GELENEKSEL TÜRK SANATINDA ÇERÇEVE KAVRAMI VE KOMPOZİSYON ŞEMALARI

Lale AVŞAR

Article Details

GELENEKSEL TÜRK SANATINDA ÇERÇEVE KAVRAMI VE KOMPOZİSYON ŞEMALARI

Authors:

Lale AVŞAR

Publisher:

Akdeniz University

Journal:

Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2018 Vol. Issue 4, pp.43-61

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2018

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000884581

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2630-5623

pISSN:

2564-7091

Keywords:

Abstract:

 


In the evaluation of visual art samples, the composition principle or in other words,

the arrangement and logic of adornment on the existing floor are of great importance.

Compositions that manifest themselves in traditional cultures by subjecting to certain

criteria have particular importance and content, such as iconography style subject

and motif preferences. The principles of composition, which are closely related to

the development stages of art traditions, should be regarded as the logical result of

the process and should be addressed in this context. Formation of the composition

principles by following the stages such as determining of the theme pool in national

cultures and the meanings of these themes, settlement of depiction iconography, the

formation of the motif range and the unification of it with meanings, must have

been realized within the scope of very special and complicated relations with various

subjects such as the functionality, form, color and material characteristics of tangible

art products.

When the concept of composition, which is one of the basic elements of Turkish

visual art language established in the age of Scythians in the 1st Millennium B.C., is

examined closely, it is seen that among the various sub-headings, the frame concept is

more prominent than the others. This concept is related to the location of the image

within certain boundaries and to the fixed criteria followed during this application.

In this study, the frame element in the Turkish visual art tradition, which survived

from the early ages of history to the Ottoman period without a radical change, was

examined within the context of the concept of composition and visual accompaniment

and it was tried to create related typology.

.

 


Görsel sanat örneklerinin değerlendirilmesinde kompozisyon ilkesi veya başka bir

deyişle süslemenin mevcut zeminde düzenleme şekli ve mantığı büyük önem taşımaktadır.

Geleneksel kültürlerde belli kıstaslara tabi olarak kendini ortaya koyan

kompozisyonlar, ikonografi tarzı, konu ve motif tercihleri gibi belirleyici muhteva

ve öneme sahiptirler. Sanat geleneklerinin gelişme aşamalarıyla yakından ilintili olan

kompozisyon prensipleri sürecin mantıksal sonucu olarak görülmeli ve bu kapsamda

ele alınmalıdırlar. Milli kültürlerde konu havuzunun ve bu konulara yüklenen anlamların

belirlenmesi, tasvir ikonografisinin yerleşmesi, motif yelpazesinin oluşması ve

anlamlarla birleşmesi gibi aşamaları takip ederek ortaya çıkan kompozisyon ilkelerinin

şekillenmesi, maddi sanat ürünlerinin sahip oldukları işlevsellik, form, renk, malzeme

özellikleri, sanat ekolü ve kültürel gelenek gibi çeşitli hususlarla çok özel ve komplike

ilişkiler kapsamında gerçekleşmiş olmalıdır.

MÖ. 1. binyıl İskit çağında genel hatları belirlenmiş olan Türk görsel sanat dilinin temel

öğelerinden olan kompozisyon mevhumu yakından irdelendiğinde, çeşitli konu alt

başlıkları arasında çerçeve kavramının diğerlerine göre daha ağır bastığını görüyoruz.

Bu kavram, görselin belli sınırlar içinde yerleşme şekli ve bu uygulama sırasında takip

edilen sabit kıstaslarla ilintilidir. Bu çalışmada, tarihin Erken çağlarından Osmanlı dönemine

kadar köklü değişim yaşamadan ayakta kalan Türk görsel sanat geleneğindeki

çerçeve ögesi kompozisyon kavramı kapsamında ve görseller eşliğinde incelenerek ilgili

tipoloji oluşturulmaya çalışılmıştır.

.

Article Details

GELENEKSEL TÜRK SANATINDA ÇERÇEVE KAVRAMI VE KOMPOZİSYON ŞEMALARI

Authors:

Lale AVŞAR

Publisher:

Akdeniz University

Journal:

Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2018 Vol. Issue 4, pp.43-61

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2018

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000884581

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2630-5623

pISSN:

2564-7091

Geleneksel Türk sanatı

süslemede kompozisyon ve çerçeve kavramları ve şemaları

Issues

Article Details

GELENEKSEL TÜRK SANATINDA ÇERÇEVE KAVRAMI VE KOMPOZİSYON ŞEMALARI

Authors: Lale AVŞAR

Publisher: Akdeniz University

Journal: Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2018 Vol. Issue 4, pp.43-61

Document Type: Article

Publication Date: 12/2018

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000884581

Frequency: Bi-Annual

eISSN: 2630-5623

pISSN: 2564-7091

Geleneksel Türk sanatı

süslemede kompozisyon ve çerçeve kavramları ve şemaları

Issues

Authors:

Lale AVŞAR

Publisher:

Akdeniz University

Journal:

Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2018 Vol. Issue 4, pp.43-61

Document Type:

Article

Publication Date:

12/2018

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000884581

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2630-5623

pISSN:

2564-7091