COĞRAFYADAN MİTOLOJİYE: KAYA RESİMLERİ

Halil Can AKGÜN

Article Details

COĞRAFYADAN MİTOLOJİYE: KAYA RESİMLERİ

Authors:

Halil Can AKGÜN

Publisher:

Özgür TÜRKER

Journal:

Journal of General Turkish History Research 2019 Vol.1 Issue 2, pp.151-164

Document Type:

Article

Publication Date:

7/2019

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000452602

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2667-5366

Abstract:

 


The
word petroglyph actually means carving on the stone. This word, in Turkey
Turkish, means depictions on rock, plates on rock, rock art, stone carving and
it is mentioned alongside with rock art. In fact, this process is carried out
on stones, rocks and caves by means of engraving, forging, scraping and
painting, and the processed petroglyphs are transforming their places into an
open-air museum. It is considered as a means of expression, communication, or
expressive writings. In other words, rock arts express a feeling and thought.
These emotions and thoughts often contain material (animal, shaman, celestial
bodies, hunting scenes, warriors and battle scenes), and spiritual motifs.
While most of these motifs tell about mythological history, they give
information about the social life and thoughts of the old communities. For this
reason, the rock arts and the areas where they are located were considered as a
sacred area. 





When
we look at the end of the XX.century, there is an increase in interest in rock
arts and studies on the subject. This increase is also evident in the number of
studies. However, researchers often do this research within the framework of
shamanism and animism. These studies were started with the fact that the
function of the paintings was seen as a communication tool with religious
dimension, and mythical, epic, and even historical clues. Studies should be
continued by taking advantage of different disciplines. Although petroglyphs
are often evaluated in terms of the semiology associated with religion and
ritual, in this situation, petroglyphs, which provide clues about ordinary
everyday events, increase the importance of Ethnographic history of Inner Asia.


.

 


Kaya
resimleri bilimsel literatürde genellikle Petroglif kelimesi ile açıklanır.
Petroglif ise aslında taş veya kayaların üzerine yapılan çizimleri karşılar. Bu
kelime Türkiye Türkçesinde ise kaya üzeri tasvirler, kaya üzerine levhalar,
kaya resimleri, taş oymaları gibi manalara gelmekte ve genellikle kaya
resimleri adı ile anılmaktadır. Aslında bu işlem oyma, dövme, kazıma ve boyama
gibi yöntemlerle taşlara, kayalara ve mağaralara yapılmakta ve işlenen
petroglifler, bulundukları yerleri âdeta açık hava müzesine çevirmekte ve
konunun uzmanları tarafından ait oldukları zamanın ifade vasıtası, iletişim
aracı, yani yazısı olarak nitelendirilmektedir. Başka bir ifade ile kaya
resimleri bir duygu ve düşünceyi ifade ediyor. Bu duygu ve düşünceler çoğu
zaman maddi (hayvan, şaman, gök cisimleri, av sahneleri, savaşçılar ve savaş
sahneleri) çoğu zaman da manevi motifler barındırır. Bu motiflerin büyük bir
kısmı mitolojik tarihten haber vermekle beraber eski toplulukların sosyal hayat
ve düşünceleri hakkında da bilgiler verir. Bu sebeple kaya resimleri ve
bulundukları bölgelere de kutsal alan olarak bakılmıştır.





XX.
yüzyılın sonlarına baktığımızda kaya resimlerine ve konuda yapılan çalışmalara
duyulan ilgide bir artış vardır. Bu artış yapılan araştırmaların sayısı ile de
göze çarpmaktadır. Lakin araştırmacılar bu araştırmalarını genellikle Şamanizm
ve animizm çerçevesinde yapmaktadır. Bu araştırmalar aslında resimlerin fonksiyonunu, dini boyutunu, mitik,
destansı, hatta tarihi ipuçları taşıyan bir iletişim aracı olarak görülmesi ile
birlikte başlanmıştır. Yine bu konular üzerinden farklı disiplinlerden
de faydalanarak çalışmalar devam ettirilmelidir. Petroglifler çoğu zaman din ve
ayin ile birlikte ilişkili olduğu göstergebilim açısından değerlendirilse de, bu,
sıradan gündelik olaylar hakkında ipuçları veren petrogliflerin İç Asya’nın
geçmiş tarihi açısından önemini arttırmaktadır. 


.

Article Details

COĞRAFYADAN MİTOLOJİYE: KAYA RESİMLERİ

Authors: Halil Can AKGÜN

Publisher: Özgür TÜRKER

Journal: Journal of General Turkish History Research 2019 Vol.1 Issue 2, pp.151-164

Document Type: Article

Publication Date: 7/2019

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000452602

Frequency: Bi-Annual

eISSN: 2667-5366

Issues

Authors:

Halil Can AKGÜN

Publisher:

Özgür TÜRKER

Journal:

Journal of General Turkish History Research 2019 Vol.1 Issue 2, pp.151-164

Document Type:

Article

Publication Date:

7/2019

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000452602

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2667-5366