Türkçe yeşil renk adının biçim, anlam ve kavram alanına tarihsel bir bakış1

Nesrin Bayraktar

Article Details

Türkçe yeşil renk adının biçim, anlam ve kavram alanına tarihsel bir bakış1

Authors:

Nesrin Bayraktar

Publisher:

Hacettepe University

Journal:

Journal of Language and Linguistic Studies 2014 Vol.10 Issue 1, pp.179-193

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2014

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000770979

Frequency:

Quarterly

pISSN:

1305-578X

Keywords:

Renk adları; yeşil renk adı; ad bilimi

Abstract:

 


Bu çalışma, renk adlarını çeşitli yönlerden ele alan bir dizi çalışmanın bir bölümüdür. Burada, yeşil ve onun bilinen ilk biçimi olan yaşıl ele alınmıştır. Renk adının kökeni hakkında bir incelemenin ardından renk adının yer aldığı tarihî eserlere örnekler verilmiştir.  Günümüz Türk dil ve lehçelerindeki biçimlerine de yer verilerek geçirdiği değişimleri tespit etmek amaçlanmıştır. Sözcüğün biçim, anlam ve kavram alanını saptamaya yönelik olarak yeşil renk adının geçtiği renk ifadeli sözcükler, hayvan ve bitki adları; kimya, tıp ve doğa ile ilgili terimler; ad bilimi kapsamında incelenen yer, kişi, su adları ve özel adlar; deyim, atasözü ve mecazlar tespit edilmiştir. Bu inceleme sonunda 339 kullanım saptanmıştır. Orhon Yazıtlarında bir renk adı olduğunu söylemek mümkün olmasa da günümüz Türkçesinde yeşil renk adının anlam, kavram ve biçim alanını oldukça genişlettiği görülmektedir. Yeşil renk adının pek çok renk ifadeli sözcükte yer alması ve özellikle 75 farklı tona sahip olması da yeşil renk adının artık gök renk adından müstakil bir renk adı olduğunu göstermektedir.

.

 

Bu çalışma, renk adlarını çeşitli yönlerden ele alan bir dizi çalışmanın bir bölümüdür. Burada, yeşil ve onun bilinen ilk biçimi olan yaşıl ele alınmıştır. Renk adının kökeni hakkında bir incelemenin ardından renk adının yer aldığı tarihî eserlere örnekler verilmiştir. Günümüz Türk dil ve lehçelerindeki biçimlerine de yer verilerek geçirdiği değişimleri tespit etmek amaçlanmıştır. Sözcüğün biçim, anlam ve kavram alanını saptamaya yönelik olarak yeşil renk adının geçtiği renk ifadeli sözcükler, hayvan ve bitki adları; kimya, tıp ve doğa ile ilgili terimler; ad bilimi kapsamında incelenen yer, kişi, su adları ve özel adlar; deyim, atasözü ve mecazlar tespit edilmiştir. Bu inceleme sonunda 339 kullanım saptanmıştır. Orhon Yazıtlarında bir renk adı olduğunu söylemek mümkün olmasa da günümüz Türkçesinde yeşil renk adının anlam, kavram ve biçim alanını oldukça genişlettiği görülmektedir. Yeşil renk adının pek çok renk ifadeli sözcükte yer alması ve özellikle 75 farklı tona sahip olması da yeşil renk adının artık gök renk adından müstakil bir renk adı olduğunu göstermektedir. © 2014 JLLS and the Authors - Published by JLLS.

Article Details

Türkçe yeşil renk adının biçim, anlam ve kavram alanına tarihsel bir bakış1

Authors: Nesrin Bayraktar

Publisher: Hacettepe University

Journal: Journal of Language and Linguistic Studies 2014 Vol.10 Issue 1, pp.179-193

Document Type: Article

Publication Date: 12/2014

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000770979

Frequency: Quarterly

pISSN: 1305-578X

Renk adları; yeşil renk adı; ad bilimi

Issues

Authors:

Nesrin Bayraktar

Publisher:

Hacettepe University

Journal:

Journal of Language and Linguistic Studies 2014 Vol.10 Issue 1, pp.179-193

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2014

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000770979

Frequency:

Quarterly

pISSN:

1305-578X