ARNAVUTÇAYA GEÇMİŞ TÜRKÇE SÖZCÜKLERİN KAZANDIĞI  SOYUT ANLAMLAR

Sindi BİLİBASHİ; Fatma Sibel BAYARAKTAR

Article Details

ARNAVUTÇAYA GEÇMİŞ TÜRKÇE SÖZCÜKLERİN KAZANDIĞI SOYUT ANLAMLAR

Authors:

Sindi BİLİBASHİ | Fatma Sibel BAYARAKTAR

Publisher:

Trakya University

Main Topics:

Languages

Journal:

Balkanistik Dil ve Edebiyat Dergisi 2022 Vol.4 Issue 1, pp.28-45

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2022

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000927947

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2687-2234

Keywords:

Abstract:

 

The Balkan people had the right to practice their language and religion freely during the half-millennium that passed under the domination of the Turkish language, and also, they sympathized with the religion and language of the Turks. While some Balkans chose to follow Islam as their religion, other ones, generally Orthodox Christians, also adopted some parts of the Islamic traditions and customs that they learned from the Turkish people, thus in a sense they incorporated them into their lives. Even though they have been free to use their own language, the influence of the Turkish has dominated their lives for various reasons such as: The new generations have seen a brighter future in Turkey, or the parents have sent their children for study in Turkey and Turkish language have been used in all of the official institutions. In fact, with the expansionist character of everyday and commercial language, Turkish words have found themselves extraordinary large spaces in all Balkan languages. 
We know that words do not stay as they are given. The borrowed words in a mother language sometimes operates independently from the language they are borrowed. The borrowed words exprerience changes in terms of taste and texture where it is pleased and necassary. There are also a considerable amount of Turkish words in the Albanian language. Although some of the words have been forgotten with the change of the official dominance and the change of the time in this century, some words have become so Albanian that they must be counted as the original materials of this language. 
Some words that have a concrete meaning in Turkish dictionaries gains an abstract meaning when they are placed in the Albanian dictionary. In this study, the topic of our analysis are some words that have a concrete meaning in the Turkish dictionary but become abstract ones by a semantic chaneg when they are entered the Albanian Language.
Our study is based on the book of Lindita Latifi Xhanari Turqizmat dhe semantika e tyre në fjalorët e shqipes and the current Dictionary (Güncel Sözlük) from TDK.

 

Balkan halkları Türkçenin hâkimiyeti altında geçirdikleri yarım milenyum boyunca dillerini ve dinlerini serbestçe yaşama haklarına sahip olmakla birlikte koruyucuları olan Türklerin hem dinlerini hem dillerini de sempatiyle karşılamışlardır. Kimi Balkanlılar dinlerini İslam olarak yaşamayı seçerken genellikle Ortodoks Hristiyan olan diğer unsurlar da Türklerle beraber tanıştıkları İslam gelenek ve âdetlerini bir anlamda kendileştirerek yaşantılarına dâhil etmişlerdir. Dillerini kullanmakta serbest oldukları hâlde gerek genç nesillerin geleceğini İstanbul’da gören ailelerin eğitim için çocuklarını İstanbul’a gönderme hevesi gerek resmî işlemlerde kullanılan dilin Türkçe olması Türkçenin etkisini onların hayatlarına hâkim kılmıştır. Hatta sokak dilinin ve ticaret dilinin yayılmacı karakteriyle Balkan dillerinin hepsinde Türkçe sözcükler inanılmaz yaşam alanları bulmuştur. 
Sözcüklerin verildiği gibi kalmadığını biliyoruz. Alan dil, veren dilden kimi zaman bağımsız hareket eder. Aldığı sözcükleri evirip çevirir, kendine gerekli olan yerde istediği tat ve dokuda yeniden yapılandırarak kullanmayı yeğler. Arnavutçada da hatırı sayılır miktarda Türkçe sözcük yer almaktadır. Her ne kadar alınan sözcüklerin bir kısmı bu yüzyılda değişen resmî hâkimiyet ve moda anlayışıyla birlikte unutulmuş olsa da kimi sözcükler öylesine Arnavutçaya mal olmuştur ki artık bu dilin özgün malzemeleri arasında sayılmaları gerekir. 
Türkçe sözlüklerde somut anlamlı kimi sözcükler Arnavutça sözlüğünde yerleşik hâle geldiklerinde soyut bir anlama bürünmüşlerdir. Bu çalışmada, Arnavutçaya girmiş ve anlam değişimine uğramış Türkçe sözcüklerden somut bir anlamdayken alıntılandığında soyut bir anlam taşımaya başlayanlardan bir kısmı masaya yatırılacaktır.
Çalışmada Lindita Latifi Xhanari’nin Turqizmat dhe semantika e tyre në fjalorët e shqipes adlı kitabı ve TDK’nin Güncel Türkçe Sözlük'ü esas alınmıştır.

Article Details

ARNAVUTÇAYA GEÇMİŞ TÜRKÇE SÖZCÜKLERİN KAZANDIĞI SOYUT ANLAMLAR

Authors:

Sindi BİLİBASHİ | Fatma Sibel BAYARAKTAR

Publisher:

Trakya University

Main Topics:

Languages

Journal:

Balkanistik Dil ve Edebiyat Dergisi 2022 Vol.4 Issue 1, pp.28-45

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2022

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000927947

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2687-2234

Türkçe

Arnavutça

Alıntı Sözcükler

Verinti Sözcükler

Somut Anlam

Soyut Anlam

Issues

Article Details

ARNAVUTÇAYA GEÇMİŞ TÜRKÇE SÖZCÜKLERİN KAZANDIĞI SOYUT ANLAMLAR

Authors: Sindi BİLİBASHİ | Fatma Sibel BAYARAKTAR

Publisher: Trakya University

Main Topics: Languages

Journal: Balkanistik Dil ve Edebiyat Dergisi 2022 Vol.4 Issue 1, pp.28-45

Document Type: Article

Publication Date: 6/2022

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000927947

Frequency: Bi-Annual

eISSN: 2687-2234

Türkçe

Arnavutça

Alıntı Sözcükler

Verinti Sözcükler

Somut Anlam

Soyut Anlam

Issues

Authors:

Sindi BİLİBASHİ | Fatma Sibel BAYARAKTAR

Publisher:

Trakya University

Main Topics:

Languages

Journal:

Balkanistik Dil ve Edebiyat Dergisi 2022 Vol.4 Issue 1, pp.28-45

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2022

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000927947

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2687-2234