Azerbaycan'ın İlk Kadın Gazetesi Işık (1911-1912)’dan Haricî Haberler: Türk-İtalyan (Trablusgarp) Savaşı

Elanur KÖSE

Article Details

Azerbaycan'ın İlk Kadın Gazetesi Işık (1911-1912)’dan Haricî Haberler: Türk-İtalyan (Trablusgarp) Savaşı

Authors:

Elanur KÖSE

Publisher:

Fatih ÜNAL

Main Topics:

History

Journal:

Journal of Turkish Historical Researches 2020 Vol.5 Issue 1, pp.241-266

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2020

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000671630

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2459-0185

pISSN:

2548-091X

Abstract:

 

On sekizinci yüzyılın sonlarında modernleşen dünyada Rusya Müslümanları arasında yenileşme hareketi İsmail Gaspıralı önderliğinde “Cedidçilik (Yenilikçilik) Hareketi” adı altında başlamıştır. Cedidçilik Hareketi, kadınların eğitim ile sosyal rollerinin daha iyi hale getirilmesini temele almıştır. Böylece Türk milletinin Rus boyunduruğundan kurtulacağı düşünülmüştür. Bu amaç doğrultusunda gerçekleştirilmiş olan basın faaliyetleri ile kadınların sesleri duyurulmaya çalışılmış ve kadınların temel hak ve hürriyetlerini elde etmelerine yardımcı olunmuştur. Bahçesaray’da İsmail Gaspıralı’nın Tercüman Gazetesi ve daha sonra açılan Usul-ı Cedid mektepleri ile başlayan “Cedidçilik Hareketi” yalnızca İdil-Ural Türkleri arasında sınırlı kalmamıştır ve ikinci en etkili olduğu bölge Azerbaycan olmuştur. 
Bu makalede Cedidçilik Hareketi’nin Türk dünyasında, özel olarak Azerbaycan’da, eğitim ve kadın meselesi temelinde toplumun modernizasyonuna etkisinden bahsedilmiştir. Modernizasyon sürecinde toplumun içerisinde bulunduğu muhafazakâr yapıya rağmen çıkarılan kadın gazetelerinin ilklerinden Bahçesaray’da çıkarılan Âlem-i Nisvan ve Bakü’de Işık Gazeteleri’nden bahsedilmiştir. Henüz hazır olmayan sosyal anlayışa ve Çarlık rejiminin baskı, sansür ve ceza gibi yıldırıcı uğraşlarına rağmen kadın gazeteleri liberal çizgide hareket etmişlerdir. Bu yayın politikasının Işık Gazetesi’nde en açık şekilde anlaşıldığı yazılarında Türk-İtalyan (Trablusgarp) savaşı yakından takip edilerek Rusya’nın savaştaki rolü ve çizgisi, Osmanlı Devleti’nin farklı bölgelerinden yapılan maddi ve askeri yardımlar, savaşın gidişatı ve gelişmeleri hakkında bilgiler verilmiştir.

Article Details

Azerbaycan'ın İlk Kadın Gazetesi Işık (1911-1912)’dan Haricî Haberler: Türk-İtalyan (Trablusgarp) Savaşı

Authors: Elanur KÖSE

Publisher: Fatih ÜNAL

Main Topics: History

Journal: Journal of Turkish Historical Researches 2020 Vol.5 Issue 1, pp.241-266

Document Type: Article

Publication Date: 6/2020

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000671630

Frequency: Bi-Annual

eISSN: 2459-0185

pISSN: 2548-091X

Issues

Authors:

Elanur KÖSE

Publisher:

Fatih ÜNAL

Main Topics:

History

Journal:

Journal of Turkish Historical Researches 2020 Vol.5 Issue 1, pp.241-266

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2020

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000671630

Frequency:

Bi-Annual

eISSN:

2459-0185

pISSN:

2548-091X