egypt organization was a synthesis of Ottoman State system and Mamluks’  rearranged system. But because of changed conditions Ottoman made judicial, social  and administrative Kanunname while ruling Egypt. At early period arrangement  were against local opposite powers and at lated period they were about European  development.  The biggest change in administration in Egypt occured with Veraset Firman  which made Egypt semi-independent.  Tanzimat Firman was a part of modernization for Ottoman State wanted semiindependent Egypt to be a part of this. And sent a Kanunname to Egypt in Abbas  Pasha’s term, with date of 1851 for all officiers. This is the first arrangement for  application of Tanzimat Firman.  The Kanunname shows Egypt corruption after Mehmet Ali Pasha and it  includes seperately administrative and military and justice officiers’ tasks. It was  studied to realise in Egypt according to Kanuname’s terms.

 

Osmanlı Devleti idaresine girdikten sonra, Mısır’da öncelikli olarak Osmanlı  nizamını ve hâkimiyetini tesis edecek düzenlemelere girişilmiştir. Osmanlı Devleti,  bu yönde daha önce benimsemiş olduğu gelenekleri burada da uygulamaya  geçirmiştir. Şöyle ki, fethedilen ülkelerin eski nizamı, kısmî düzenlemeler ile  muhafaza edilebilmekteydi. Nitekim Mısır’da da Memluklar devrinden kalan kanun  ve uygulamalar ıslah edilmiş ve Osmanlı sistemine uygun hale getirilmiştir.  Uzun müddet Kölemen hâkimiyetinde kalmış olan Mısır’ın Osmanlı Devleti  sınırlarına katıldıktan sonra idari, ekonomik ve sosyal yapısında ciddi bir değişikliğe  uğramadığını söylemek mümkündür. Yani Mısır’ın örgütlenmesi, Osmanlıların  mevcut eyalet kurumları ile Memluk döneminden devralınmış kurumların yeniden  düzenlenmeleriyle oluşmuştur.  Ancak zaman içerisinde değişen şartlar nedeniyle idari, adli ve sosyal sıkıntıları  gidermek üzere çeşitli kanunnamelerin hazırlandığı bir döneme girilmiş ve bu süreç  Mısır elden çıkana kadar devam etmiştir. Söz konusu kanunnamelerin  hazırlanmasının birçok sebebi bulunmaktadır. Genel itibariyle ilk zamanlarda  bölgede yerel güçler ile girişilen nüfuz mücadelesinden kaynaklanan sıkıntılar çeşitli  düzenlemeler yapmayı zorunlu kılarken daha sonraki dönemlerde Avrupa’da  meydana gelen gelişmelerin ortaya çıkardığı idari, adli ve sosyal değişmeler de  kanunnameler hazırlanmasında itici rol oynamışlardır.  Uzun bir süre ciddi sorunlar yaşanmayan Mısır’da, idari anlamda meydana  gelen en büyük değişiklik şüphesiz Veraset Fermanı ile ortaya çıkmıştır. Tarihe  Veraset Fermanı olarak geçen bu belge sayesinde Mısır, Osmanlı Devleti’nden yarı  bağımsız bir hal kazanmıştır.  Tanzimat Fermanı ile modernleşmeye ciddi adımlar atan Osmanlı yönetimi,  yarı bağımsız Mısır Eyaleti’ni de bu sürece dâhil etmek ve bölgedeki bozulmaları  gidermek maksadı ile Abbas Paşa zamanında Mısır’a H. 1268  M.1851  tarihli bir  kanunname göndermiştir. Mısır’ın bütün idari, mali ve hukuki sahada çalışan  memurlarının tâbi olacakları kuralları yeniden belirlemiş, halka zulmetme, rüşvet  karşılığı iş yapma, haksız vergi toplama gibi suçları işleyen memurların  yargılanmalarına yönelik kuralları düzenlemiştir. İşte bu kanunname, Mısır’da Tanzimat’ın uygulanmasına yönelik ilk ciddi düzenlemedir. Buna benzer  kanunnameler, Tanzimat’ın ilânını takiben neredeyse bütün Osmanlı ülkelerine  gönderilmiştir.  Ancak söz konusu kanunname, Tanzimat Fermanı’nın Mısır’da uygulanması ile  ilgili olduğu kadar şunu da göstermektedir ki Mısır, Mehmet Ali Paşa’nın otokrat  olarak tanımlanabilecek disiplinli yönetim tarzını devam ettiremeyen valilerin  göreve gelmiş olması sebebiyle idari, iktisadi, sosyal ve askeri alanda bir bozulmaya  uğramıştır.  Böylece ortaya çıkan 12 Ş. 1268 tarihli bu kanunname, beş ana bölüm dışında  memurların uymaları gereken kurallar, ayrı olarak mülkiye ve zaptiye memurlarının  görev ve davranışları, hukuk görevlilerinin uygulamaları, meclis üyelerinin  görevleri, meclisler, akâlim müdürlerinin hizmet ve hareketleri, zaptiye  memurlarının hareketleri, evkâf maddesi, konrato nizamı, ziraat nizamı maddelerini  içermektedir. Kanunnamenin muhteviyatına uygun olarak Tanzimat Fermanı’nın  gerekleri Mısır’da hayata geçirilmeye çalışılmıştır.

Article Details

TANZİMAT’IN MISIR’DA UYGULANMASI 1851 TARİHLİ KANUNNAME

Authors:

Mustafa ÖZTÜRK | Sevda ÖZER

Publisher:

Fırat University

Journal:

Fırat Üniversitesi Orta Doğu Araştırmaları Dergisi 2008 Vol.5 Issue 2, pp.129-180

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2008

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000790391

Frequency:

Bi-Annual

pISSN:

1303-9075

Kanunname

Modernleşme

Tanzimat Fermanı

Issues

Article Details

TANZİMAT’IN MISIR’DA UYGULANMASI 1851 TARİHLİ KANUNNAME

Authors: Mustafa ÖZTÜRK | Sevda ÖZER

Publisher: Fırat University

Journal: Fırat Üniversitesi Orta Doğu Araştırmaları Dergisi 2008 Vol.5 Issue 2, pp.129-180

Document Type: Article

Publication Date: 6/2008

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000790391

Frequency: Bi-Annual

pISSN: 1303-9075

Kanunname

Modernleşme

Tanzimat Fermanı

Issues

Authors:

Mustafa ÖZTÜRK | Sevda ÖZER

Publisher:

Fırat University

Journal:

Fırat Üniversitesi Orta Doğu Araştırmaları Dergisi 2008 Vol.5 Issue 2, pp.129-180

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2008

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000790391

Frequency:

Bi-Annual

pISSN:

1303-9075