WHİTEHEAD’DE HAKİKAT GÜZELLİK İLİŞKİSİ

Vedat TEZCAN

Article Details

WHİTEHEAD’DE HAKİKAT GÜZELLİK İLİŞKİSİ

Authors:

Vedat TEZCAN

Publisher:

Ataturk University

Journal:

Journal Of Fine Arts 2012 Vol.0 Issue 22, pp.167-175

Document Type:

Article

Publication Date:

4/2013

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000563578

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2822-2865

Abstract:

 

İngiliz filozof Whitehead (1861-1947), evrendeki tüm varoluşun, güzelliğin hazzını yaşayabilmek için
 transandantal bir koşullandırmayla koşullandırıldığını söyler. Düşünürümüze göre her bir tikel özne, kendi
 dışındaki diğer var olanlarla girdiği içkin ilişkisellik bağıntısında, kendi deneyimini diğerlerine aktarır ve onların
 pozitif deneyimlerini de kendi varoluşunda aktifleştirir. Bu durum tikel öznenin, güzelliği geniş kapsamlı bir
 deneyim havuzunda yaşamasını kendisinde amaç edinmesiyle ilişkilidir.
 Whitehead’e göre Hakikat, evrendeki varoluşun bu transandantal koşulunun ortaya çıkabilmesinin ilk
 basamağıdır. Tikel objeler koşullandırıldıkları bu güzellik hazzını yaşayabilmek için, ilk önce kendi tikel
 deneyimlerini edimselleştirmede, geçmişin objektif ölümsüzlüğünü Hakikat ilişkisi üzerinden kavrarlar. Daha
 sonra ortaya çıkacak yeni deneyim durumu için geleceğin pozitif olasılığını gözeterek, geçmiş, şimdi ve gelecek
 bağıntısını bir uyumlanma esasına göre kurarlar. Bu yönüyle hakikat ilişkisini gözeterek ortaya çıkan yeni
 deneyim durumu, bir “uyum” durumudur. Whitehead’e göre Güzellik’in üretilmesini kendisine amaç edinen
 kâinat, bu transandantal amacıyla Hakikatin de donuklaşmasına imkân vermez. Zıtların uyumuyla
 gerçekleştirilecek olan bir Güzellik-Hakikat ilişkisi, sadece iki ortak faktörün bir biriyle mutlak uyumundan
 türeyen bir Hakikat ilişkisinden daha kapsamlı ve yeniliğe açık olacaktır. Bu insanlığın kâinatın mucizevi
 derinliğine nüfuz etmesinin tek yoludur.

Article Details

WHİTEHEAD’DE HAKİKAT GÜZELLİK İLİŞKİSİ

Authors: Vedat TEZCAN

Publisher: Ataturk University

Journal: Journal Of Fine Arts 2012 Vol.0 Issue 22, pp.167-175

Document Type: Article

Publication Date: 4/2013

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000563578

Frequency: Bi-Annual

eISSN: 2822-2865

Issues

Authors:

Vedat TEZCAN

Publisher:

Ataturk University

Journal:

Journal Of Fine Arts 2012 Vol.0 Issue 22, pp.167-175

Document Type:

Article

Publication Date:

4/2013

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000563578

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2822-2865