Bedî‘ İlminde Lafzı Güzelleştiren Söz Sanatları İçinde Değerlendirilen Kompozisyon Sanatları

Ahmet Gezek

Article Details

Bedî‘ İlminde Lafzı Güzelleştiren Söz Sanatları İçinde Değerlendirilen Kompozisyon Sanatları

Authors:

Ahmet Gezek

Publisher:

Izmir Katip Celebi University

Main Topics:

Arap Dili | Edebiyatı ve Kültürü | Arap Dili ve Belagatı

Journal:

Mizanü'l-Hak: İslami İlimler Dergisi Issue 18, pp.209-222

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2024

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2001319507

pISSN:

2149-9896

Keywords:

Abstract:

 Klasik ve modern belâgat eserlerinde bedî ilmi, lafzı ve manayı güzelleştiren sanatlar olarak iki kısma ayrılmaktadır. Lafızla ilgili sanatlarda, kelimelerdeki telaffuzların birbiriyle aynı veya yakın olması gibi hususlar incelenirken, manayı güzelleştiren sanatlarda anlamdaki nükte, sebep ve niteleme gibi durumlar ele alınır. Bu çalışmada, lafzı güzelleştiren söz sanatları içinde zikredilen, fakat metnin daha tertipli ve iyi biçimde olmasını konu edinen söz sanatları incelenmiştir. Belâgat kitaplarında bu minvalde zikredilen söz sanatları; insicâm, sühûlet, tefvît, hüsn-i nesak, hüsn-i matlab, hüsn-i beyân, akd ve haldir. Bu sanatlardan metnin veya konuşmanın daha düzenli, anlaşılır ve etkili olmasıyla ilgili olanlar; insicam, sühûlet, hüsn-i nesak ve hüsn-i beyândır. Tefvît sözlerin birbiriyle eşit uzunlukta olmasını; hüsn-i matlab bir durumu belirttikten sonra talep ifadesinin getirilmesini; akd, nesir yazısının nazma çevrilmesini; hal ise nazmın nesre döndürülmesini konu edinir. Araştırmamızda, bu sanatların farklı bir başlık içinde kompozisyon sanatları olarak değerlendirilmesine yönelik yeni bir yaklaşım sunulmaya çalışılmıştır.

 Klasik ve modern belâgat eserlerinde bedî ilmi, lafzı ve manayı güzelleştiren sanatlar olarak iki kısma ayrılmaktadır. Lafızla ilgili sanatlarda, kelimelerdeki telaffuzların birbiriyle aynı veya yakın olması gibi hususlar incelenirken, manayı güzelleştiren sanatlarda anlamdaki nükte, sebep ve niteleme gibi durumlar ele alınır. Bu çalışmada, lafzı güzelleştiren söz sanatları içinde zikredilen, fakat metnin daha tertipli ve iyi biçimde olmasını konu edinen söz sanatları incelenmiştir. Belâgat kitaplarında bu minvalde zikredilen söz sanatları; insicâm, sühûlet, tefvît, hüsn-i nesak, hüsn-i matlab, hüsn-i beyân, akd ve haldir. Bu sanatlardan metnin veya konuşmanın daha düzenli, anlaşılır ve etkili olmasıyla ilgili olanlar; insicam, sühûlet, hüsn-i nesak ve hüsn-i beyândır. Tefvît sözlerin birbiriyle eşit uzunlukta olmasını; hüsn-i matlab bir durumu belirttikten sonra talep ifadesinin getirilmesini; akd, nesir yazısının nazma çevrilmesini; hal ise nazmın nesre döndürülmesini konu edinir. Araştırmamızda, bu sanatların farklı bir başlık içinde kompozisyon sanatları olarak değerlendirilmesine yönelik yeni bir yaklaşım sunulmaya çalışılmıştır.

 Klasik ve modern belâgat eserlerinde bedî ilmi, lafzı ve manayı güzelleştiren sanatlar olarak iki kısma ayrılmaktadır. Lafızla ilgili sanatlarda, kelimelerdeki telaffuzların birbiriyle aynı veya yakın olması gibi hususlar incelenirken, manayı güzelleştiren sanatlarda anlamdaki nükte, sebep ve niteleme gibi durumlar ele alınır. Bu çalışmada, lafzı güzelleştiren söz sanatları içinde zikredilen, fakat metnin daha tertipli ve iyi biçimde olmasını konu edinen söz sanatları incelenmiştir. Belâgat kitaplarında bu minvalde zikredilen söz sanatları; insicâm, sühûlet, tefvît, hüsn-i nesak, hüsn-i matlab, hüsn-i beyân, akd ve haldir. Bu sanatlardan metnin veya konuşmanın daha düzenli, anlaşılır ve etkili olmasıyla ilgili olanlar; insicam, sühûlet, hüsn-i nesak ve hüsn-i beyândır. Tefvît sözlerin birbiriyle eşit uzunlukta olmasını; hüsn-i matlab bir durumu belirttikten sonra talep ifadesinin getirilmesini; akd, nesir yazısının nazma çevrilmesini; hal ise nazmın nesre döndürülmesini konu edinir. Araştırmamızda, bu sanatların farklı bir başlık içinde kompozisyon sanatları olarak değerlendirilmesine yönelik yeni bir yaklaşım sunulmaya çalışılmıştır.

 Klasik ve modern belâgat eserlerinde bedî ilmi, lafzı ve manayı güzelleştiren sanatlar olarak iki kısma ayrılmaktadır. Lafızla ilgili sanatlarda, kelimelerdeki telaffuzların birbiriyle aynı veya yakın olması gibi hususlar incelenirken, manayı güzelleştiren sanatlarda anlamdaki nükte, sebep ve niteleme gibi durumlar ele alınır. Bu çalışmada, lafzı güzelleştiren söz sanatları içinde zikredilen, fakat metnin daha tertipli ve iyi biçimde olmasını konu edinen söz sanatları incelenmiştir. Belâgat kitaplarında bu minvalde zikredilen söz sanatları; insicâm, sühûlet, tefvît, hüsn-i nesak, hüsn-i matlab, hüsn-i beyân, akd ve haldir. Bu sanatlardan metnin veya konuşmanın daha düzenli, anlaşılır ve etkili olmasıyla ilgili olanlar; insicam, sühûlet, hüsn-i nesak ve hüsn-i beyândır. Tefvît sözlerin birbiriyle eşit uzunlukta olmasını; hüsn-i matlab bir durumu belirttikten sonra talep ifadesinin getirilmesini; akd, nesir yazısının nazma çevrilmesini; hal ise nazmın nesre döndürülmesini konu edinir. Araştırmamızda, bu sanatların farklı bir başlık içinde kompozisyon sanatları olarak değerlendirilmesine yönelik yeni bir yaklaşım sunulmaya çalışılmıştır.

Article Details

Bedî‘ İlminde Lafzı Güzelleştiren Söz Sanatları İçinde Değerlendirilen Kompozisyon Sanatları

Authors:

Ahmet Gezek

Publisher:

Izmir Katip Celebi University

Main Topics:

Arap Dili | Edebiyatı ve Kültürü | Arap Dili ve Belagatı

Journal:

Mizanü'l-Hak: İslami İlimler Dergisi Issue 18, pp.209-222

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2024

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2001319507

pISSN:

2149-9896

Arap Dili ve Belâgati

Bedî‘ İlmi

Kompozisyon Sanatları

İnsicâm

Hüsn-i Nesak.

Issues

Article Details

Bedî‘ İlminde Lafzı Güzelleştiren Söz Sanatları İçinde Değerlendirilen Kompozisyon Sanatları

Authors: Ahmet Gezek

Publisher: Izmir Katip Celebi University

Main Topics: Arap Dili | Edebiyatı ve Kültürü | Arap Dili ve Belagatı

Journal: Mizanü'l-Hak: İslami İlimler Dergisi Issue 18, pp.209-222

Document Type: Article

Publication Date: 6/2024

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2001319507

pISSN: 2149-9896

Arap Dili ve Belâgati

Bedî‘ İlmi

Kompozisyon Sanatları

İnsicâm

Hüsn-i Nesak.

Issues

Authors:

Ahmet Gezek

Publisher:

Izmir Katip Celebi University

Main Topics:

Arap Dili | Edebiyatı ve Kültürü | Arap Dili ve Belagatı

Journal:

Mizanü'l-Hak: İslami İlimler Dergisi Issue 18, pp.209-222

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2024

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2001319507

pISSN:

2149-9896