Tatar Dili Şivelerini Sistemli-Senkron İnceleme Denemesi

Ferit YUSUPOV

Article Details

Tatar Dili Şivelerini Sistemli-Senkron İnceleme Denemesi

Authors:

Ferit YUSUPOV

Publisher:

Hacettepe University

Journal:

Türkbilig 2011 Issue 22, pp.67-78

Document Type:

Article

Publication Date:

5/2011

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000673825

Frequency:

Monthly

pISSN:

1302-6011

Abstract:

 

For the first time in the Russian and Turkic dialectology, a completely new approach in the study of modern dialects is offered in this article. According to this approach, each dialect and dialect system is assigned the status of a language. As known, dialects represent the inalienable part of a single linguistic system. Dialect forms are considered as the variation elements of the whole system. The Systemic-Synchronous Research Method allows for the arrangement of the classification features of each sub-dialect and dialect that are composed of the sui generis element of the overall complicated structure of the dialect language. For the first time in Turkic linguistics, this article describes the model of the dialect language as a system, which consists of a number of theoretical features. The discovery of the contra posing features of dialects, which serve as classification features of certain dialectic systems are displayed. The features are not assigned an accent to particular dialects and sub-dialects in this publication. All elements of the diasystem are studied, which allows the elicitation of the existing variants’ diversity in the system of the dialect language and are realized in particular language categories. All three considered dialects of the Tatar language are joined together in one whole system of the dialect language. These forms of the highest system is called the Tatar national language. The inference of the article can be used in resolving issues with the formation and development of the Tatar language and its standing among other Turkic languages.

 

Makalede çağdaş şiveleri incelemede kullanılan yeni yöntemden bahsedilmektedir. Bu yöntem ilk olarak Rus ve Türk diyalektoloji ilminde kullanılmıştır. Buna göre her şiveye ve şiveler sistemine dil statüsü verilir. Bilindiği gibi şiveler milli dil sisteminin parçalanamaz kısmını oluşturmaktadırlar. ùivelerde kullanılmakta olan biçimler bu sistemin varyant birimleri olarak incelenirler. Sistemli-senkron inceleme yöntemi her şivenin ve ağzın tasnifi özelliklerini belirlemede kullanılabilir. Bu özellikler karışık şive dili sisteminin özel birimleri olarak ele alınırlar. Yazıda Türk dil biliminde ilk olarak şiveler dilini genel sistem olarak kurma denemesi yapılmıştır. ùivelerin onları birbirine karşı koyan tasnifi özellikleri belirlenmiştir. ùiveler ve ağızlar ayrı ayrı olarak değil, özellikle şiveler sisteminin bütün birimleri incelenir. Bu da şive dili sisteminin dil kategorilerinde gerçekleşen varyantların hepsini açıklamaya yardım eder. Tatar dilinin ele alınan üç şivesi de millî dil denilen yüksek sistemin parçası sayılan genel şive sistemiyle birleştirilir. Makalenin sonuçları Tatar dili tarihiyle ilgili sorunları çözmede ve onun diğer Türk dilleri ile ilişkilerini açıklamada kullanılabilir.

Article Details

Tatar Dili Şivelerini Sistemli-Senkron İnceleme Denemesi

Authors: Ferit YUSUPOV

Publisher: Hacettepe University

Journal: Türkbilig 2011 Issue 22, pp.67-78

Document Type: Article

Publication Date: 5/2011

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000673825

Frequency: Monthly

pISSN: 1302-6011

Issues

Authors:

Ferit YUSUPOV

Publisher:

Hacettepe University

Journal:

Türkbilig 2011 Issue 22, pp.67-78

Document Type:

Article

Publication Date:

5/2011

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000673825

Frequency:

Monthly

pISSN:

1302-6011