Beypazarı'nda Geleneksel Kadın Giyim Kuşamında İşlemeleri Başörtüleri

Tuba Bahar

Article Details

Beypazarı'nda Geleneksel Kadın Giyim Kuşamında İşlemeleri Başörtüleri

Authors:

Tuba Bahar

Publisher:

Süleyman Demirel University

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Art-e Sanat Dergisi 2013 Vol.6 Issue 12, pp.139-152

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2013

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000864242

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

1308-2698

Keywords:

Abstract:

 

One   of   the   applications   of   handicraft   arts,   embroidery   turns   the     world   of   the  embroiderer  into  physical  product  and  it  takes  its  place  in  every  stage  of  life.  In  this  study,  embroidered  head  covers  in  the  private  collections  in  the  town  of  Beypazarı,  Ankara  were  investigated.   The   headscarves   in   the   region   were   used   to   cover   the   head   and   as   an  accessory   of   ornamentation   at   traditional   clothing,   in   particular   at   wedding   clothes,   at  bindallı   clothes   and   in   bride   baths.   These   headscarves   were   called   as   “şamaka”   in  Beypazarı.   Şamaka   is   known   as   metal   wires   in   the   appearance   of   gold   and   silver.   The  motives  embroidered  at  the  scarves  were  mostly  plants.  Local  names  were  given  to  some  of   the   headscarves.   These   were   esran,   fly,   honey   bee,   butterfly,   spider,   the   street   of   a  drunk   amulet.   The   headscarves   used   at   the   bride   baths   in   the   region   were   named  according  to  the  composition  of  the  motives  on  the  woven  materials.  If  the  half  of  the  scarf  was  embroidered  it  was  called  “yarım  baş”  (half  head),  and  if  it  was  embroidered  by  scattering  around,  it  was  called  as  “dindin”.

 

El	 sanatlarının	 bir	 uygulaması	 olan	 işlemeler,	 işleyicinin	 soyut	 dünyasını	 maddi	 ürüne  dönüştürerek	 hayatın	 her	 evresinde	 yerini	 almıştır.	 Bu	 çalışmada	 Ankara-Beypazarı  ilçesinde	 özel	 koleksiyonlarda	 bulunan	 işlemeli	 başörtüleri	 incelenmiştir.	 Yörede  başörtüleri,	geleneksel	giyim-kuşamda	özellikle	düğün	kıyafetlerinde,	bindallı	giysilerde	ve  gelin	 hamamlarında	 başı	 örtme	 ve	 süsleme	 amacı	 ile	 kullanılmıştır.	 Beypazarı’nda	 bu  başörtülerine	 “şamaka”	 denilmektedir.	 Şamaka	 altın	 ve	 gümüş	 görünümlü	madensel	 tel  olarak	 bilinmektedir.	 Başörtülerinde	 bezenen	 motifler	 çoğunlukla	 bitki	 kökenlidir.	 Bazı  motiflerde	 yöresel	 isimlendirilme	 söz	 konusudur.	 Bunlar	 esran,	 sinek,	 balarısı,	 lokul,  kelebek,	 örümcek,	 sarhoş	 sokağı,	 muskadır.	 Yörede	 gelin hamamlarında	 kullanılan  başörtüleri	 motiflerin	 dokuma	 üzerindeki	 kompozisyonuna	 göre	 isimlendirilmiştir.  Başörtüsünün	 yarısı	 işlenmişse	 “yarım	 baş”,	 motif	 serpme	 şeklinde	 yerleştirilmişse  “dindin”	olarak isimlendirilmiştir.

Article Details

Beypazarı'nda Geleneksel Kadın Giyim Kuşamında İşlemeleri Başörtüleri

Authors:

Tuba Bahar

Publisher:

Süleyman Demirel University

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Art-e Sanat Dergisi 2013 Vol.6 Issue 12, pp.139-152

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2013

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000864242

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

1308-2698

Beypazarı

işleme

çevre

başörtüsü

şamaka.

Issues

Article Details

Beypazarı'nda Geleneksel Kadın Giyim Kuşamında İşlemeleri Başörtüleri

Authors: Tuba Bahar

Publisher: Süleyman Demirel University

Main Topics: Sociology and anthropology

Journal: Art-e Sanat Dergisi 2013 Vol.6 Issue 12, pp.139-152

Document Type: Article

Publication Date: 12/2013

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000864242

Frequency: Bi-Annual

eISSN: 1308-2698

Beypazarı

işleme

çevre

başörtüsü

şamaka.

Issues

Authors:

Tuba Bahar

Publisher:

Süleyman Demirel University

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Art-e Sanat Dergisi 2013 Vol.6 Issue 12, pp.139-152

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2013

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000864242

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

1308-2698