AKSARAY İLİ GÜZELYURT İLÇESİ ÇÖMLEK-TESTİ ve ÇİNİ SANATININ GÜNÜMÜZDEKİ DURUMU

Semra KILIÇ KARATAY

Article Details

AKSARAY İLİ GÜZELYURT İLÇESİ ÇÖMLEK-TESTİ ve ÇİNİ SANATININ GÜNÜMÜZDEKİ DURUMU

Authors:

Semra KILIÇ KARATAY

Publisher:

Rating Academy

Journal:

Journal of Awareness 2017 Vol.2 Issue 3S, pp.423-434

Document Type:

Article

Publication Date:

8/2017

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000737032

Frequency:

Monthly

eISSN:

2149-6544

pISSN:

2149-6544

Abstract:

 

Güzelyurt (Gelveri) İlçesi, İç Anadolu Bölgesi’nde Aksaray İli’ne bağlı şirin ve turistik bir
 ilçedir. En eski adı (Roma ve Bizans Döneminde) “Karballa” idi. Selçuklular zamanında “Gelveri”
 olarak değiştirilen ilçenin adı 1965 yılında şimdiki ismi olan Güzelyurt’a çevrilmiş ve 1989 yılında
 Aksaray’ın il oluşu ile birlikte ilçe olmuştur.
 Yöre ile ilgili akla ilk gelen Güzelyurt’un has toprağıyla yapılan testi ve çömlekleridir. Çömlek
 ve testi yapımı sanatında köklü bir geçmişe sahip olan Güzelyurt çanak çömleği kendine özgü
 motifleriyle ayrı bir tarz oluşturan ürünlerdir. İnsanlığın çömleği nasıl keşfettiğini tam olarak
 bilinmemekle birlikte, genellikle kabul gören varsayım, toprağın ateşte kızarıp sertlik kazandığını
 tesadüfen bulduğu yönündedir. Çömlekçiliğin gelişmesi, göçebe kavimlerin yerleşik hayata geçmesiyle
 olmuştur. Anadolu’da ilk yapılan çömlekler Neolitik döneme yani yaklaşık MÖ. 7000’li yıllara
 tarihlenmektedir. İlk yapılan çömlekler sargı-dolama usulü ile elde şekillendiriliyor ve pişirim ise
 genellikle açık ateşte yapılıyordu. MÖ. 3000 yılında da çömlekçi çarkı bulunmasıyla çark üzerinde
 şekillendirmeler de başlamış oldu.
 Çini sözcüğü Türkçe’de genellikle yapıların içinde ve dışında duvar kaplaması olarak
 kullanılan pişmiş topraktan kare ve çokgen gibi çeşitli biçimlerde yapılan yüzeyi renkli yada desenli
 olan küçük boyutta levhacıklara verilen addır. Aksaray Güzelyurt ilçesinde çömlekçilik sanatının
 tarihi çok eski olup bu sanatın yanında son yıllarda Çini sanatı da gelişme göstermektedir. Çini
 neredeyse insanlık tarihi kadar eski olan seramik sanatının alt koludur ve tamamen ilkel yöntemlerle
 imal edilir. Tarihi gelişimi içerisinde çok çeşitli tekniklerle çini imal edilmiş olup bugün en yaygın
 kullanılan sır altı tekniğidir. Desen olarak genellikle bitkisel motiflerin işlendiği Çini sanatı son
 dönemlerde gözde el sanatlarımızdan olmuştur.
 Yapılan alan araştırması ile yörede çömlek-testi ve çini sanatının günümüzdeki durumu,
 kullanılan malzeme, desen ve kompozisyon özellikleri hakkında bilgi edinilmiş ve edinilen bilgilerin
 paylaşımı amaç edinilmiştir.

Article Details

AKSARAY İLİ GÜZELYURT İLÇESİ ÇÖMLEK-TESTİ ve ÇİNİ SANATININ GÜNÜMÜZDEKİ DURUMU

Authors: Semra KILIÇ KARATAY

Publisher: Rating Academy

Journal: Journal of Awareness 2017 Vol.2 Issue 3S, pp.423-434

Document Type: Article

Publication Date: 8/2017

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000737032

Frequency: Monthly

eISSN: 2149-6544

pISSN: 2149-6544

Issues

Authors:

Semra KILIÇ KARATAY

Publisher:

Rating Academy

Journal:

Journal of Awareness 2017 Vol.2 Issue 3S, pp.423-434

Document Type:

Article

Publication Date:

8/2017

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000737032

Frequency:

Monthly

eISSN:

2149-6544

pISSN:

2149-6544