Kastamonulu Ömer Fuâdî'de Metafizik: Birlik Kavramı

İrfan GÖRKAŞ

Article Details

Kastamonulu Ömer Fuâdî'de Metafizik: Birlik Kavramı

Authors:

İrfan GÖRKAŞ

Publisher:

Yozgat Bozok University

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Bozok University Journal of Theology Faculty 2016 Vol.9 Issue 9, pp.57-75

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2016

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000898997

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2458-9934

Keywords:

Abstract:

 


“Osmanlıda felsefe var mıdır; varsa,
ne tür bir felsefe vardır?” vb. sorular hep sorula gelmektedir. İşte bu yazı,
bu genel soru/n/lar çerçevesinde alana mütevazı bir katkıyı amaçlamaktadır.
Yazıda, öncelikle Aristoteles’in Metafizik’inde yer verdiği birlik kavramı kısaca ele alınacak, sonra
birlik kavramının ontolojik çerçevesi belirlenecektir. Akabinde klasik İslam
felsefesindeki Birlik kavramının yer aldığı bağlam ortaya konulacaktır. Üçüncü
olarak 17.yüzyıl Osmanlı düşünürü Kastamonulu Ömer Fuâdî’nin Birlik kavramı
analiz edilecektir. Yani her düşünür olduğu gibi Ömer Fuâdî de birçok yönden
ele alınma, muhtelif filozoflarla karşılaştırılma imkânına sahiptir. Sözgelimi
düşünürümüz, Platon temele alınıp İbn Arabi üzerinden karşılaştırılabilir. Ancak
bu yazıda, az önce belirtildiği gibi Aristoteles Metafizik’i temelinde, düşünürün ‘Birlik’
düşüncesi ele alınacaktır. Düşünür Kastamonulu risalesinde, Birlik için iki
kavram kullanmaktadır: ‘Tevhid’ ve ‘vahdet’. Tevhid’i ontolojik vahdete ilke
yapmaktadır. Vahdet, tevhid ilkesiyle oluşa geçmekte, hakikatler dünyasını
meydana getirmektedir. Bu hakikatler İbn Arabi felsefesinin isimleridir (esma).
İsimler asıllardır. Oluşun ikinci ilkesi cisim’le çokluk (kesret) ve değişim
(mübeddel) meydana gelmektedir. Değişim, insanı Birlik dünyasından indirmekte
ve hakikatleri unutturmaktadır. Düşünürün insan özelinde ele aldığı bu oluş,
kısaca bir dairesel/göksel hareket (hareketü’s-sema)  yani aşağı/iniş/hareketi (nüzul) ile
yukarı/dönüş (uruc) hareketinden ibarettir. Hareketin ilkesini ise Birlik’i
sözlü tekrar/hatır/lama (zikr-i tevhid) ilkesi oluşturmaktadır. Söz tekrarlı
hatırlama, insanda aşkı ortaya çıkaracaktır. Bu bakımdan Ömer Fuâdî, cisim
içindeki yüreği/gönlü Vahdet/hakikat dünyasına bakan bir ayna, levha kabul
etmektedir. Aşklı hatırlamalarla hakikat dünyası bu aynada/levhada görünecek,
insan onunla Birlik dünyasına katılacaktır. O nedenle insan dünyadan ayrılıncaya
kadar birlik durumunu muhafaza edip devam etmelidir. Çünkü insanın dünyadaki
durumu, göçmen kuşların dünyaya gelip ödevlerini yapıp dönmelerine
benzemektedir.  


.

Article Details

Kastamonulu Ömer Fuâdî'de Metafizik: Birlik Kavramı

Authors:

İrfan GÖRKAŞ

Publisher:

Yozgat Bozok University

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Bozok University Journal of Theology Faculty 2016 Vol.9 Issue 9, pp.57-75

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2016

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000898997

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2458-9934

Kastamonulu Ömer Fuâdî

Klasik İslam Düşüncesi

Birlik

Ruh

İniş

Dönüş

Issues

Article Details

Kastamonulu Ömer Fuâdî'de Metafizik: Birlik Kavramı

Authors: İrfan GÖRKAŞ

Publisher: Yozgat Bozok University

Main Topics: Sociology and anthropology

Journal: Bozok University Journal of Theology Faculty 2016 Vol.9 Issue 9, pp.57-75

Document Type: Article

Publication Date: 6/2016

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000898997

Frequency: Bi-Annual

eISSN: 2458-9934

Kastamonulu Ömer Fuâdî

Klasik İslam Düşüncesi

Birlik

Ruh

İniş

Dönüş

Issues

Authors:

İrfan GÖRKAŞ

Publisher:

Yozgat Bozok University

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Bozok University Journal of Theology Faculty 2016 Vol.9 Issue 9, pp.57-75

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2016

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000898997

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2458-9934