“AY IŞIĞINDA ŞAMATA” ADLI TİYATRO METNİNDE SÖZ EDİM İNCELEMESİ

Gamze SAY

Article Details

“AY IŞIĞINDA ŞAMATA” ADLI TİYATRO METNİNDE SÖZ EDİM İNCELEMESİ

Authors:

Gamze SAY

Publisher:

Nevsehir Haci Bektas Veli University

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Nevşehir Hacı Bektaş Veli University Journal of ISS 2019 Vol.9 Issue 1, pp.274-286

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2019

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000617105

Frequency:

Quarterly

eISSN:

2149-3871

Abstract:

 


İnsanlık
tarihinde önemli bir yer edinen dil, bildirişim vasıtasıyla bireylerin
karşılıklı iletişim kurmasına olanak sağlamaktadır. İnsanlar, dilin belirli
unsurlarını kullanarak birbirleri ile dilsel ilişkiler kurmakta duygu ve
düşüncelerini paylaşmakta ve yaşadığı problemlere çözümler bulmaktadır.
İnsanların birbiyleriyle kurdukları iletişimin farklı şekillerde sağlandığı
görülmektedir. Konuşmacı, bazen emir, rica gibi kişiyi harekete geçirecek olan
filler ile muhatabını bir şey yapmaya yöneltecek fiilllerin yanı sıra,
dinleyicinin zihninde değişiklik uyandırabilecek filler ya da duyguların
karşıdaki kişilere aktarılması için kullanılan fiilleri ve bizzat konuşanın
kendisinin bir yükümlülük altına girdiğini ifade eden fiiller tercih eder.
Dilin farklı şekillerde kullanımı sözceler aracılığıyla sağlanmaktadır. Bütün
fiillerin bir hareket bildirdiği düşüncesiyle Austin tarafından ortaya atılan
kuram, Searle tarafından geliştirilmiştir. Austin tarafından düzsözler, edimsözler ve etkisözler olmak
üzere üç başlık altında sistemleştirmiş olup edimsözler grubunu serimleyiciler, hüküm belirticiler, erk
belirticiler, davranış belirticiler ve
sorumluluk yükleyiciler olmak üzere beş bölüme ayırmıştır.


Bu çalışmada Austin’in sınıflandırması
baz alınarak Haldun Taner’in “Ay Işığında Şamata” adlı tiyatro metninde yer
alan söz edim gruplarının örnekleri tespit edilmiştir. Söz eylemler, karşılıklı
konuşma ortamında gerçekleştirildiğinde daha verimli olacağı için karşılıklı
konuşmaların sıklıkla yer aldığı bir tiyatro metni tercih edilmiştir.


.

Article Details

“AY IŞIĞINDA ŞAMATA” ADLI TİYATRO METNİNDE SÖZ EDİM İNCELEMESİ

Authors: Gamze SAY

Publisher: Nevsehir Haci Bektas Veli University

Main Topics: Sociology and anthropology

Journal: Nevşehir Hacı Bektaş Veli University Journal of ISS 2019 Vol.9 Issue 1, pp.274-286

Document Type: Article

Publication Date: 6/2019

Document Language: Turkish

Document ID (Org No.): 2000617105

Frequency: Quarterly

eISSN: 2149-3871

Issues

Authors:

Gamze SAY

Publisher:

Nevsehir Haci Bektas Veli University

Main Topics:

Sociology and anthropology

Journal:

Nevşehir Hacı Bektaş Veli University Journal of ISS 2019 Vol.9 Issue 1, pp.274-286

Document Type:

Article

Publication Date:

6/2019

Document Language:

Turkish

Document ID (Org No.):

2000617105

Frequency:

Quarterly

eISSN:

2149-3871