Klasik Türk Şiirinde Bir Mûsikî Unsuru Olarak “Tîr/Ok”

Özlem DÜZLÜ

Article Details

Klasik Türk Şiirinde Bir Mûsikî Unsuru Olarak “Tîr/Ok”

Authors:

Özlem DÜZLÜ

Publisher:

Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Dil ve Edebiyat Araştırmaları 2019 Vol.20 Issue 20, pp.295-310

Document Type:

Article

Publication Date:

10/2019

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000954736

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2149-0651

pISSN:

1308-5069

Keywords:

Abstract:

 

Several words in
classical Turkish poetry texts have been used with other meanings than their central
meaning. “Tîr” and its Turkish translation “ok” [arrow] are among these words.
The “Utarit” [Mercury] meaning of “tîr”, which is among these words that are
included as weapon-like elements in poetry texts, has also gained attention
from poets. Another meaning of the aforementioned words that is used in poetry
texts is “a tool that is used to play instruments such as “the violin, kemancha
or rebab”, a ‘yay’ [bow]”. While this meaning of the words, which is not included
in most dictionaries, is used as a way of showing talent by poets in a
structure with multiple meanings that is created especially by means of
double-entendre and ‘ihâm-ı tenasüp’, it may be overlooked by
readers/researchers of classical poetry. With this paper, which was written to
describe the usage of this different meaning of the words “tîr/ok”, it was
aimed to contribute to a more accurate understanding of poetry texts in which
these words are found. It was also aimed to reveal which aspects and which
forms of “tîr/ok” as a musical element were included in poetry texts.

 


Klasik
Türk şiiri metinlerinde pek çok kelime temel anlamı dışındaki anlamlarıyla da
yer almıştır. “Tîr” ve onun Türkçe karşılığı olan “ok” da bu kelimeler
arasındadır. Şiir metinlerinde genellikle bir silah unsuru olarak yer verilen
bu kelimelerden “tîr”in “Utarit” anlamı da şairlerce rağbet görmüştür. Söz
konusu kelimelerin şiir metinlerinde geçen bir başka anlamı da “keman, kemençe,
rebap gibi sazları çalmaya yarayan alet (yay)”dır. Kelimelerin lûgatların büyük
çoğunluğunda yer almayan bu anlamı, özellikle tevriye ve ihâm-ı tenasüp yoluyla
oluşturulan çok anlamlı yapı içinde şairler için hüner gösterme vasıtası
olurken klasik şiir okurunun/araştırmacısının gözünden kaçabilmektedir. “Tîrin/okun”
bu farklı kullanımına dikkat çekmek üzere kaleme alınan bu makaleyle bahse konu
kelimelerin yer aldığı şiir metinlerinin daha doğru anlaşılmasına katkı
sağlanması amaçlanmıştır. Ayrıca bir mûsikî unsuru olarak “tîrin/okun” şiir
metinlerinde hangi özellikleriyle ve ne şekilde yer aldığı ortaya konmaya
çalışılmıştır. 

.

Article Details

Klasik Türk Şiirinde Bir Mûsikî Unsuru Olarak “Tîr/Ok”

Authors:

Özlem DÜZLÜ

Publisher:

Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Dil ve Edebiyat Araştırmaları 2019 Vol.20 Issue 20, pp.295-310

Document Type:

Article

Publication Date:

10/2019

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000954736

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2149-0651

pISSN:

1308-5069

Tîr

ok

yay

mûsikî

klasik Türk şiiri

Issues

Article Details

Klasik Türk Şiirinde Bir Mûsikî Unsuru Olarak “Tîr/Ok”

Authors: Özlem DÜZLÜ

Publisher: Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği

Main Topics: Sociology and anthropology

Journal: Dil ve Edebiyat Araştırmaları 2019 Vol.20 Issue 20, pp.295-310

Document Type: Article

Publication Date: 10/2019

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000954736

Frequency: Bi-Annual

eISSN: 2149-0651

pISSN: 1308-5069

Tîr

ok

yay

mûsikî

klasik Türk şiiri

Issues

Authors:

Özlem DÜZLÜ

Publisher:

Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Dil ve Edebiyat Araştırmaları 2019 Vol.20 Issue 20, pp.295-310

Document Type:

Article

Publication Date:

10/2019

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000954736

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2149-0651

pISSN:

1308-5069