ESMÂ-AHKÂM (VA‘ÎD) MESELESİ VE EBÛ MANSÛR EL-MÂTÜRÎDÎ İLE HÂKİM EL-CÜȘEMÎ’NİN GÖRÜȘLERİNİN MUKAYESESİ

Fikret SOYAL

Article Details

ESMÂ-AHKÂM (VA‘ÎD) MESELESİ VE EBÛ MANSÛR EL-MÂTÜRÎDÎ İLE HÂKİM EL-CÜȘEMÎ’NİN GÖRÜȘLERİNİN MUKAYESESİ

Authors:

Fikret SOYAL

Publisher:

Diyanet İşleri Başkanlığı

Main Topics:

Religions (General)

Journal:

Diyanet İlmi Dergi 2019 Vol.55 Issue 3, pp.685-713

Document Type:

Article

Publication Date:

9/2019

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000960707

Frequency:

Monthly

eISSN:

2822-2261

pISSN:

1300-8498

Keywords:

Abstract:

 


This study evaluates the views of the Mu’tazila scholar of kalam Hakim
al-Jushami,  who is one of the late
representatives of the sect  and  who 
acts  according to the principle
of wa’id within the context of “asma wa ahkam”, in comparison with those of
Maturidi. The differences in the way the two scholars perceive the sect are
brought under focus. The effects of the approaches and standpoints  of 
kalam  schools of thoughts on the
concepts such  as iman,  kufr, 
shirk, amal, etc. are emphasized within the scope of the earlier
discussions regarding the ruling on the great sin. This study aims to point out
that the Mu’tazila school of thought interprets the issue in question within
the framework of the principle of wa’id. It is emphasized that this approach is
also in line with “al-manzila bayn al-manzilatayn” and “adalat” that are part
of “al-Usul al- Khamsa”,  which  constitutes the belief principles of the
Mu’tazila  school  of 
thought. It is also seen that although Maturidi does not use the title
“asma-ahkam”, he  discusses the issue to
a great extent and directs various 
criticisms to the Mu’tazila. Jushami and Maturidi’s approaches are
examined jointly by considering the problems generally discussed under the
“al-Asma  wa al-Ahkam” title of the
sam’iyyat sections of books on Kalam.


.

 


Bu  makalede,  kelâm 
kaynaklarında  geçen  “esmâ 
ve ahkâm” konusu bağlamında va‘îd ilkesiyle hareket eden Mu‘tezilî kelâm
bilgini ve  mezhebin  son  temsilcilerinden
olan Hâkim el-Cüşemî’nin görüşleri ile Mâtürîdî’ninki karşılaştırmalı olarak
değerlendirilecektir. İki düşünürden hareketle mezhep algısına ilişkin
farklılıkların nasıl izah edileceğine dikkat çekilecektir. Büyük günahın
hükmüyle alakalı yaşanan ilk dönem tartışmaları kapsamında, kelâm
ekollerinin  yaklaşımlarının  ve 
görüşlerinin  imân,  küfür, şirk, amel vb. gibi kavramlara ilişkin
yansımalarına vurgu yapılacaktır. Makalede Mu‘tezile ekolünün söz konusu
problemi “va‘îd” anlayışı çerçevesinde yorumladığı gösterilmeye  çalışılacaktır.  Bu 
yaklaşım,  Mu‘tezile’nin inanç
ilkelerini oluşturan “Usûl-i hamse” içinde yer alan “el-menzile  beyne’l-menzileteyn”  ve 
“adâlet”  ilkeleriyle de  uyumlu 
olduğu  kaydedilecektir.  Mâtürîdî, 
“esmâ- ahkâm” başlığını kullanmasa da meseleyi ciddi bir şekilde
tartıştığı ve bu anlamda Mu‘tezile’ye çeşitli eleştiriler yönelttiği
görülecektir. Cüşemî’nin ve Mâtürîdî’nin yaklaşımları birlikte
değerlendirilirken kelâm kitaplarında genellikle sem’iyyât bölümünde “esmâ ve
ahkâm” başlığı altında  tartışılan  problemlere 
yer verilecektir.


.

Article Details

ESMÂ-AHKÂM (VA‘ÎD) MESELESİ VE EBÛ MANSÛR EL-MÂTÜRÎDÎ İLE HÂKİM EL-CÜȘEMÎ’NİN GÖRÜȘLERİNİN MUKAYESESİ

Authors:

Fikret SOYAL

Publisher:

Diyanet İşleri Başkanlığı

Main Topics:

Religions (General)

Journal:

Diyanet İlmi Dergi 2019 Vol.55 Issue 3, pp.685-713

Document Type:

Article

Publication Date:

9/2019

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000960707

Frequency:

Monthly

eISSN:

2822-2261

pISSN:

1300-8498

Kelâm

Mâtürîdî

Cüşemî

Esmâ-ahkâm

Issues

Article Details

ESMÂ-AHKÂM (VA‘ÎD) MESELESİ VE EBÛ MANSÛR EL-MÂTÜRÎDÎ İLE HÂKİM EL-CÜȘEMÎ’NİN GÖRÜȘLERİNİN MUKAYESESİ

Authors: Fikret SOYAL

Publisher: Diyanet İşleri Başkanlığı

Main Topics: Religions (General)

Journal: Diyanet İlmi Dergi 2019 Vol.55 Issue 3, pp.685-713

Document Type: Article

Publication Date: 9/2019

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000960707

Frequency: Monthly

eISSN: 2822-2261

pISSN: 1300-8498

Kelâm

Mâtürîdî

Cüşemî

Esmâ-ahkâm

Issues

Authors:

Fikret SOYAL

Publisher:

Diyanet İşleri Başkanlığı

Main Topics:

Religions (General)

Journal:

Diyanet İlmi Dergi 2019 Vol.55 Issue 3, pp.685-713

Document Type:

Article

Publication Date:

9/2019

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000960707

Frequency:

Monthly

eISSN:

2822-2261

pISSN:

1300-8498