GRAMMATİCA TURCİCO-LATİNA’DA İSİM

Nurdan BESLİ; Yaşar TOKAY

Article Details

GRAMMATİCA TURCİCO-LATİNA’DA İSİM

Authors:

Nurdan BESLİ | Yaşar TOKAY

Publisher:

Ataturk University

Main Topics:

Literature

Journal:

Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 2022 Vol.1 Issue 68, pp.74-85

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2022

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000676642

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2717-7289

pISSN:

2602-2788

Abstract:

 


The Ottoman Empire, which proved its political superiority on the stage of history, attracted the intense interest of other nations and increased its efforts to establish close relations with this state, which held power and power. In response to the political development of the Ottoman Empire, Ottoman Turkish, which was the state language, aroused great interest, so the Turkish language became a prestigious language. In this period, schools were opened abroad in order to learn the Turkish language and many works describing this language were created. Grammatica Turcico Latina, which was handled by Albert Bobowski (Ali Ufkî Bey) in 1666, was also written in order to teach Turkish to Europeans. Ali Ufki Bey, who translated many works, published musical works, and was assigned as a translator in the palace until he came to grammar studies, also influenced the researchers after him, taught Meninski, who left his mark on a period, and his highly appreciated work, It is cited as a source in Thesaurus Linguarum Orientalium Turcicae-Arabicae-Persicae. In his work called Grammatica Turcico Latina , besides trying to teach Turkish with intense sentence examples, he also recorded many important information that could illuminate his period and the next with the grammatical information he gave. He classified his work, which was composed of 3 main parts, with the titles of verbs (de verbo), nouns (de nomen), and sentences (syntaxis). Adjective, adverb, conjunction, preposition etc. Ali Ufkî, who evaluated the word types under the title of noun, also evaluated the subject of nouns in seven categories. With his classification, he set an example for later researchers, taught Turkish to many foreigners, and learned Turkish in the XVII century. The work of Ali Ufki Bey, which sheds light on the 19th century, is a valuable language heirloom.

.

 

Tarih sahnesinde siyasi üstünlüğünü kanıtlayan Osmanlı Devleti, diğer milletlerin yoğun ilgisini çekmiş, güç ve iktidarı elinde bulunduran bu devletle yakın ilişkiler kurabilme gayretlerini arttırmıştır. Osmanlı Devleti’nin siyasi gelişimine mukabil devlet dili olan Osmanlı Türkçesi de büyük merak uyandırmış böylelikle Türk dili prestijli bir dil haline gelmiştir. Bu dönemde Türk dilinin öğrenilebilmesi için yurt dışında okullar açılmış ve bu dili anlatan pek çok eser vücuda getirilmiştir. 1666 yılında Albert Bobowski (nâmı-ı diger Ali Ufkî Bey) tarafından ele alınan Grammatica Turcico Latina da Avrupalılara Türkçeyi öğretebilmek amacıyla yazılmıştır. Gramer çalışmasına gelene kadar pek çok eser çeviren, musiki eserleri yayınlayan ve sarayda çevirmenlik görevi ile vazifelendirilen Ali Ufkî Bey, kendinden sonraki araştırmacıları da etkilemiş, bir döneme damgasını vuran Meninski’ye hocalık etmiş ve onun takdir toplayan eseri, Thesaurus Linguarum Orientalium Turcicae-Arabicae-Persicae’da kaynak olarak zikredilmiştir. Grammatica Turcico Latina adını verdiği eserinde yoğun cümle örnekleriyle Türkçeyi öğretmeye çalışmasının yanı sıra, verdiği gramer bilgileriyle dönemini ve sonrasını aydınlatabilecek pek çok önemli bilgiyi de kaydetmiştir. 3 ana bölümden oluşturduğu eserini fiiller (de verbo), isimler (de nomen), ve cümle (syntaxis) başlıklarıyla sınıflandırmıştır. Sıfat, zarf, bağlaç, edat vb. sözcük türlerini isim konu başlığı altında değerlendiren Ali Ufkî, isimler konusunu ayrıca yedi kategoride değerlendirmiştir. Yaptığı sınıflandırma ile kendinden sonraki araştırmacılara örnek olan, pek çok yabancıya Türkçeyi öğreten ve Türkçenin XVII. yüzyılına ışık tutan Ali Ufkî Bey’in eseri kıymetli bir dil yadigârıdır.

Article Details

GRAMMATİCA TURCİCO-LATİNA’DA İSİM

Authors: Nurdan BESLİ | Yaşar TOKAY

Publisher: Ataturk University

Main Topics: Literature

Journal: Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 2022 Vol.1 Issue 68, pp.74-85

Document Type: Article

Publication Date: 6/2022

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000676642

Frequency: Bi-Annual

eISSN: 2717-7289

pISSN: 2602-2788

Issues

Authors:

Nurdan BESLİ | Yaşar TOKAY

Publisher:

Ataturk University

Main Topics:

Literature

Journal:

Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 2022 Vol.1 Issue 68, pp.74-85

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2022

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000676642

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2717-7289

pISSN:

2602-2788