Afyon Volkanik Kayaçlarının (Batı Anadolu, Türkiye) Mineralojik-Petrografik Özellikleri ve P-T Hesaplamaları

G. Deniz DOĞAN KÜLAHCI; Abidin TEMEL; Alain GOURGAUD; Hünkar DEMİRBAĞ

Article Details

Afyon Volkanik Kayaçlarının (Batı Anadolu, Türkiye) Mineralojik-Petrografik Özellikleri ve P-T Hesaplamaları

Authors:

G. Deniz DOĞAN KÜLAHCI | Abidin TEMEL | Alain GOURGAUD | Hünkar DEMİRBAĞ

Publisher:

Hacettepe University

Journal:

Bulletin For Earth Sciences 2015 Vol.36 Issue 3, pp.137-162

Document Type:

Article

Publication Date:

1/2016

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000698889

Frequency:

Tri-annual

pISSN:

1301-2894

Abstract:

 

Bu çalışmada Afyon ili güneyi ile Şuhut bölgesinin kuzeyi arasında bulunan volkaniklerin, mineralojik-petrografik
 özellikleri belirlenmiş ve mineral kimyası analizlerinden elde edilen veriler ile termobarometre hesaplamaları yapılmıştır.
 Çalışma alanında dom, lav domları ile blok ve kül akışları şeklinde görülen trakitik kayaçlarda gerçekleştirilen
 optik incelemeler sonucunda iki farklı mineralojik bileşim belirlenmiştir. Yüksek K2O, K2O/Na2O oranı ve Mg#
 değerlerine sahip olan kayaçlar ultrapotasik grup (UPG) olarak adlandırılmış ve ilgili grafiklere yerleştirildiğinde bu
 gruba ait örneklerin lamproyit tipi kayaç özelliği taşıdığı saptanmıştır. UPG kayaçlarının mineralojik bileşimi amfibol
 + flogopit + klinopiroksen + olivin + sanidin ve oksit mineraller olarak belirlenirken, diğer Afyon volkanik kayaçlarının
 mineralojik bileşimi plajiyoklaz + biyotit + amfibol + klinopiroksen ± ortopiroksen ± sanidin ve oksit minerallerden
 oluşmaktadır. Örneklerin çoğunluğunda hipokristalin porfirik doku gözlenirken, UPG örneklerinde holokristalin porfirik
 doku gözlenmektedir. Örnekler ana element kimyasal verilerine göre ortaç, karakterde (%52< SiO2< %63),
 trakit ve trakiandezit olup, tamamı alkali karakterdedir. Mikroprop analizlerinin değerlendirilmesi sonucunda, plajiyoklaz
 minerallerinin labrador-oligoklaz (An3-63), amfibol minerallerinin çermakit, rihterit ve magnezyumlu-hornblend
 (Mg#54-81), klinopiroksen minerallerinin diyopsit, ojit (Wo43-47) ve ortopiroksenlerin hipersten (En40-70) kompozisyonunda
 olduğu belirlenmiştir. Optik mikroskop incelemelerinde sünger dokulu plajiyoklaz mineralleri gözlemlenmiş
 ve mikroprop, SEM (taramalı elektron mikroskobu) ve EDS (enerji dağılım spektrometresi) analizleri ile plajiyoklaz
 minerallerinin bazılarında ters zonlanma saptanmıştır. Bu veriler, Afyon volkanik kayaçlarının magma karışım sürecinden etkilenmiş olabileceğini işaret etmektedir. Bununla birlikte, klinopiroksen-eriyik ikilisinin dengede olduğu
 koşullar dikkate alınarak yapılan termobarometre hesaplamaları sonucunda, bu minerallerin oluşum sıcaklıklarının
 en düşük 1087 °C (AD5) ve en yüksek 1141 °C (AD3) olduğu belirlenmiştir. Basınç değerleri 5 ve 10 kbar aralığında
 değişirken, bu basınç değerleri kullanılarak elde edilen mineral kristallenme derinliklerinin ise, 18 km (AD5)-28 km
 (AD1) arasında olduğu belirlenmiştir. Klinopiroksen minerallerinin kristallenme derinliğinin farklı olması, bu minerallerin
 farklı derinliklerde oluşan farklı magma odalarında kristallenmiş olabileceğini düşündürmektedir.

Article Details

Afyon Volkanik Kayaçlarının (Batı Anadolu, Türkiye) Mineralojik-Petrografik Özellikleri ve P-T Hesaplamaları

Authors: G. Deniz DOĞAN KÜLAHCI | Abidin TEMEL | Alain GOURGAUD | Hünkar DEMİRBAĞ

Publisher: Hacettepe University

Journal: Bulletin For Earth Sciences 2015 Vol.36 Issue 3, pp.137-162

Document Type: Article

Publication Date: 1/2016

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000698889

Frequency: Tri-annual

pISSN: 1301-2894

Issues

Authors:

G. Deniz DOĞAN KÜLAHCI | Abidin TEMEL | Alain GOURGAUD | Hünkar DEMİRBAĞ

Publisher:

Hacettepe University

Journal:

Bulletin For Earth Sciences 2015 Vol.36 Issue 3, pp.137-162

Document Type:

Article

Publication Date:

1/2016

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000698889

Frequency:

Tri-annual

pISSN:

1301-2894