Mukayeseli Türkçe ve Fransızca Durûb-ı Emsâl’deki Türk Atasözleri

Ebubekir ERASLAN

Article Details

Mukayeseli Türkçe ve Fransızca Durûb-ı Emsâl’deki Türk Atasözleri

Authors:

Ebubekir ERASLAN

Publisher:

Istanbul University

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Journal of Turkish Language and Literature 2020 Vol.60 Issue 2, pp.539-559

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2020

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000650533

Frequency:

Monthly

eISSN:

2602-2648

pISSN:

1015-2091

Abstract:

 

Proverbs,  which  reflect  what  a  nation  has  experienced  throughout  the  ages,  have been used in the Turkish written language since the Orkhon inscriptions. Mahmut of Kasgarli, the first researcher to compile our proverbs, found that authors have used proverbs in their works until the nineteenth century. The activity of gathering the proverbs, which first started with Sinasi, found a wide response among intellectuals toward the end of the Empire. While new books comprising Turkish proverbs based on this response have emerged, other compilations include both Turkish and French proverbs in the same book.The  third  and  last  work  of  Turkish  and  French  proverbs  before  1928  the  most voluminous and most exemplary of the three was Mukayeseli Durûb-ı Emsâl. Written by Izzet Hamid. Comprising a total of 332 Turkish proverbs. Compiled, according to the personel preference of the author, this proverb book is both a bilingual compilation of proverbs and it is in a different position with the features of Turkish proverbs.

 

Bir ulusun geçmişten günümüze kadar tecrübe ettiklerini içinde barındıran atasözleri, Orhun yazıtlarından beri Türk yazı dilinde kullanılmaktadır. Atasözlerimizi derleyen ilk araştırmacı olan Kaşgarlı Mahmut’tan, XIX. yüzyıla kadar yazarların atasözlerini eserlerinde  kullandığı  görülmektedir.  Tanzimat’la  birlikte  başlayan  yenileşme ve  değişme  hareketleri  kapsamında,  atasözlerinin  başlı  başına  derlendiği  eserler kaleme  alınmıştır.  Şinasi’yle  başlayan  atasözlerini  bir  araya  getirme  faaliyetleri, İmparatorluğun  son  zamanlarına  doğru  aydın  kesim  arasında  geniş  bir  karşılık bulmuştur. Bu karşılığa istinaden Türk atasözlerinin derlendiği yeni kitapların ortaya çıkmasıyla birlikte, Türk ve Fransız atasözlerinin aynı kitapta yer aldığı derlemelerin de yazıldığı görülmüştür. Üstelik XIX. asır ve XX. asrın başlarında yapılan Fransızca-Türkçe, Türkçe-Fransızca atasözleri derlemeleri, diğer Batı dillerinden Türkçeye veya Türkçeden Batı dillerine yapılmamıştır.Türk  ve  Fransız  atasözleri  derlemelerinin  1928’den  evvelki  üçüncü  ve  son  eseri Mukayeseli  Türkçe   ve   Fransızca   Durûb-ı   Emsâl  olmuştur.  Galatasaray  Lisesi öğretmeni  olan  İzzet  Hamid’in  yazdığı  bu  eser,  üç  eserin  arasında  en  hacimlisi ve  en  bol  örneklisi  olanıdır.  Eserde  toplamda  332  Türk  atasözü  yer  almaktadır. Yazarın kişisel tercihlerine göre derlenen bu atasözü kitabı, hem iki dilli bir atasözü derlemesidir hem de Türk atasözleri derlemeleri içerisinde sahip olduğu özelliklerle farklı bir yerdedir.

Article Details

Mukayeseli Türkçe ve Fransızca Durûb-ı Emsâl’deki Türk Atasözleri

Authors: Ebubekir ERASLAN

Publisher: Istanbul University

Main Topics: Sociology and anthropology

Journal: Journal of Turkish Language and Literature 2020 Vol.60 Issue 2, pp.539-559

Document Type: Article

Publication Date: 12/2020

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000650533

Frequency: Monthly

eISSN: 2602-2648

pISSN: 1015-2091

Issues

Authors:

Ebubekir ERASLAN

Publisher:

Istanbul University

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Journal of Turkish Language and Literature 2020 Vol.60 Issue 2, pp.539-559

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2020

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000650533

Frequency:

Monthly

eISSN:

2602-2648

pISSN:

1015-2091